Vì sao ít xe máy dầu rớt kiểm định?

Lúc đông, lúc vắng

Ghi nhận tại một số trung tâm đăng kiểm (TTĐK) ở TP.HCM trong mấy ngày qua cho thấy lượng xe khá đông, đôi lúc gây ra tình trạng ùn tắc. Sáng 4.3, dòng xe xếp hàng tại TTĐK 50-04V (P.Cát Lái, TP.HCM) kéo dài với cả trăm chiếc cùng lúc, dù trong khoảng 2 năm qua tình hình đăng kiểm tại đây luôn thông thoáng.

Ảnh: Q.T

Tương tự, tại cơ sở kiểm định 50-03S (thuộc TTĐK TP.HCM) ở P.Hiệp Bình, ngay từ sáng sớm đã có rất đông phương tiện đến xếp hàng chờ. Ông T., chủ xe mang biển số 51F-882.xx, cho biết khoảng hơn 8 giờ sáng đã xếp hàng chờ đợi, nhưng đến 16 giờ vẫn chưa được gọi tên đóng tiền. Nhiều chủ xe khác đã hoàn tất khâu kiểm định và chỉ còn chờ đóng tiền, sau đó dán tem nhưng vẫn phải chờ xuyên buổi trưa. Anh Cao Vĩnh Lộc, một chủ phương tiện mang xe đi kiểm định, chờ đến cuối giờ chiều vẫn chưa xong, suýt trễ giờ đón con đi học về. Tại TTĐK 50-01S, tình trạng chờ đợi cũng kéo dài khiến trung tâm không thể tiếp nhận thêm xe ngay từ đầu giờ chiều.

Trả lời PV Thanh Niên, một lãnh đạo TTĐK TP.HCM thông tin những ngày đầu triển khai quy trình kiểm định mới đã xảy ra những sự cố về đường truyền hệ thống, gây nghẽn mạng, dẫn đến thời gian chờ đợi kéo dài chứ thực tế lượng xe đến kiểm định không tăng cao. Đơn cử như các ngày 3 - 4.3, lượng xe đến kiểm định ở các cơ sở 50-02S, 50-03S vào khoảng 120 - 130 xe, trong khi năng lực dây chuyền của các cơ sở này lên đến 250 xe/ngày. "Bên cạnh nguyên nhân do đường truyền, hệ thống máy tính, quy trình kiểm định mới cũng đòi hỏi kiểm định viên thực hiện những kỹ thuật mới và cần phải có thời gian để làm quen, nên thời gian kiểm định từng xe cũng kéo dài hơn. Tuy nhiên, sang ngày 5.3, khi máy móc và hệ thống mạng đã thông suốt thì lượng xe đến kiểm định lại thưa vắng, đến đầu giờ chiều đã làm gần xong hết các xe", vị lãnh đạo này cho biết.

Cục Đăng kiểm cũng nhìn nhận trong những ngày đầu triển khai quy định mới, lượng phương tiện đến kiểm định tăng đột biến do tâm lý người dân muốn thực hiện sớm, dẫn đến quá tải cục bộ. Hệ thống phần mềm cấp giấy chứng nhận điện tử đôi lúc phát sinh lỗi kỹ thuật, gây nghẽn kết nối, chậm đồng bộ; các chức năng ký số, xác thực mã QR và tích hợp nội dung tem kiểm định cũng gặp trục trặc. Sau khi Cục khuyến cáo người dân không đưa xe đi kiểm định quá sớm nếu chưa đến hạn; theo dõi thông tin từ các trạm đăng kiểm để sắp xếp lịch phù hợp thì tình trạng xếp hàng chờ đợi kéo dài đã được khắc phục.

Xe máy dầu bất an nhưng… đâu cũng vào đấy

Khi quy trình kiểm định mới được áp dụng, trong đó có siết chặt kiểm định khí thải, nhiều người tỏ ra bất an, lo lắng rớt đăng kiểm. Tuy nhiên, thực tế tỷ lệ xe máy dầu đời cũ trượt kiểm định cũng không có biến động nhiều. Theo đại diện TTĐK 50-03V (TP.HCM), tỷ lệ xe không đạt chuẩn khí thải khoảng 20%, tương đương trước đây, không có biến động đáng kể.

Ảnh: Q.T

Theo TTKĐ TP.HCM, phương tiện ô tô trượt kiểm định do khí thải không đạt chiếm tỷ lệ khá thấp, trong đó chủ yếu là nhờ kỹ thuật viên đã tư vấn trước đối với những loại phương tiện đã quá cũ, yêu cầu chủ xe kiểm tra bảo dưỡng trước khi kiểm định để tránh bị rớt. Theo ghi nhận của PV Thanh Niên, trong ngày 4.3, tại TTĐK 50-03S chỉ có 1 trường hợp rớt kiểm định vì khí thải và đã được cho về khắc phục để hôm sau kiểm định lại.

Chia sẻ với PV Thanh Niên, anh Lê Hữu Phước (ngụ P.Thạnh Mỹ Tây) cho biết xe anh là máy dầu đời 2017 nhưng kiểm định rất trơn tru không gặp trục trặc gì và được cấp giấy kiểm định điện tử ngay trong ngày. Trước đó, anh Phước đã chủ động bảo trì, vệ sinh các bộ phận ống xả. Theo ghi nhận trên các diễn đàn đăng kiểm, nhiều chủ phương tiện chia sẻ việc kiểm định diễn ra thuận lợi, trừ các phương tiện quá cũ và xuống cấp, những xe được bảo dưỡng tốt đều vượt qua vòng kiểm định một cách nhanh chóng.

Cục Đăng kiểm thông tin thêm điểm mới trong quy trình hiện nay là kiểm tra độ khói theo phương pháp "gia tốc tự do" với chu trình 4 bước dứt khoát. Thay vì đo ở trạng thái tĩnh, đăng kiểm viên sẽ thực hiện đạp bàn đạp ga nhanh, hết hành trình với thời gian không quá 1 giây để đưa động cơ lên tốc độ không tải lớn nhất.

Theo Cục Đăng kiểm, động cơ diesel phát thải chủ yếu là bụi mịn (PM) và các hạt carbon (muội than); độ khói là chỉ số phản ánh trực tiếp lượng hạt ô nhiễm này. Tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM, muội than từ xe diesel là tác nhân hàng đầu gây mù quang hóa và các bệnh về hô hấp. Việc siết chặt chỉ số độ khói theo các mức 1 - 5 giúp loại bỏ các xe xả khói đen, đảm bảo hệ thống nhiên liệu và bộ tăng áp của xe vận hành tối ưu. Cũng vì vậy, một trong những nguyên nhân khiến xe diesel không đạt khí thải là do muội than tồn đọng trong ống xả dù động cơ vẫn tốt.

Trước băn khoăn của nhiều chủ xe rằng việc đạp hết ga khi kiểm tra khí thải có thể gây hư hỏng động cơ ô tô, lãnh đạo Cục Đăng kiểm khuyến cáo chủ xe chủ động bảo dưỡng, sửa chữa ô tô trong quá trình sử dụng và trước khi đưa xe đi đăng kiểm. Đồng thời, việc kiểm tra chỉ kéo dài vài giây, động cơ không chịu tải và tốc độ cực đại thực chất là tốc độ giới hạn do nhà sản xuất thiết kế sẵn. Khi thực hiện đúng quy trình (động cơ đủ nhiệt, chu trình ngắn, số lần thử hạn chế), việc kiểm định khí thải không gây hư hỏng động cơ.

Đối với giấy cam kết được chuẩn bị cho các chủ xe tự chịu trách nhiệm nếu xảy ra hỏng hóc, lãnh đạo TTĐK TP.HCM nhấn mạnh trong mấy ngày qua chưa triển khai thực hiện và đây chỉ là phương án dự phòng cho những trường hợp chủ xe vẫn quyết định đưa xe vào kiểm định sau khi nghe tư vấn của đăng kiểm viên.

"Thực tế sau khi các đăng kiểm viên quan sát và kiểm tra sơ bộ, nếu cảm thấy xe nào không thể kiểm định khí thải thì lập tức thông báo và tư vấn ngay cho tài xế hoặc chủ phương tiện để họ mang xe về bảo dưỡng, bảo trì rồi quay lại. Vì thế, mẫu giấy cam kết đã được chuẩn bị sẵn nhưng chưa ghi nhận trường hợp nào quyết tâm kiểm định cho bằng được sau khi đã nhận tư vấn", lãnh đạo TTĐK TP.HCM cho biết.