Vì sao dây an toàn ô tô thường được may cuộn thành vòng một đoạn?

Trong quá trình sử dụng ô tô, không ít người nhận thấy dây an toàn trên một số mẫu xe có một đoạn được may gấp hoặc cuộn thành vòng, khác với phần dây đai phẳng thông thường. Chi tiết này thường xuất hiện ở khu vực gần chốt cài dây an toàn hoặc trên phần dây đai phía vai, tùy thiết kế của nhà sản xuất.

Thoạt nhìn, đoạn dây may cuộn có thể khiến người dùng nghĩ đây chỉ là cách gia cố dây đai hoặc một chi tiết thừa trong quá trình sản xuất. Tuy nhiên, đây thực chất là một chi tiết có ý nghĩa trong hệ thống an toàn thụ động trên ô tô, được thiết kế để hỗ trợ giảm nguy cơ chấn thương cho người ngồi khi xe xảy ra va chạm.

Ảnh: BÁ HÙNG

Đoạn dây an toàn được may gấp hoặc cuộn thành vòng có tác dụng gì?

Đoạn dây an toàn được may gấp thành vòng này được gọi là đường may hấp thụ lực (Energy Management loop hoặc Tear Stitching). Đây là một giải pháp kỹ thuật được các nhà sản xuất ô tô sử dụng nhằm kiểm soát lực giữ người của dây đai an toàn trong những tình huống va chạm nhất định.

Khi ô tô xảy ra va chạm, đặc biệt là va chạm trực diện, cơ thể người ngồi bên trong vẫn có xu hướng tiếp tục chuyển động về phía trước do quán tính. Lúc này, dây đai an toàn đóng vai trò giữ người, hạn chế cơ thể va đập vào vô-lăng, bảng táp-lô hoặc kính chắn gió… Lúc này, nếu dây an toàn siết giữ cơ thể quá cứng và lực tác động tập trung trong thời gian rất ngắn, vùng ngực, vai và xương đòn của người ngồi có thể phải chịu lực lớn. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến người sử dụng ô tô có thể bị chấn thương dù đã thắt dây an toàn đúng cách.

Do đó, đường may hấp thụ lực được các nhà sản xuất ô tô thiết kế để giải quyết một phần vấn đề này. Cụ thể, khi lực kéo trên dây đai đạt đến ngưỡng được tính toán trước, các đường chỉ may liên kết đoạn dây gấp hoặc cuộc thành vòng có thể bị kéo bung hoặc xé đứt theo thiết kế. Quá trình này cho phép một đoạn dây đai được kéo dài thêm trong vòng kiểm soát, qua đó hấp thụ một phần năng lực va chạm và điều chỉnh lực giữ tác động lên cơ thể người ngồi.

Ảnh: BÁ HÙNG

Nói cách khác, thay vì giữ cơ thể một cách gần như cứng nhắc, dây đai có thể nhường ra một khoảng dịch chuyển nhất định trong giới hạn thiết kế. Điều này giúp hạn chế lực tác động đột ngột lên vùng ngực và phần thân trên của người ngồi khi xảy ra tai nạn.

Tuy nhiên, cần lưu ý đường may hấp thụ lực không có nghĩa dây đai sẽ tự động bung ra trong mọi tình huống phanh gấp hoặc va chạm nhẹ. Ngưỡng kích hoạt, chiều dài đoạn dây được kéo giãn và đặc tính đường may đều được nhà sản xuất tính toán dựa trên cấu trúc hệ thống an toàn của từng mẫu xe.

Không phải đường may nào cũng có chức năng hấp thụ lực

Một điểm người dùng cần lưu ý là không phải cứ thấy dây đai an toàn được may gấp thành vòng thì đó đều là đường may hấp thụ lực. Bởi trên một số mẫu ô tô, dây đai còn có những đoạn được may gập để tạo thành điểm giữ chốt cài dây an toàn.

Ảnh: BÁ HÙNG

Một số dây an toàn được nhà sản xuất thiết kế nút nhựa nhỏ, số khác lại được may gập một đoạn dây an toàn để giữ chốt cài ở vị trí thuận tiện, tránh để chốt trượt xuống quá thấp trên dây đai khi người dùng tháo dây an toàn.

Nhờ vậy, khi cần thắt dây, người ngồi có thể dễ dàng tìm thấy chốt cài thay vì phải cúi xuống kéo chốt từ sát chân ghế. Chi tiết này chủ yếu phục vụ thao tác sử dụng, không có chức năng hấp thụ năng lượng va chạm như đường may xé được thiết kế trên một số hệ thống dây đai.

Vì vậy, cần phân biệt giữa đường may hấp thụ lực và vòng dây hoặc điểm chặn giữ chốt cài. Hình dáng bên ngoài có thể khiến người dùng nhầm lẫn, nhưng cấu tạo và mục đích sử dụng của chúng không giống nhau.

Ảnh: BÁ HÙNG

Thực tế, dây đai an toàn là một trong những trang bị quan trọng nhất giúp bảo vệ người ngồi trên ô tô. Những chi tiết nhỏ như đường may hấp thụ lực hay vòng giữ chốt cài tuy ít được chú ý nhưng đều được thiết kế với mục đích cụ thể. Hiểu đúng công dụng của chúng không chỉ giúp người dùng sử dụng xe an toàn hơn mà còn tránh những can thiệp không cần thiết vào hệ thống bảo vệ vốn được tính toán kỹ lưỡng từ nhà sản xuất.