Vấn đề bảo tồn kiến trúc cổ khi TP.HCM triển khai xây dựng khu hành chính mới được dư luận đặc biệt quan tâm.

Vấn đề bảo tồn kiến trúc cổ khi TP.HCM triển khai xây dựng khu hành chính mới được dư luận đặc biệt quan tâm.

Cân nhắc số phận của tòa nhà hơn 120 năm tuổi  - ảnh 1Một trong những đồ án xây dựng tòa nhà 59 - 61 Lý Tự Trọng trưng bày tại triển lãm. Theo phương án này, sẽ giữ lại bề mặt bên ngoài tòa nhà, nội thất được xây mới hoàn toàn và sẽ chồng thêm tầng cao 30 m - Ảnh: Nguyên Bình
Cân nhắc số phận của tòa nhà hơn 120 năm tuổi  - ảnh 2Tòa nhà 59 - 61 Lý Tự Trọng hiện nay - Ảnh: Đình Phú
Chỉ yêu cầu nghiên cứu bảo tồn mặt đứng
Công trình khu hành chính mới của UBND TP.HCM được xây dựng trên ô phố rộng khoảng 18.000 m2, bao quanh bởi các tuyến đường Lê Thánh Tôn - Đồng Khởi - Lý Tự Trọng - Pasteur (Q.1), dự kiến sẽ bố trí 8 cơ quan nhà nước (Văn phòng UBND TP.HCM, Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND TP.HCM, Sở Nội vụ, Sở TT-TT, Sở Công thương, Ban đổi mới doanh nghiệp, Sở TN-MT và Sở GTVT), tương lai có khoảng 1.700 người làm việc.
Hiện hữu trong ô phố này có 2 công trình kiến trúc cổ được xây dựng vào thế kỷ 19: tòa nhà trụ sở UBND, HĐND TP (86 Lê Thánh Tôn) và tòa nhà trụ sở Sở TT-TT (59 - 61 Lý Tự Trọng). Khi xây mới khu hành chính, một vấn đề được dư luận quan tâm là “số phận” của hai công trình này sẽ như thế nào?
Ngày 14.8.2014, UBND TP.HCM ban hành quyết định duyệt nhiệm vụ thiết kế để tổ chức thi tuyển phương án thiết kế khu hành chính mới. Trên cơ sở này, ngày 17.11.2014, Sở QH-KT tổ chức hội nghị chính thức cung cấp thông tin cho cuộc thi tuyển chọn phương án thiết kế quy hoạch tổng mặt bằng 1/500. Theo đề bài mà Sở QH-KT công bố, trong phần yêu cầu thiết kế kiến trúc khu hành chính mới thì tòa nhà trụ sở chính của UBND, HĐND TP được bảo tồn; tòa nhà 59 - 61 Lý Tự Trọng chỉ yêu cầu nghiên cứu bảo tồn mặt đứng.
Cần cân nhắc kỹ lưỡng
Tòa nhà 59 - 61 Lý Tự Trọng có kết cấu còn nguyên vẹn và hiện là nơi làm việc của hàng trăm cán bộ, công chức. Nếu chỉ yêu cầu nghiên cứu bảo tồn mặt đứng, thì về căn bản, tổng thể kiến trúc sẽ không còn được nguyên vẹn. Và một vấn đề rất đáng phải quan tâm là kiến trúc mới sẽ “ăn nhập” ra sao với phần còn lại của kiến trúc cổ?
Từ ngày 21 - 25.1.2015, Sở QH-KT tổ chức triển lãm các phương án thi tuyển để lấy ý kiến người dân. Nhiều phương án thiết kế được đánh giá cao về chất lượng quy hoạch nhưng lại “đụng” đến tính nguyên vẹn của tòa nhà 59 - 61 Lý Tự Trọng. Có đồ án thiết kế chỉ giữ lại bề mặt bên ngoài tòa nhà, nội thất bên trong được xây mới hoàn toàn và sẽ chồng thêm tầng cao 30 m, đúc mái bê tông thay cho mái ngói hiện hữu; có đồ án không giữ nguyên vị trí hiện hữu mà dịch chuyển tòa nhà vào khoảng giữa 2 đường Đồng Khởi - Pasteur; có đồ án thì lại “xén” một phần tòa nhà này...
Theo quan điểm của ThS-KTS Nguyễn Bình Dương, Viện Quy hoạch xây dựng TP.HCM (thuộc Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM), giá trị bảo tồn công trình cổ nằm ở chỗ giữ nguyên vẹn cả về kiến trúc lẫn không gian đô thị xung quanh. Trong vòng bán kính từ 500 - 1.000 m tính từ vị trí xây dựng khu hành chính mới được xem là vùng lõi, hiện hữu nhiều công trình kiến trúc cổ với “tuổi đời” đều trên 100 năm, trở thành biểu tượng của TP.HCM như nhà thờ Đức Bà, Dinh Thống Nhất, Nhà hát TP, Bưu điện TP, chợ Bến Thành...
Tại lễ kỷ niệm 10 năm thành lập Sở TT-TT TP.HCM vào ngày 27.12.2014, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Lê Mạnh Hà (nguyên Giám đốc Sở TT-TT) cho biết trong nhiều năm qua, Sở tọa lạc trong một tòa nhà rất đẹp, có lịch sử trên 120 năm. Theo ông Hà, thành phố có kế hoạch xin tháo dỡ một phần tòa nhà cổ để xây dựng khu hành chính mới. Tuy nhiên, việc này cần tính toán hết sức kỹ lưỡng để bảo tồn nguyên vẹn tòa nhà cổ này. “Tôi rất mong muốn tòa nhà đó được bảo tồn”, ông Hà nói.
Trước những ý kiến liên quan đến việc bảo tồn tòa nhà, ông Võ Văn Luận, Chánh văn phòng kiêm người phát ngôn của UBND TP.HCM, cho biết TP sẽ tham vấn các nhà nghiên cứu về giá trị lịch sử của tòa nhà để xem xét, quyết định phương án cụ thể về việc bảo tồn. Do đó, hiện nay chưa thể kết luận được “số phận” của tòa nhà là giữ nguyên hay tháo dỡ.
Tòa nhà 59 - 61 Lý Tự Trọng trước đây là tòa nhà Nha Giám đốc nội vụ, mà người dân hay gọi là dinh Thượng Thơ, do chính quyền xứ Nam kỳ xây vào những năm 1860 với vai trò điều hành trực tiếp toàn bộ các vấn đề dân sự, tư pháp và tài chính của thuộc địa. Công trình này chỉ quan trọng sau Dinh Norodom (phiên bản trước của Dinh Thống Nhất ngày nay).
Cho đến năm 1888, chức năng của cơ quan này được nhập vào Thơ ký Thống đốc Nam kỳ (vị trí 213 Đồng Khởi) và bản đồ cũ vào năm 1890, cho thấy một tòa nhà quy mô lớn hơn được xây dựng như hiện nay (tòa nhà 59 - 61 Lý Tự Trọng). Vào đầu thế kỷ 20, cơ quan này còn có tên là Văn phòng Chính phủ cùng các bộ phận như thanh tra, lao động... Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, tòa nhà có một giai đoạn ngắn được dùng làm trụ sở Bộ Nội vụ, kể từ năm 1955 là Bộ Kinh tế của chính quyền VN Cộng hòa.

Đình Phú - Lam Ngọc

Bạn đọc phản hồi (16 nhận xét)

Đặng Tuấn

Đã là một di tích cảm thấy cần bảo tồn thì nên tôn trọng cái nguyên gốc của nó đi. Nếu xuống cấp quá thì sửa chữa để duy trì, nếu không phục vụ đủ nhu cầu thì làm công trình khác mà dùng còn công trình đó để dành làm bảo tàng hoặc triển lãm cho khách tham quan. Còn nếu không thì đập luôn mà xây cái khác cho nó dễ. Đừng có vẽ việc bằng cách làm nửa vời. Cần xây dựng công trình phục vụ nhu cầu phát sinh hoặc mở rộng quy mô thì đưa ra hẳn một khu mới mà thoải mái "phóng tác" Mấy vị kiến trúc sư toàn đưa ra những ý tưởng "cao siêu" theo kiểu chắp vá, nhìn cái phối cảnh mà muốn ói.

dân nghèo

Hay quá cho bác lên top luôn.

Nguyễn Chương

Sao không qua khu vực Thủ Thiêm mà xây dựng khu hành chính mới mà cứ phải "bu" vào khu hành chính hiện tại ??

Tâm Nguyễn

Anh Chương có ý kiến chính xác. Tôi thấy Sài Gòn ngày càng có những kiến trúc vô hồn, chả có gì thẩm mỹ.

Minh Chuyên

Đồng ý, Thủ Thiêm có nhiều tiềm năng phát triển, còn bu vô trung tâm quận 1 chỉ là sự chắp vá.

Linh

Thử hỏi tháp nghiêng Pisa mà cho trồng ngay 1 cái cột bê tông to đùng ở giữa để chống nghiêng thì còn gì là di tích? Đã gọi là kiến trúc cổ thì đừng bao giờ để mất hình dáng ban đầu của nó. Tòa nhà 59-61 nhìn rất đẹp vì cảnh quan xung quanh rất phù hợp với kiến trúc tòa nhà. Làm ơn đừng có cái gì cũng bê tông hóa, dán đá granit hay phủ sơn chống rêu phong!

Thanh phong

Phối cảnh toà nhà theo kiểu nữa ta nữa tây là không ổn làm mất đi vẻ mỹ quan của toà nhà.

Nguyễn Minh Hiếu

Ai đã phá hủy những kiến trúc cổ của Sài Gòn? Người dân chăng? Thương xá Tax đã là nỗi đau, nay tới tòa nhà cổ khác. Trung tâm quận 1 vốn chật chội, có nhiều tòa nhà cổ, lẽ ra muốn thông thoáng và phát triển các vùng ven Sài Gòn thì những cơ quan nhà nước nên dời ra Bình Chánh, Củ Chi, nhất là Trung tâm hành chính mà thành phố dự định xây. Tại sao cứ dồn hết vào quận 1: trung tâm thương mại, khách sạn, nhà hàng, các cơ quan nhà nước, bãi giữ xe lề đường, .v.v tạo sự chật chội, kẹt xe và mất mỹ quan đô thị. Rồi số phận những tòa nhà kế tiếp là gì: chợ Bến Thành, nhà hát thành phố, Dinh Thống Nhất...? Người dân của thành phố có quyền quyết định có hoặc không trong việc xóa bỏ nhà cổ, cải tạo nhà cổ?

Nguyễn Minh Trung

đâu nhất thiết phải xây dựng trung tâm hành chính của thành phố trong trung tâm đâu. Thành phố Hồ Chí Minh đâu phải là không có quỹ đất. Tại sao cứ phải chăm chăm ở trung tâm...phá hỏng kiến trúc liệu Thành phố có đẹp hơn không? Chẳng thà xây mới còn hơn chỉnh sửa để rồi chẳng ra hình thù gì cả...

Bình luận