Tự do ngôn luận và trách nhiệm đưa tin

"Tự do ngôn luận là một trong những tài sản vô giá nhất mà sự tự do của chúng ta mang lại. Tuy nhiên, đó không phải là thứ tự do tuyệt đối, chẳng hạn như không thể tự do hô "cháy!" ở một rạp hát đông nghẹt người". Tờ Financial Times của Anh đã nêu quan điểm của mình như vậy sau vụ hơn 20 tờ báo châu u đăng tải tranh biếm họa về nhà tiên tri Muhammad của Hồi giáo, dẫn đến làn sóng bạo động khắp nơi trên thế giới. Trong khi đó, bên trong phòng họp của ban biên tập các tờ báo trên khắp châu u cũng nổ ra một cuộc tranh cãi nóng bỏng: có cần thiết phải đem các vấn đề tôn giáo nhạy cảm ra gắn vào chuyện tự do ngôn luận ?

"Bất kỳ một nhà báo nào ở châu u cũng cảm thấy bứt rứt về chuyện này. Vấn đề ở đây không phải là những lời hăm dọa mà đó là một cuộc tranh cãi phức tạp về chuyện thông tin cho độc giả và gây ra sự xúc phạm không cần thiết", Tổng biên tập tờ Times of London (Anh) phát biểu. Riêng tờ Sunday Observer bình luận: "Một tờ báo Đức đã cho đăng những bức tranh này, cho rằng đây là hành động "vì tình đoàn kết châu u". Tuy nhiên, thật khó mà thấy được châu lục này đã được lợi gì khi mà những người châu u đang chửi rủa nhau. Những người Hồi giáo ở Đức cũng là người châu u".

4 người Afghanistan đã bị cảnh sát bắn chết và 20 người khác bị thương khi cùng với đoàn người biểu tình định tiến đến một căn cứ quân sự Mỹ tại Qalat (Afghanistan). Cảnh sát cho biết họ buộc phải nổ súng vì đoàn biểu tình quá bạo động, đốt xe và ném đá vào cảnh sát dù họ đã nổ súng chỉ thiên cảnh cáo. Như vậy, ít nhất 10 người Aghanistan đã thiệt mạng quanh vụ phản đối việc đưa tranh biếm họa nhà tiên tri Muhammad lên mặt báo.

Ở Đức, tờ Frankfurter Rundschau kết luận những bức biếm họa này đã phỉ báng người khác: "Bất kỳ ai đem những chuyện như thế này ra mà gắn vào chuyện bảo vệ quyền tự do ngôn luận thực ra đều không hề đóng góp cho tự do ngôn luận bởi vì họ đang bảo vệ cho sự lạm dụng quyền tự do ngôn luận". Tờ Le Monde của Pháp thì quyết định ngược lại: "Chúng tôi đã cân nhắc rất kỹ hậu quả của chuyện đăng những bức tranh này và cuối cùng quyết định nó sẽ xuất hiện trên Le Monde. Theo quan điểm của chúng tôi thì những bức biếm họa này là tài liệu thời sự thích đáng mà độc giả của chúng tôi cần phải thấy". Cuộc tranh luận bên trong tòa báo Le Monde chỉ tập trung vào sự an nguy của các phóng viên làm việc ở nước ngoài chứ không phải vấn đề tự do ngôn luận. Ngược lại, tờ Die Welt của Đức thì tỏ ra chẳng chần chừ gì: "Chúng tôi đã đăng nó 3 lần. Có thể là  chúng tôi không thích nó nhưng chúng tôi bảo vệ quyền của những người đăng tải nó". Một tờ báo Pháp khác, Charlie Hebdo hôm qua đã đăng tải đầy đủ 12 bức biếm họa sau khi các nhóm chống đối không thể thuyết phục tòa án cản hành động này lại. Còn ở Mỹ, hầu hết các tờ báo lớn đều lên tiếng bảo vệ quyền tự do ngôn luận nhưng chỉ có vài tờ quyết định đăng tải các bức tranh. Trong khi đó, nhiều chính khách, cả phương Tây và Ả Rập đã kêu gọi các bên không nên dựa vào tình hình hiện nay mà kích động bạo loạn vì những ý đồ chính trị của mình.

Kiều Oanh