Trường ĐH Nha Trang 50 năm gắn bó Khánh Hòa, hướng tới đại học vùng

Từ một khoa thuộc Học viện Nông lâm Hà Nội, từng đặt tại Hải Phòng, Trường ĐH Nha Trang trải qua nhiều giai đoạn phát triển trước khi chuyển vào miền Trung. Năm 1976, trường chuyển trụ sở đến Nha Trang, mang tên Trường ĐH Hải sản; đổi tên thành Trường ĐH Thủy sản vào tháng 8.1981 và chính thức mang tên Trường ĐH Nha Trang từ năm 2006, từng bước phát triển theo hướng đa ngành.

Trong 50 năm tại Khánh Hòa, trường đã đào tạo gần 75.000 cử nhân, kỹ sư, 4.405 thạc sĩ và 123 tiến sĩ, cung cấp nguồn nhân lực cho địa phương, khu vực Nam Trung bộ, Tây nguyên và cả nước. Nhiều cựu sinh viên trở thành cán bộ quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, lãnh đạo doanh nghiệp, đóng góp vào sự phát triển của các ngành thủy sản, kinh tế biển, công nghiệp, du lịch và dịch vụ.

Sự gắn bó với địa phương được hình thành ngay từ những năm đầu. Năm 1979, tỉnh giao Trại nuôi trồng thủy sản Cửa Bé cho trường quản lý để phục vụ thực tập, nghiên cứu. Một năm sau, trường mở lớp đại học Kinh tế thủy sản đầu tiên tại Nha Trang, mở rộng đào tạo từ kỹ thuật sang kinh tế, quản lý.

ẢNH: TRƯỜNG ĐH NHA TRANG

Đưa nghiên cứu đến vùng nuôi, ngư trường

Năm 1982, các nhà khoa học của trường nghiên cứu thành công việc cho tôm sú đẻ nhân tạo. Từ đó, các hướng nghiên cứu của trường bám sát lợi thế và những vấn đề thực tế của Khánh Hòa như nuôi biển, khai thác, chế biến thủy sản, môi trường và bảo tồn biển.

Từ cuối những năm 1990, trường nghiên cứu thuần dưỡng cá bố mẹ, cho cá đẻ nhân tạo và ương cá giống, tạo nền tảng cho nghề nuôi cá biển quy mô lớn. Thành tựu tiêu biểu nhất là con cá chim vây vàng. Từ năm 2009 đến 2014, trường hoàn thiện quy trình sản xuất giống và nuôi thương phẩm loài cá này, sau đó chuyển giao cho ngư dân Khánh Hòa.

Giai đoạn 2014 - 2025, trường tiếp tục làm chủ và chuyển giao quy trình sản xuất giống, nuôi thương phẩm cá hồng Mỹ, cá sủ đất, cá bè vẫu, cá hồng đỏ và cá tai bồ. Người nuôi nhờ đó bớt phụ thuộc vào con giống ngoài tự nhiên, chủ động được nguồn giống chất lượng.

ẢNH: BÁ DUY

Riêng đề tài cá tai bồ (2022 - 2025) đã xây dựng thành công quy trình sản xuất giống nhân tạo và nuôi thương phẩm trong lồng bè trên biển bằng thức ăn công nghiệp. Nhóm nghiên cứu đào tạo kỹ thuật viên và chuyển giao kỹ thuật cho 40 người nuôi tại Khánh Hòa. Hội đồng khoa học và công nghệ chuyên ngành của tỉnh đánh giá đề tài đạt mức xuất sắc.

Từ năm 2005 đến 2012, trường sản xuất thành công thức ăn công nghiệp dạng viên cho tôm hùm bông, tôm hùm xanh và cá giò. Người nuôi ở các vùng nuôi trọng điểm Cam Ranh, Vạn Ninh nhờ đó bớt phụ thuộc vào thức ăn tươi, giảm chi phí, hạn chế ô nhiễm môi trường và ổn định sinh kế.

Với nghề khai thác, năm 2012, trường chế tạo và lắp đặt hệ thống đèn LED chuyên dụng cho tàu lưới vây xa bờ, giúp ngư dân tiết kiệm năng lượng, giảm chi phí. Giai đoạn 2012-2018, trường nghiên cứu sự biến đổi chất lượng của cá ngừ đại dương, mặt hàng xuất khẩu chủ lực của tỉnh. Trường cũng xây dựng hệ thống phân loại cá theo trọng lượng và phát triển các sản phẩm giá trị gia tăng.

ẢNH: BÁ DUY

Năm 2013, trường xây dựng rạn nhân tạo bảo tồn biển tại vịnh Nha Trang để tái tạo nguồn lợi, phục hồi rạn san hô, qua đó hỗ trợ phát triển du lịch sinh thái. Giai đoạn 2009 - 2017, trường quan trắc môi trường, đánh giá hiện trạng ô nhiễm và thiết kế hệ thống xử lý nước thải cho KCN Suối Dầu và một số doanh nghiệp.

Nghiên cứu của trường vì thế không dừng ở công bố khoa học mà trở thành con giống, quy trình công nghệ, mô hình sản xuất và sinh kế mới cho người dân ven biển. Trong nhiều thập kỷ, trường thường xuyên tập huấn, chuyển giao kỹ thuật nuôi trồng, sản xuất giống, phòng trị bệnh, khai thác, bảo quản và chế biến thủy sản cho doanh nghiệp, cơ sở sản xuất và người dân Khánh Hòa.

ẢNH: BÁ DUY

Cán bộ, giảng viên và sinh viên của trường còn tham gia nhiều hoạt động đền ơn đáp nghĩa, tình nguyện, bảo vệ môi trường và an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh. Từ năm 2014 đến 2019, Đoàn trường đã xây dựng 4 sân chơi miễn phí cho trẻ em ở những khu vực còn khó khăn tại Nha Trang, Cam Lâm và Cam Ranh, với tổng kinh phí gần 350 triệu đồng. Đây là cách trường cụ thể hóa triết lý giáo dục "Phụng sự - sống có trách nhiệm, vì cộng đồng".

Hướng tới đại học vùng

Bước sang chặng đường mới, Trường ĐH Nha Trang được lựa chọn để xây dựng và phát triển thành đại học vùng của vùng Nam Trung bộ và Tây nguyên. TS Quách Hoài Nam, Hiệu trưởng Trường ĐH Nha Trang, cho biết đây là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, thể hiện qua các nghị quyết, chiến lược và quy hoạch đối với hệ thống đại học Việt Nam.

Theo TS Quách Hoài Nam, với định hướng này, trường tập trung vào 5 nội dung lớn. Trước hết là hoàn thiện mô hình đại học 3 cấp, nâng cao tính tự chủ và đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản trị. Cùng với đó, trường xác định các lĩnh vực thiết yếu cần đầu tư để đáp ứng tiêu chuẩn của một đại học vùng, kèm lộ trình phát triển phù hợp.

ẢNH: TRƯỜNG ĐH NHA TRANG

Nhà trường cũng sẽ đề xuất tỉnh Khánh Hòa tạo điều kiện mở rộng khuôn viên, không gian phát triển, đồng thời làm việc với Bộ GD-ĐT để xây dựng các dự án đầu tư hạ tầng chiến lược. Cuối cùng, trường xây dựng chính sách thu hút đội ngũ trình độ cao trong các lĩnh vực ưu tiên, đẩy mạnh hợp tác với các đối tác chủ chốt và huy động thêm nguồn lực xã hội.

"Trong suốt lịch sử 50 năm xây dựng và phát triển nhà trường tại Khánh Hòa, chúng tôi luôn xác định Khánh Hòa là địa phương cần được ưu tiên. Những lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu của nhà trường luôn luôn xuất phát từ nhu cầu địa phương", ông Nam nói.

ẢNH: BÁ DUY

Hiệu trưởng Trường ĐH Nha Trang cho rằng đa phần các lĩnh vực của trường tương đối phù hợp với định hướng phát triển các ngành kinh tế chủ lực của tỉnh. Giai đoạn tới, trường sẽ củng cố, nâng cao chất lượng các ngành hiện có.

"Đối với một số ngành, lĩnh vực mới mà tỉnh quan tâm, nhà trường cũng đã lên kế hoạch để có lộ trình cũng như thu hút nguồn lực để đầu tư phát triển, ví dụ như các lĩnh vực liên quan đến năng lượng tái tạo, công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, các lĩnh vực liên quan đến công nghệ cao", ông Nam chia sẻ.