Vì sao học sinh "lơ mơ" trong giờ học ?

Lê Thị An - Học sinh lớp 12A6, trường THPT Gia Định (TP.HCM): "Một số bạn sau giờ học ở trường lại đi học thêm đến tối rồi về nhà học bài đến khuya nên buổi học hôm sau nhiều khi là ... một cực hình. Có khi, vì đã học thêm từ trước hoặc đối với những môn không thi ĐH hay thi tốt nghiệp, các bạn thường có tâm lý chủ quan không chú ý học bài. Nếu thầy, cô kết hợp nhiều hơn vào chương trình học phần thực hành, trao đổi ý kiến và thảo luận nhóm hoặc thường xuyên được mời lên xây dựng bài, phát biểu ý kiến thì nhiều học sinh sẽ... tỉnh táo".

Tin, ảnh: B.Thanh - Hà Ánh

Trao đổi với PV Thanh Niên về những nguyên nhân khiến cho học sinh (HS) thiếu tập trung trong giờ học, tiến sĩ Nguyễn Thị Bích Hồng (ảnh), khoa Tâm lý giáo dục trường ĐH Sư phạm TP.HCM cho rằng:

- Trong số những nguyên nhân khiến trẻ mất tập trung, có thể là do yếu tố thể chất: một số em có hệ thần kinh yếu nên sức tập trung không cao. Những em bị tăng động, giảm chú ý thường hay lăng xăng, liên tục chuyển tập trung từ thứ này sang thứ khác. Cũng có thể vì em đó không hứng thú với bài học, không hiểu ý nghĩa của việc tập trung vào bài học hoặc không có động cơ học tập. Nhiều em cảm thấy môi trường học tập quá buồn tẻ so với nhiều hoạt động thú vị khác nên cũng thiếu tập trung. Ngoài ra, nếu các em đang buồn rầu vì gặp sự cố gì đó như giận bạn bè, buồn chuyện gia đình... mà chưa biết cách giải quyết thì cũng khó mà tập trung học được.

* Thế còn những nguyên nhân khách quan thì sao, thưa tiến sĩ?

- Nguyên nhân cũng có thể đến từ môi trường học tập: ánh sáng không phù hợp, nhiều phòng học cùng sử dụng micro dẫn đến phòng này nghe tiếng phòng kia, trường gần đường, gần chợ... Phòng học nhỏ mà đông học sinh, trường thiếu cây xanh cung cấp dưỡng khí... khiến ôxy lên não không đủ cũng khiến đầu óc các em kém minh mẫn.

* Khi học sinh không tập trung trong giờ học, người ta thường nghĩ rằng vì bài giảng quá buồn tẻ, có đúng vậy không?

- Bài giảng hấp dẫn thì thường thu hút nhiều học sinh chú ý hơn. Để có bài giảng hấp dẫn thì nội dung chương trình cần phải thiết thực đối với các em. Nếu học sinh không biết học cái này để làm gì, thì tất nhiên sẽ không chú ý. Một giờ giảng về tình yêu thường khiến học sinh hào hứng hơn so với triết học. Nhưng nếu giáo viên biết tạo sự hấp dẫn, giúp học sinh thấy được giá trị của môn triết thì chắc chắn là các em sẽ chú ý. Muốn vậy, phương pháp giảng dạy cũng phải nâng lên tầm nghệ thuật! Dù giáo viên có chọn phương pháp hiện đại như thế nào, ví dụ như dùng máy chiếu, thì cũng chỉ tạo sức hút ban đầu, nếu lặp đi lặp lại cũng sẽ gây nhàm chán.

* Vậy chúng ta có thể làm gì để giúp các em tăng sự tập trung trong giờ học, thưa tiến sĩ?

- Với những em ở lứa tuổi mầm non, tiểu học, người lớn cần hỗ trợ các em rèn luyện sự tập trung. Ở trường, các hoạt động học tập cần được thiết kế vừa sức các em. Ở nhà, cha mẹ cần tăng cường thể chất cho con như giúp con ăn ngon, ngủ đủ, tạo không gian yên tĩnh khi con học hành, không ép con học quá nhiều để trẻ thấy niềm vui trong học tập. Trẻ chỉ học khoảng hơn 30 phút là nên được nghỉ ngắn. Với những em sức tập trung kém, thì thời gian này cần rút ngắn hơn, nếu cần thiết thì người lớn cần ngồi kèm các em học.

Với những học sinh lớn, đã có khả năng tự kiểm soát thì bản thân các em phải xác định mục tiêu học tập. Mục tiêu xa có thể là trở thành người thành đạt, giỏi giang, còn mục tiêu gần có thể là học để bạn bè đừng cười, cha mẹ đừng la rầy... Học có phương pháp cũng giúp các em tập trung, minh mẫn hơn trong giờ học. Nếu thấy mệt thì nghỉ một lát, không nên gò ép mình quá. Nghỉ ngơi không phải là nằm ườn ra mà nên vận động nhẹ để tăng cường hệ tuần hoàn, làm công việc mà mình yêu thích và cảm thấy thư giãn như tưới cây, cho cá ăn, đi dạo... Khi tự học, các em nên học xen kẽ nhau giữa các môn cần ghi nhớ và môn cần tư duy, môn mình thích và môn không thích... Nếu thực sự đang có mối lo âu, thì các em nên giải tỏa bằng cách nhờ chuyên viên tư vấn, tâm sự với bạn và người thân, ghi nhật ký..., sau đó mới tập trung học được. Nếu cần thiết, các em có thể đặt chuông báo thức để "hoạch định" trước rằng giờ này mình sẽ giải quyết về vấn đề gì, không để đầu óc lan man, chồng chéo nhiều chuyện...

Phương Nguyên (thực hiện)