Càng cố dạy con học, bố mẹ càng dễ mất bình tĩnh
Theo anh Đào Văn Hùng, 32 tuổi, làm việc tại Tôn Dật Tiên, P.Tân Mỹ, TP.HCM, vào khoảng 20 giờ, sau khi ăn tối, là gia đình bắt đầu khoảng thời gian học tập của con. "Đây cũng là lúc không ít cuộc tranh luận "nổ ra" khi con làm bài chậm, quên kiến thức, viết sai, không tập trung hoặc không làm theo cách tôi và vợ hướng dẫn", anh Hùng kể.
Anh Hùng thừa nhận những buổi tối như vậy từng trở thành áp lực với cả gia đình. "Ban đầu tôi chỉ định ngồi cạnh để hướng dẫn con làm bài. Nhưng thấy con làm một bài toán mãi không ra, tôi bắt đầu sốt ruột. Tôi nói lại một lần, hai lần, đến lần thứ ba thì không giữ được bình tĩnh", anh Hùng chia sẻ.
Nhiều gia đình sứt mẻ tình cảm chỉ vì… bài tập về nhà của con
Cũng theo anh, điều khiến bản thân dễ nóng giận không hẳn chỉ là việc con làm sai một bài tập. Phía sau đó còn là nỗi lo con không theo kịp bạn bè, sợ kết quả học tập giảm sút và lo những kiến thức hiện tại sẽ ảnh hưởng đến các năm học sau.
"Tôi biết la con không làm con hiểu bài nhanh hơn. Nhưng lúc đó, mình rất khó dừng lại. Càng nghĩ mình đang cố giúp con thì càng thấy bực khi con không làm được", anh Hùng nói.
Em Nguyễn Đại Thắng, học sinh lớp 8 Trường THCS Trương Văn Ngư, P.Thủ Đức, TP.HCM, cho biết em từng có tâm lý sợ đến giờ học ở nhà vì chỉ cần làm sai vài câu là không khí trong nhà thay đổi.
"Có những bài em không hiểu thật, nhưng không dám nói là không hiểu vì sợ bố mẹ hỏi tại sao đã học trên lớp rồi mà vẫn không biết. Có lúc em cứ ngồi nhìn bài, không biết làm gì tiếp theo", Thắng kể.
Theo Thắng, điều khó chịu nhất không phải là được bố mẹ sửa bài mà là cảm giác mỗi lỗi sai đều có thể khiến bố mẹ nổi nóng.
"Khi bố mẹ bình tĩnh thì em dễ hỏi lại hơn. Còn khi bị la, em chỉ muốn làm cho xong để không bị mắng nữa", Thắng nói.
Chị Trần Thị Diễm My, 31 tuổi, phụ huynh học sinh Trường tiểu học - THCS Khai Nguyên, P.Tân Bình, TP.HCM, có con đang học lớp 5. Chị My cho biết từng đặt mục tiêu khá cao cho con. Mỗi khi con đạt điểm chưa như kỳ vọng, chị thường hỏi nguyên nhân, yêu cầu con làm lại những bài sai và dành thêm thời gian học.
"Tôi luôn nghĩ mình nghiêm khắc vì thương con. Nhưng sau một thời gian, con bắt đầu nói "mẹ đừng ngồi học với con nữa". Lúc đó tôi mới nhận ra có thể với mình đó là sự quan tâm, nhưng với con lại là áp lực", chị My chia sẻ.
Theo chuyên gia, bố mẹ không nên dùng trải nghiệm của người lớn để đánh giá trẻ
Từ nóng giận đến đồng hành
Những tình huống này đặt ra một câu hỏi: "Vì sao bố mẹ càng kỳ vọng con học tốt lại càng dễ mất bình tĩnh khi ngồi cạnh con?".
Theo thạc sĩ tâm lý Thạch Thị Thùy Trang, Trung tâm tham vấn tâm lý The Healing Room (P.Vĩnh Hội, TP.HCM), phía sau cơn nóng giận của bố mẹ thường là sự cộng hưởng của kỳ vọng, lo lắng và trách nhiệm đối với tương lai của con.
"Bố mẹ dễ nhìn một lỗi sai hiện tại và liên tưởng đến nhiều vấn đề phía trước, khiến phản ứng cảm xúc mạnh hơn tình huống thực tế", bà Trang phân tích.
Bà Trang cho rằng bố mẹ cũng dễ dùng trải nghiệm của người lớn để đánh giá trẻ. "Con chưa từng làm người lớn, sao bố mẹ cứ bắt con phải hiểu và phản ứng như một người đã trưởng thành?".
Bà Trang nói và cho hay: "Việc thường xuyên bị la mắng khi học có thể khiến trẻ sợ sai, tập trung vào phản ứng của bố mẹ thay vì bài học, từ đó ảnh hưởng khả năng tiếp nhận và xử lý thông tin".
Theo thạc sĩ tâm lý Huỳnh Hải Huy, Trung tâm tư vấn tâm lý Inner Light (P.Chợ Quán, TP.HCM), trước khi ngồi vào bàn học, bố mẹ nên thống nhất với con khoảng thời gian học, mục tiêu của buổi học và phần nào con tự làm, phần nào cần người lớn hỗ trợ. Khi con làm sai, thay vì lập tức đưa đáp án hoặc trách mắng, bố mẹ có thể hỏi con đang vướng ở bước nào.
"Có một khác biệt rất lớn giữa câu: "Sao bài này đơn giản vậy mà con cũng không làm được?" và câu "Con đang chưa hiểu chỗ nào, mình xem lại từ bước này nhé". Cả hai đều hướng đến việc giải bài, nhưng cảm xúc mà trẻ nhận được hoàn toàn khác nhau", ông Huy phân tích.
Chị Lê Thanh Trúc, 32 tuổi, làm việc trên đường Nguyễn Thái Sơn, P.An Nhơn, TP.HCM, cho biết sau khi thay đổi cách học cùng con, chị không còn cố ngồi cạnh suốt buổi.
"Trước đây tôi nghĩ phải ngồi bên cạnh mới kiểm soát được việc học của con. Sau này tôi để con tự làm trước, chỉ khi con cần mới hỏi tôi. Nhờ vậy, tôi ít la con hơn", chị Trúc nói.
Theo chị Trúc, điều khó nhất vẫn là kiềm chế sự sốt ruột của người lớn. "Có những lúc tôi biết con chưa hiểu nhưng vẫn muốn con phải hiểu ngay. Bây giờ tôi tự nhắc mình rằng một bài toán có thể làm lại, nhưng nếu tối nào hai mẹ con cũng căng thẳng thì con sẽ ngày càng sợ việc học", chị Trúc chia sẻ.
Thạc sĩ tâm lý Huỳnh Hải Huy cho rằng mục tiêu học ở nhà không chỉ là hoàn thành bài tập mà còn giúp trẻ hình thành tâm thế dám hỏi, dám sai và sửa sai. Theo ông, cha mẹ cần phân biệt việc con chưa hiểu với không chịu hiểu, bởi không phải lỗi sai nào cũng xuất phát từ lười hay thiếu cố gắng. "Người lớn càng bình tĩnh, càng dễ biết con đang vướng ở đâu để hỗ trợ", ông Huy nói.
Bình luận (0)