Từ 10.8: Khách đi xe hợp đồng không được đón ở những nơi nào?

Đón, trả khách phải đúng hợp đồng

Nghị định 218 năm 2026 sửa đổi, bổ sung một số quy định của Nghị định 158 năm 2024 về hoạt động vận tải đường bộ, có hiệu lực từ ngày 10.8, trong đó siết địa điểm đón, trả khách của xe hợp đồng.

Trao đổi với Báo Thanh Niên, luật sư Lê Văn Hoan, Đoàn luật sư TP.HCM, cho biết theo điều 7 Nghị định 158 năm 2024, xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách theo hợp đồng là phương tiện hoạt động không theo tuyến cố định, phục vụ nhu cầu thuê vận chuyển toàn bộ chuyến xe thông qua hợp đồng bằng văn bản hoặc hợp đồng điện tử được ký trước mỗi chuyến đi giữa đơn vị vận tải và người thuê.

ẢNH: M.N

Theo ông, bản chất của loại hình này là vận chuyển trọn gói theo thỏa thuận, không được bán vé lẻ, thu tiền trực tiếp của từng hành khách, xác nhận đặt chỗ cho từng khách hoặc tự ý ấn định lịch trình cố định để phục vụ nhiều người thuê khác nhau.

Quy định mới không cho phép xe hợp đồng đón, trả khách tại trụ sở chính, chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm cố định do doanh nghiệp thuê hoặc hợp tác kinh doanh và trên các tuyến đường phố.

Luật sư Hoan cho biết xe chỉ được đón, trả khách tại các địa điểm cụ thể đã được thỏa thuận và ghi trong hợp đồng vận chuyển trước chuyến đi. Nếu có nhu cầu vào bến xe khách để đón, trả khách theo đúng hợp đồng trọn gói, việc này vẫn được phép.

ẢNH: NGÂN NGA

Chẳng hạn, một công ty thuê một chiếc xe ô tô chở nhân viên đi tham quan, du lịch theo một lịch trình riêng do công ty đó yêu cầu; hoặc một nhóm gia đình ký hợp đồng thuê nguyên chuyến xe để đi chơi vào dịp cuối tuần mà không bán vé lẻ cho người ngoài.

Khi tham gia giao thông, lái xe bắt buộc phải mang theo hợp đồng vận tải cùng danh sách hành khách có xác nhận của đơn vị (trừ một số trường hợp đặc thù như xe đưa đón học sinh, cán bộ công nhân viên, hoặc phục vụ đám cưới, đám tang).

Khách yêu cầu đón trên đường vẫn phải từ chối

Theo luật sư Đặng Thị Thúy Huyền, Công ty luật TNHH HPL và cộng sự, việc hành khách chủ động yêu cầu đón tại một địa điểm cố định trên đường phố không làm thay đổi nghĩa vụ tuân thủ pháp luật của tài xế và doanh nghiệp vận tải.

"Dù hành khách có chủ động yêu cầu, tài xế và doanh nghiệp có trách nhiệm phải từ chối để tuân thủ pháp luật", luật sư Huyền nói.

Theo luật sư, doanh nghiệp phải tổ chức hoạt động vận tải phù hợp với điều kiện của loại hình xe hợp đồng, trong khi lái xe chỉ được đón, trả khách theo địa điểm đã ghi trong hợp đồng.

ẢNH: NVCC

Quy định này, theo luật sư Huyền, nhằm ngăn chặn xe hợp đồng biến tướng thành vận tải tuyến cố định hoặc hình thành các điểm đón, trả khách cố định. Nếu doanh nghiệp thuê một mặt bằng, bố trí xe thường xuyên tập trung, nhận khách lẻ, bán vé hoặc đón khách theo lịch trình cố định thì hoạt động có dấu hiệu giống bến xe hoặc tuyến vận tải cố định.

Luật sư Hoan cũng cho rằng: "Việc cấm đón, trả khách tại văn phòng, địa điểm cố định buộc các nhà xe hoạt động đúng bản chất hợp đồng thuê cả chuyến hoặc vào bến xe chính thống, qua đó chấm dứt mô hình "gom" khách lẻ trá hình tại văn phòng nội đô".

Vi phạm có thể bị thu hồi giấy phép

Theo Nghị định 158 năm 2024, đơn vị kinh doanh vận tải hành khách theo hợp đồng sử dụng xe từ 8 chỗ trở lên, không tính chỗ người lái, hoặc xe dưới 8 chỗ được cải tạo từ xe lớn hơn 8 chỗ, nếu vi phạm quy định về địa điểm đón, trả khách sẽ bị thu hồi giấy phép kinh doanh vận tải không thời hạn.

Luật sư Huyền cho rằng đây là chế tài có tác động lớn bởi đối tượng chịu ảnh hưởng không chỉ là một chiếc xe hay tài xế mà là toàn bộ hoạt động kinh doanh vận tải của doanh nghiệp.

Theo khoản 7 điều 21 Nghị định 158 năm 2024, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 218 năm 2026, trong 10 ngày kể từ ngày quyết định thu hồi được ký, doanh nghiệp phải dừng hoạt động kinh doanh vận tải. Trong 30 ngày kể từ ngày ký quyết định, Sở Xây dựng không cấp lại giấy phép cho đơn vị vi phạm. Hết thời hạn này, nếu muốn tiếp tục kinh doanh, doanh nghiệp phải thực hiện thủ tục để được cấp giấy phép và phù hiệu theo quy định.

Nếu vẫn tiếp tục chở khách sau khi giấy phép bị thu hồi, doanh nghiệp có thể bị xử phạt về hành vi kinh doanh vận tải không có giấy phép. Khoản 6 điều 12 Nghị định 336 năm 2025 quy định mức phạt từ 12 - 16 triệu đồng đối với cá nhân và từ 24 - 32 triệu đồng đối với tổ chức kinh doanh vận tải.

Với người dân, luật sư Huyền khuyến nghị kiểm tra đơn vị vận tải, phù hiệu "Xe hợp đồng" và lưu thông tin đặt xe, hợp đồng hoặc giao kết điện tử. Hành khách cần phân biệt xe hợp đồng với việc mua vé trên xe mang phù hiệu này; không nên yêu cầu xe đón, trả tại địa điểm thuộc trường hợp bị cấm hoặc không phù hợp với hợp đồng.

Ngoài ra, từ ngày 1.1.2028, dữ liệu hợp đồng còn phải được kết nối, chia sẻ trước chuyến đi với Bộ Công an, góp phần tăng cường kiểm soát hoạt động vận tải.