Trung bình mỗi năm gần 3 lần sửa luật Đầu tư, Bộ trưởng Tài chính nói gì?

Trung bình mỗi năm gần 3 lần sửa luật

Phát biểu tại phiên thảo luận tại hội trường Quốc hội về dự án luật Đầu tư (sửa đổi) sáng nay 2.11, đại biểu Hoàng Minh Hiếu (đoàn Nghệ An) điểm lại, đây là kỳ họp thứ 3 liên tiếp Quốc hội thảo luận về việc sửa đổi luật Đầu tư.

Từ kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khóa XV đến nay, đây là lần thứ 16 sửa đổi luật Đầu tư. Như vậy, tính trung bình mỗi năm có gần 3 lần luật Đầu tư được sửa đổi, bổ sung.

ẢNH: QUOCHOI.VN

Theo ông Hiếu, tần suất sửa đổi pháp luật cao như vậy sẽ dẫn đến hệ quả là pháp luật thiếu ổn định, chi phí tìm hiểu pháp luật và thích ứng của người dân, doanh nghiệp sẽ tăng lên, ảnh hưởng đến môi trường đầu tư kinh doanh.

Bên cạnh việc sửa đổi cụ thể các quy định của luật Đầu tư vào thời điểm hiện nay, Chính phủ cần xem xét, cân nhắc kỹ có nên tiếp tục duy trì mô hình luật Đầu tư như một đạo luật vừa điều chỉnh quyền đầu tư kinh doanh, vừa thực hiện chức năng của một đạo luật cấp phép dự án đầu tư hay không.

Ông Hiếu phân tích, hiện nay, theo luật Đầu tư, thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư vẫn chủ yếu vừa xem xét điều kiện của nhà đầu tư, vừa xem xét địa điểm, đất đai, quy hoạch, quy mô, tiến độ, môi trường và nhiều yếu tố khác.

Sau khi được chấp thuận chủ trương đầu tư, nhà đầu tư lại tiếp tục thực hiện các thủ tục tương ứng theo pháp luật đất đai, môi trường, xây dựng và các pháp luật chuyên ngành khác.

Điều này vừa kéo dài thủ tục, vừa khó phân định phạm vi điều chỉnh giữa luật Đầu tư và các luật khác, từ đó làm phát sinh nhu cầu sửa luật Đầu tư mỗi khi luật chuyên ngành được sửa đổi.

Để xử lý tình trạng này về lâu dài, theo đại biểu Hiếu, cần thu hẹp chức năng của luật Đầu tư theo hướng tập trung vào việc điều chỉnh về quyền tự do đầu tư kinh doanh, bảo đảm đầu tư, khuyến khích đầu tư và những trường hợp thực sự cần Nhà nước kiểm soát trước, như các dự án liên quan đến quốc phòng, an ninh, hạ tầng trọng yếu hoặc những lợi ích chiến lược mà một luật chuyên ngành riêng lẻ không thể xử lý đầy đủ.

Các vấn đề khác thì nên để luật chuyên ngành quy định, bảo đảm nguyên tắc một rủi ro do một cơ quan chịu trách nhiệm chính.

Ưu đãi đầu tư gắn với kết quả đầu ra, giám sát, lượng hóa được

Giải trình ý kiến đại biểu nêu, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, với sửa đổi luật Đầu tư, mục tiêu xuyên suốt là không ngừng hoàn thiện môi trường đầu tư, thu hút vốn và khơi thông nguồn lực để thực hiện mục tiêu tăng trưởng trong từng thời kỳ.

Giai đoạn hiện nay, yêu cầu tăng trưởng từ 10% trở lên đặt ra nhu cầu huy động nguồn lực đầu tư rất lớn. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội so với giai đoạn 2021 - 2025 phải tăng khoảng 2,21 lần. Riêng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) giải ngân cần đạt bình quân khoảng 30 - 40 tỉ USD mỗi năm, gấp 6 - 7 lần so với giai đoạn 2021 - 2025.

ẢNH: QUOCHOI.VN

Cạnh đó, việc sửa đổi luật còn nhằm kịp thời thể chế hóa các nghị quyết của Đảng, hiện nay là Nghị quyết 10 về phát triển kinh tế có đầu tư nước ngoài, Nghị quyết 21 về đất đai, Nghị quyết 27 về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới.

Khía cạnh tiếp theo được ông Tuấn đề cập là bối cảnh cạnh tranh "vô cùng khốc liệt" giữa các quốc gia trong khu vực và trên thế giới trong thu hút FDI.

"Chúng ta cần, họ cũng cần. Những lĩnh vực chúng ta ưu đãi, họ cũng ưu đãi. Ví dụ như Philippines, Malaysia đã thiết lập nhiều hành lang lớn để thu hút đầu tư với lĩnh vực thu hút tương tự Việt Nam, đều là điện tử, máy tính, điện thoại, chip bán dẫn, chuyển đổi số…", ông Tuấn nói.

Ngoài khu vực, Việt Nam đang cạnh tranh thu hút FDI trực tiếp nhất với Ấn Độ. Ấn Độ cũng có tham vọng trở thành trung tâm sản xuất điện thoại di động của thế giới. Vì vậy, cách đây 5 năm, họ đã có chính sách rất trực tiếp. Mỗi điện thoại di động sản xuất ở Ấn Độ được hỗ trợ từ 150 - 180 USD.

Trong bối cảnh đó, việc sửa đổi luật Đầu tư và bổ sung chính sách ưu đãi đầu tư đặc biệt là cần thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút nguồn lực vào các ngành, lĩnh vực ưu tiên, nhất là đổi mới sáng tạo, chuyển giao khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.

Về chất lượng thu hút đầu tư, theo Bộ trưởng Bộ Tài chính, dự luật đã đưa ra tiêu chí làm sao phải có sự tham gia của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị của doanh nghiệp đầu tư nước ngoài.

Trong điều kiện ưu đãi đầu tư, ngoài thu hút theo quy mô, thời gian, lĩnh vực ưu đãi, dự luật cũng nhấn mạnh việc kiểm soát trên cơ sở kết quả đầu ra. "Chúng tôi sẽ tiếp thu tối đa, làm sao việc hỗ trợ đầu tư phải gắn với kết quả đầu ra, kiểm tra, giám sát, lượng hóa được", ông Tuấn khẳng định.

Đồng tình ý kiến nhiều đại biểu nêu về việc đã đến lúc phải tổng kết, xem xét lại phạm vi, đối tượng của luật Đầu tư, phân biệt giữa điều kiện đầu tư kinh doanh và điều kiện tiếp cận, gia nhập thị trường, Bộ trưởng Bộ Tài chính nhấn mạnh tinh thần là: "Làm sao để luật Đầu tư phù hợp với các luật khác, cũng như đảm bảo tính ổn định lâu dài của luật".