Từ con đường lạc đà đến "cao tốc lộ" ASEAN Highway

Sẽ trở lại sau tháng 2/2004?

Trước thực trạng trên, Báo Thanh Niên đã từng đặt câu hỏi: “Bao giờ những đoàn caravan tay lái nghịch trở lại Việt Nam?”. Mới đây, ngày 19/1/2004, Thủ tướng Chính phủ chính thức chỉ đạo: “Bộ Giao thông - Vận tải chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan khẩn trương đàm phán với phía Thái Lan để có thể ký kết Thỏa thuận giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Thái Lan về việc cho phép các đoàn du lịch của Thái Lan đi xe ô tô vào Việt Nam và các đoàn du lịch của Việt Nam đi xe ô tô vào Thái Lan trong thời gian cuộc họp chung 2 nước vào tháng 2/2004”.
Dù kết quả vẫn còn phía trước nhưng đây là tin vui rất lớn đối với ngành du lịch Việt Nam, đặc biệt với các công ty từng thực hiện những tour du lịch caravan vào Việt Nam cách nay đúng 3 năm.

Bích chương Caravan.

Với tinh thần “khẩn trương”, việc xúc tiến caravan sẽ như thế nào? Chúng tôi đã trực tiếp đặt câu hỏi với Bộ trưởng Giao thông - Vận tải Đào Đình Bình vào chiều 28/1 khi ông đi công tác tại Đà Nẵng và được xác nhận vắn tắt: “Thường vụ Quốc hội đã có ý kiến về vấn đề này”. Ý kiến đó được thể hiện tại nội dung Công văn số 326/VPCP- QHQT do Bộ trưởng Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đoàn Mạnh Giao ký ngày 19/1. Theo đó, Thủ tướng Chính phủ giục Bộ Giao thông - Vận tải phải “khẩn trương” là nhằm “thực hiện ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại Công văn số 187/ UBTVQH11 ngày 14/1 về việc ký kết Thỏa thuận...”. Rõ là, Quốc hội- cơ quan lập pháp- đã đặc cách cho ngành du lịch Việt Nam, trong bối cảnh quẫy đạp tìm lối ra thời hậu SARS.

Thỏa thuận những gì?

Tại các điều 9, 11 dự thảo Thỏa thuận nêu: “Hai bên đồng ý công nhận lẫn nhau giấy đăng ký xe, giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường của xe ô tô cũng như công nhận lẫn nhau giấy phép lái xe phù hợp với Hiệp định công nhận giấy phép lái xe quốc gia được các thành viên tổ chức ASEAN ký tại Kuala Lumpur ngày 9/7/1985”. Đồng thời, điều 12 cũng nêu: “Xe ô tô (kể cả nhiên liệu của xe, dầu bôi trơn, dụng cụ bảo dưỡng và các phụ tùng dự phòng với số lượng hợp lý do hai bên quy định) được tạm nhập tái xuất vào mỗi nước trong thời hạn tối đa 30 ngày, được miễn nộp thuế, phí nhập khẩu, miễn ký quỹ bảo lãnh hải quan tại cửa khẩu của nước bên kia”. Như vậy, các đoàn du lịch caravan đang có cơ hội quay lại Việt Nam với những điều kiện khá thoáng mà không sợ trái luật do các điều khoản ghi trong bản Thỏa thuận hoàn toàn phù hợp với các điều ước ghi trong các Hiệp định khung khối ASEAN và quốc tế mà Việt Nam đã tham gia.

Đoàn Caravan hỗn hợp trên đỉnh đèo Hải Vân.

Tuy nhiên, cũng có đôi chút băn khoăn trong giới làm tour. Tại Phụ lục 1 của dự thảo Thỏa thuận, nếu phía Thái Lan có đến 7 tuyến giao thông được chỉ định cho các đoàn caravan Việt Nam khi sang Thái với nhiều địa danh như Mudahan, Bangkok, Pattaya, Nong Khai, Upon Rratchathani, Udon Thani, Khonken, Kalaisin, Shakhon Nakhon, Nakhom Phanom, Nakhon Ratchsima, Saburi... (dù đến thời điểm hiện nay, Việt Nam chưa có đoàn nào) thì phía Việt Nam chỉ có 3 tuyến chỉ định cho các đoàn caravan Thái khi đến Việt Nam: 1. Vũng Tàu - Đồng Nai - An Sương - Mộc Bài. 2. Cảng Đà Nẵng - Tiên Sa - Đông Hà - Huế - Lao Bảo. 3. Cửa Lò - Vinh - Bãi Vọt - Cầu Treo. Riêng 2 đoạn nối từ Đà Nẵng đi Hội An và đoạn nối đến Phong Nha đến nay vẫn chỉ là dự kiến được ghi trong phụ lục. Thậm chí đoạn nối từ đâu đến Phong Nha vẫn còn bỏ ngỏ! Đáng tiếc và ngạc nhiên hơn, khi Mỹ Sơn, Hạ Long, Vĩnh Mốc, đường Hồ Chí Minh huyền thoại và nhiều dịa danh nổi tiếng khác như Hà Nội, Đà Lạt, Sapa, Nha Trang, Hà Tiên chưa thấy bóng dáng trên lộ trình caravan!

Viễn cảnh đẹp cho ngành du lịch

Theo lãnh đạo Tổng cục Du lịch, cạnh 2 cửa khẩu Lao Bảo - Quảng Trị, Cầu Treo - Hà Tĩnh còn có thêm Mộc Bài - Tây Ninh. Đây là sản phẩm của ASEAN Highway - đường cao tốc Xuyên Á, trong đó cửa khẩu Mộc Bài là tour mới của loại hình caravan trên đất Việt. Từ Campuchia, du khách sẽ tự lái ô tô qua cửa khẩu, tham quan núi Bà Đen, địa đạo Củ Chi rồi xuống vùng sông nước miền Tây.

Đoàn Caravan vượt sông MêKông.

Lãnh đạo một trong những công ty du lịch chuyên tổ chức loại hình du lịch đặc thù này khá vui vẻ khi liên tưởng đến viễn cảnh “các cây xăng sẽ tha hồ bán xăng, các nhà vườn sẽ tha hồ bán nhãn” giống như hàng tơ lụa Hội An, mỹ nghệ Non Nước, thư pháp Huế và cả chuối tiêu Vĩnh Mốc từng rất hút hàng khi các đoàn caravan tìm đến trước đây. Rộng ra hơn, đây là tiến trình hợp tác toàn diện của Việt Nam với các quốc gia khác trong khối ASEAN, là một trong những cơ hội quảng bá hình ảnh Việt Nam mới ra nước ngoài ít tốn kém nhất.

Trước tin vui, lãnh đạo một công ty lữ hành chuyên về caravan tại miền Trung khẳng định: “Tôi tin chắc, ngay sau khi Thỏa thuận được ký kết, sẽ có vài đoàn caravan đăng ký vào Việt Nam. Lễ công nhận Di sản Phong Nha, Festival Huế 2004 sắp diễn ra rồi. Tiếp đó là Năm Điện Biên Phủ và Năm Con đường Di sản miền Trung do Tổng cục Du lịch tổ chức... Các nguồn khách độc đáo này khi quay lại sẽ góp phần tưng bừng cho các lễ hội và phục hồi ngành du lịch Việt Nam trong thời điểm nhạy cảm sau SARS và H5N1 hiện nay. Sau khi rời Việt Nam, họ sẽ là những sứ giả tự nguyện quảng bá hình ảnh đất nước, hình ảnh du lịch cho chúng ta”. Ông tiết lộ, sau Thái Lan, rất nhiều hãng lữ hành caravan châu Á và cả châu u gần như đang rồ ga, xếp hàng dài hàng cây số gần các cửa khẩu, chuẩn bị đổ bộ vào thăm thú Việt Nam theo “cao tốc lộ” ASEAN Highway.

Đặng Ngọc Khoa