Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng - Không gian phát triển mới cho Thủ đô

Hà Nội đang lấy ý kiến các cơ quan, tổ chức, chuyên gia và người dân về điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5.000 (đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở).

ẢNH: HỮU THẮNG

Việc điều chỉnh tổng thể quy hoạch này được xem là bước quan trọng để cụ thể hóa định hướng này, tạo cơ sở triển khai dự án đồng bộ, khai thác hiệu quả tiềm năng hai bên sông và mở rộng không gian phát triển của Hà Nội.

Trục động lực mới gắn với cảnh quan, văn hóa và sinh thái sông Hồng

Theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, Hà Nội định hướng xây dựng và phát triển Thủ đô theo phương châm "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc", lấy con người làm trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của phát triển; đặt văn hóa ở vị trí trung tâm của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội.

Quy hoạch hướng tới mô hình phát triển nhanh, bền vững, thông minh, hiện đại, bao trùm, gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và thích ứng biến đổi khí hậu.

Không gian Thủ đô được định hình với 9 cực phát triển, 9 trung tâm lớn và 9 trục động lực. Trong cấu trúc đó, các trục động lực cùng hệ thống vành đai, hướng tâm đóng vai trò "xương sống" kỹ thuật, kết nối các cực tăng trưởng với khu vực trung tâm và mạng lưới liên kết vùng Thủ đô.

Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được xác định là một trong 9 trục động lực phát triển của Hà Nội. Đây là trục chiến lược, trục không gian xanh trung tâm, đồng thời, là trục kinh tế, thương mại, dịch vụ và đô thị gắn với văn hóa sáng tạo, khoa học - công nghệ dọc hai bên sông Hồng.

Không chỉ đóng vai trò kết nối, trục này còn được định hướng trở thành không gian biểu trưng cho hình ảnh Hà Nội "Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo", hướng tới một biểu tượng mới của Thủ đô văn minh, hiện đại.

Một trong những định hướng quan trọng là xác lập không gian di sản văn hóa, lịch sử và cảnh quan dọc sông Hồng.

Giai đoạn 1 tập trung vào đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở. Các giai đoạn tiếp theo mở rộng từ cầu Hồng Hà đến hết ranh giới phát triển đô thị phía tây thành phố và từ cầu Mễ Sở đến hết ranh giới phát triển đô thị phía nam thành phố.

Không gian này cũng được định hướng tăng cường liên kết với chuỗi cực động lực phía nam, gồm Thường Tín, đô thị văn hóa - thể thao và cực Phú Xuyên; đồng thời, kết nối với chuỗi đô thị Văn Giang - Phố Hiến - Hưng Yên thông qua hệ thống cầu vượt sông trên các trục vành đai liên kết.

Theo quy hoạch, hai bên sông Hồng sẽ được phát triển thành trục xương sống về cảnh quan, văn hóa, lịch sử và môi trường của Thủ đô. Các chức năng chính bao gồm công trình công cộng, công viên cây xanh, không gian văn hóa, dịch vụ du lịch, vui chơi giải trí và các công trình mang tính biểu tượng, phục vụ hoạt động lễ hội, du lịch và các sự kiện lớn.

Trong quá trình khai thác không gian sông Hồng, yêu cầu bảo đảm an toàn phòng, chống lũ được đặt lên hàng đầu. Quy hoạch xác định việc phát triển phải tôn trọng tối đa địa hình tự nhiên, giảm thiểu tác động tiêu cực và bảo đảm không gian thoát lũ, an toàn theo Quy hoạch phòng, chống lũ và quy hoạch đê điều được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

ẢNH: HỨU THẮNG

Bước cụ thể hóa định hướng phát triển dài hạn

Cùng với đó, Hà Nội định hướng hình thành hệ thống công viên văn hóa kết hợp sinh thái, công viên chuyên đề, công viên vui chơi giải trí và các không gian cộng đồng.

Những công trình văn hóa, vui chơi giải trí mang tính biểu tượng sẽ tạo điểm nhấn trên trục sông, trong khi hệ thống công viên và đường dạo cảnh quan hai bên sông tạo ra những không gian xanh rộng lớn, có tầm nhìn đẹp.

Các không gian này được tổ chức để phục vụ nhiều nhu cầu của người dân và du khách như vui chơi, giải trí, thư giãn, thể dục thể thao, lễ hội, tổ chức sự kiện; đồng thời, thuận tiện cho việc tiếp cận bằng xe đạp, đi bộ và chạy bộ.

Với định hướng này, trục đại lộ cảnh quan sông Hồng không chỉ được nhìn nhận như một dự án hạ tầng giao thông đơn thuần, mà là một cấu phần quan trọng trong tổ chức không gian phát triển mới của Hà Nội.

Việc kết hợp giao thông với cảnh quan, sinh thái, văn hóa, dịch vụ và đô thị sẽ tạo điều kiện khai thác hiệu quả hơn giá trị của sông Hồng, tạo động lực phát triển cho các khu vực hai bên sông.

Đặc biệt, việc kết nối các cực phát triển, trung tâm lớn và các đô thị trong vùng thông qua hệ thống giao thông và không gian cảnh quan sông Hồng sẽ góp phần tăng cường liên kết vùng.

Đây cũng là cơ sở để Hà Nội từng bước phát huy lợi thế của dòng sông, chuyển từ tư duy khai thác đơn lẻ sang tổ chức một không gian phát triển tổng thể, hài hòa giữa yêu cầu phát triển đô thị với bảo tồn cảnh quan, văn hóa và bảo đảm an toàn môi trường.

Trong tầm nhìn 100 năm, sông Hồng vì thế được đặt ở vị trí trung tâm trong cấu trúc phát triển mới của Thủ đô.

Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng được kỳ vọng trở thành một không gian đặc trưng của Hà Nội, nơi kết nối quá khứ với hiện tại, kết nối các giá trị văn hóa, lịch sử với động lực kinh tế mới; đồng thời, tạo dựng những không gian sống chất lượng cao, xanh, sinh thái và giàu bản sắc cho người dân.

Việc điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng tỷ lệ 1/5000, do đó, không chỉ nhằm đáp ứng yêu cầu triển khai một dự án cụ thể, mà còn là bước cụ thể hóa định hướng phát triển dài hạn của Thủ đô.