Từ vùng đất lỡ hẹn hơn 30 năm, Thanh Đa đang đứng trước cuộc chuyển mình lớn nhất

Khu đô thị mới Bình Quới - Thanh Đa được quy hoạch từ năm 1992 với định hướng phát triển thành khu đô thị hiện đại kết hợp sinh thái ven sông. Thế nhưng, sau nhiều lần thay đổi nhà đầu tư, điều chỉnh quy hoạch và rà soát pháp lý, dự án vẫn chưa thể triển khai.

Hơn 30 năm qua, hàng nghìn hộ dân sống trong vùng quy hoạch phải chấp nhận cảnh nhà cửa xuống cấp nhưng khó sửa chữa, xây mới. Nhiều công trình hạ tầng cũng phát triển cầm chừng vì vướng quy hoạch kéo dài.

Hơn 30 năm mắc kẹt trong quy hoạch

"Tôi ở đây cũng mong muốn chỗ mình được phát triển. Thành ra, nếu như có một sự thay đổi nào đó thì tôi rất mừng, mừng vì thế hệ sau này, con cháu mình cũng được hưởng sự phát triển, theo kịp với thời đại. Cũng mong chuyện đó sớm trở thành hiện thực".

Đó là tâm sự của bà Nguyễn Kim Hường (55 tuổi, ngụ P.Bình Quới, TP.HCM) khi nhắc đến tương lai của bán đảo Bình Quới - Thanh Đa, nơi bà đã gắn bó gần như cả cuộc đời.

Mong muốn của bà Hường cũng là suy nghĩ chung của nhiều người dân đang sinh sống tại khu vực này. Nằm giữa dòng sông Sài Gòn và chỉ cách trung tâm TP.HCM không xa, Bình Quới - Thanh Đa từng được xem là một trong những quỹ đất giàu tiềm năng nhất thành phố. Tuy nhiên, thay vì trở thành một khu đô thị hiện đại như kỳ vọng, nơi đây lại gắn liền với câu chuyện của một dự án kéo dài hơn ba thập kỷ.

ẢNH: CÔNG KHỞI

Trong khi nhiều khu vực ven sông của TP.HCM liên tục thay đổi diện mạo, Bình Quới - Thanh Đa vẫn giữ lại những nét quen thuộc của một vùng đất yên bình. Những con đường nhỏ len lỏi qua khu dân cư, những ao sen nở theo mùa, những khu vườn cây lâu năm và những ngôi nhà đã gắn bó với nhiều thế hệ vẫn hiện diện như suốt hàng chục năm qua.

Không ít người dân sinh ra, lớn lên, lập gia đình rồi có con cháu ngay trên mảnh đất này. Họ đã nghe nhắc đến dự án từ khi còn trẻ cho đến lúc tóc bạc, nhưng tương lai của vùng đất vẫn nhiều lần lỡ hẹn.

Tôi chỉ mong con cháu sau này có một nơi ở ổn định. Bản thân tôi đã lớn tuổi, nhưng thế hệ sau vẫn cần có mái nhà để an cư, lập nghiệp.

Bà HUỲNH THỊ TUYẾT

Trước thời khắc thay đổi lớn nhất

Sau nhiều năm gần như giậm chân tại chỗ, dự án Bình Quới - Thanh Đa đang ghi nhận những chuyển động rõ nét nhất kể từ khi được hình thành.

Mới đây, UBND TP.HCM đã trình tờ trình về việc thu hồi 536 ha đất để triển khai 4 dự án trọng điểm trên địa bàn. Trong đó, Khu đô thị mới Bình Quới - Thanh Đa là dự án có diện tích thu hồi lớn nhất. Theo hồ sơ, dự án có tổng diện tích khoảng 423 ha, trong đó diện tích cần thu hồi khoảng 403 ha. Khoảng 128 ha hiện do 51 tổ chức quản lý, sử dụng, phần còn lại khoảng 275 ha chủ yếu do người dân sử dụng.

Trước đó, TP.HCM đã chấp thuận chủ trương đầu tư dự án với tổng vốn dự kiến khoảng 98.710 tỉ đồng. Theo định hướng, khu vực này sẽ được phát triển thành khu đô thị hiện đại, đồng bộ về hạ tầng, kết hợp không gian xanh và cảnh quan sinh thái ven sông.

ẢNH: CÔNG KHỞI

Theo kế hoạch đã được thành phố ban hành, công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và bàn giao mặt bằng dự kiến cơ bản hoàn thành trước ngày 31.10.2026.

Điều đó đồng nghĩa với việc hàng nghìn hộ dân tại bán đảo Bình Quới - Thanh Đa đang bước vào giai đoạn chuẩn bị cho sự thay đổi lớn nhất kể từ khi dự án được công bố hơn 30 năm trước.

Sự thay đổi ấy mang theo nhiều kỳ vọng về một diện mạo mới cho khu vực. Tuy nhiên, trước ngày rời đi, điều nhiều người dân nghĩ đến đầu tiên không phải là những công trình hiện đại hay những tuyến đường mới.

"Bây giờ tôi chỉ muốn là có cái nhà ổn định cho con cháu tôi ở chứ đời tôi thì cũng gần hết rồi. Nhưng mà đời con cháu mình thì phải có cái nhà để ở", bà Huỳnh Thị Tuyết, người dân địa phương, chia sẻ.

ẢNH: CÔNG KHỞI

Trong khi đó, một người dân khác cho biết điều khiến nhiều gia đình băn khoăn nhất hiện nay là chính sách bồi thường và tái định cư. "Nếu mà nói tháng 6.2026 này họp để báo giá thì trước mắt phải báo giá cho rõ ràng. Bây giờ trường hợp người có bao nhiêu đất thì sẽ được tái định cư như thế nào?". Theo người dân này, việc di dời không chỉ là câu chuyện chuyển chỗ ở mà còn kéo theo nhiều khó khăn trong sinh hoạt hằng ngày.

Sau hơn 30 năm bị níu lại bởi những bản quy hoạch kéo dài, Bình Quới - Thanh Đa đang đứng trước thời điểm được xem là bước ngoặt lớn nhất kể từ ngày dự án được hình thành.

Tuy nhiên, phía sau những con số đầu tư hàng chục nghìn tỉ đồng và những bản quy hoạch mới là câu chuyện của hàng nghìn hộ dân đang chuẩn bị cho một cuộc chia tay lớn với nơi đã gắn bó nhiều thế hệ. Sau hơn 30 năm chờ đợi, điều người dân Bình Quới - Thanh Đa quan tâm nhất lúc này không chỉ là khi nào dự án được triển khai. Họ còn muốn biết cuộc sống mới sẽ bắt đầu ra sao sau ngày giải tỏa.