Về Châu Me với biển đẹp, hải sản tươi và ‘mắm vua’

Mua cá mú mà chờ… cá đuối

Tháng 8 nắng nóng đang trôi về nửa cuối. Nhóm bạn bàn với nhau tổ chức đi chơi biển ‘đón đầu’ Quốc khánh. Và cái tên Châu Me (phường Sa Huỳnh, Quảng Ngãi) được nhiều "vote" nhất.

Cô chủ quán hải sản lém lỉnh: "Chỉ cần ngồi quán em, khách vừa ngắm biển Quảng Ngãi, vừa nghe gió rừng Gia Lai thổi về. Khuyến mãi xịn đó nghen". Khách thích lối ví von này khi được "bỏ nhỏ" rằng từ Châu Me phóng xe máy về phía nam một đỗi đường, tốn chừng… 2.000 đồng xăng là đã chạm vào miền đất Gia Lai.

ẢNH: TRẦN CAO DUYÊN

Điều khiến người ta yêu Châu Me ngay từ lần gặp đầu tiên là bãi biển hình vòng cung mềm mại như một nét cọ tài hoa. Cát nâu vàng, nước trong veo, bờ biển sạch uốn theo hàng phi lao xanh ngắt. Biển Châu Me thuộc vùng bãi ngang nhưng eo biển thì được thiên nhiên ưu đãi khi không có độ dốc lớn, nền cát thoai thoải, là "hồ" tắm rộng rãi, an toàn cho cả người lớn và trẻ nhỏ. Đến đây bạn không phải bận tâm điều gì ngoài việc mang theo một chiếc ví không lâm vào tình trạng… xẹp giai đoạn cuối. Còn mọi thứ cứ để biển lo.

Châu Me có nguồn hải sản dồi dào dù ngư dân chỉ đánh bắt bằng ghe nhỏ hoặc thuyền thúng cách bờ chỉ vài hải lý. Tôm chắc thịt, cua ngọt lừ, mực tươi rói, cá đủ loại còn ngời ánh bạc.

Châu Me nổi tiếng với món "chỉ". Quán nào cũng có cá, tôm, cua đang bơi trong hồ, khách "chỉ" con nào, chủ bắt con đó. Có nhóm thực khách chẳng vội vàng gì, cứ lai rai bia lạnh mà ngắm biển trời. Hễ thấy thuyền vô gần bờ là ùa ra. Họ cùng ngư dân hò reo kéo thuyền lên bãi. Và sau đó là "chỉ". Đương nhiên hải sản vừa lên thuyền đắt hơn hải sản trong hồ một chút vì tươi ròng chất biển.

ẢNH: TRẦN CAO DUYÊN

Nhóm khách chỉ con cá mú cỡ hai ký, vừa cầm lên thì cá tuột khỏi tay, quẫy tưng tưng trên bãi. Hai ba người chạy theo con cá "điên rồ", chân vấp cát té lên té xuống, mặt mày lấm lem. Họ chờ "cá đuối sức" mới ôm lên, vừa thở dốc vừa giao cho chủ quán làm món. Cho nên mới có người đùa, "mua cá mú mà chờ cá đuối" là vậy.

Châu Me không có danh lam. Nhưng thắng cảnh thì nhiều: gành đá, núi đồi, biển cả, rừng dương… Sau sáp nhập, Châu Me có tên hành chính mới: "Tổ dân phố Phổ Châu". Nhưng địa danh Châu Me vẫn nằm trong sâu thẳm ký ức của người Sa Huỳnh, cả những du khách từng có đôi lần ghé lại.

Mùa hè năm 1961, ông hoàng thơ tình Xuân Diệu ghé nơi này. Biển trời thoáng đãng khơi dậy ý thơ. Và ông đã viết: Hỡi mình biển đẹp vô ngần/ Sóng xanh như đến dừng chân Sa Huỳnh. Nhịp thơ ngắn nhưng hơi thơ dài như sóng biếc giăng giăng. 

ẢNH: TRẦN CAO DUYÊN

Thật thú vị khi vừa thưởng thức hải sản tươi ngon, vừa nghe sóng vỗ rì rào quanh bờ đá. Nơi đây thực đơn mỗi ngày đều được biển "ký tên" trước khi mang lên bàn. Không có chuyện hải sản "cũ" từ tủ cấp đông lấy ra.

Châu Me không chỉ là biển

Ngoài "chất" biển, Châu Me hầu như còn nguyên nét mộc mạc của làng quê Việt Nam xưa. Khách đi dạo sẽ nghe nồng mùi đất thở. Không có nhà cao tầng, không có khu vui chơi hào nhoáng, không có những đại lộ thênh thang.

Nhưng Châu Me biết giữ chân du khách bằng những nếp nhà nhỏ nhắn, bằng vẻ đẹp mộc mạc, bằng những lối đi quanh co lấm tấm những bông hoa dại. Thêm nữa, người nông dân bên bờ ruộng sẵn sàng thả cuốc khi bạn hỏi thăm đường sá, quán ăn, chỗ nghỉ. Chính những điều giản dị mà ấm áp đó làm du khách có thêm một lý do để quay lại Châu Me.

ẢNH: TRẦN CAO DUYÊN

Ngoài những món từ thực đơn, khách lớn tuổi hay "nặng tình quê" còn kêu thêm những món "khó đỡ" như cá kho, rau muống luộc, canh rau tàu bay, nước mắm không pha chế, dưa cải chua để ăn với cơm trắng. "Tui chiều hết. Chợ sát bên lưng, món thì quốc dân, mắc mớ gì lắc đầu để khách mất hứng?", một chủ quán nói.

Lúc quán vắng, mấy chủ quán ngồi lại tâm tình: Rằng tụi mình mỗi ngày lời bao nhiêu là điều rất quan trọng. Nhưng bao nhiêu người tới đây rồi quay lại mới chính là sự sống còn. Chặt chém dễ bị khách tẩy chay, cạch mặt.

ẢNH: TRẦN CAO DUYÊN

Hũ mắm níu bước… quân vương

Tôi và một vài người bạn từng có 15 năm dạy học tại Châu Me. Nhớ ngày đầu nhận nhiệm sở, hiệu trưởng "bản xứ" Nguyễn Chung mời ăn giỗ, mấy thầy cô ngồi cùng một mâm, các món cá, gỏi, chả… tràn ngập. Ông cụ thân sinh của hiệu trưởng Chung nói, các món thầy cô đang ăn không là gì so với món… "vua cũng thèm". Rồi ông ra hiệu với mấy đứa cháu nội, chỉ phút mốt, mấy tô mắm và bún tươi được "biên chế" lên bàn. Mắm đặc sệt dậy mùi thơm phức, còn nguyên từng mảng thịt nhỏ màu nâu gạch lẫn với ớt tỏi giã nhuyễn.

Ông cụ giới thiệu "lý lịch" mắm trước nhiều con mắt tò mò: Đây là loại mắm được muối từ thịt của con nhum sống ở gành đá dọc biển Châu Me. Vài nơi khác cũng có nhưng hương vị không bằng, vì biển Châu Me thanh sạch lắm. Mùi thơm của mắm bay ra tới… kinh thành Huế. Theo lời kể của người dân địa phương, tương truyền, mắm nhum Sa Huỳnh vào thời vua Minh Mạng là sản vật tiến vua. Tên gọi "mắm vua" ra đời từ đó.

ẢNH: TRẦN CAO DUYÊN

Tuy giá hơi "chát" (tầm 420.000 đồng/lít) nhưng mắm nhum không thiếu người mua nên quán nào cũng có. Bún tươi chan mắm rồi trộn đều, đơn giản vậy mà ngon… hết sẩy. Cái điệu ngon của mắm "thuyết phục" người ăn dữ lắm. Mắm tỏa ra vị ngọt mặn bùi béo chua cay đã… làm tình làm tội mấy dĩa bún tươi. Hiệu trưởng Chung cười cười: Vậy là thầy cô đã ăn thứ mắm… từng níu bước quân vương rồi đó. Đã chưa!

Hãy thử một lần đến Châu Me nếu bạn muốn trải nghiệm "mắm vua", muốn đổi tiếng còi xe thành tiếng sóng, muốn đổi khói bụi thành hương biển trong lành.