Việt Nam thúc đẩy số hóa chứng nhận nông sản trong CPTPP

Nội dung này được thảo luận tại phiên họp lần thứ 8 của Ủy ban về các biện pháp an toàn thực phẩm và kiểm dịch động, thực vật (SPS) thuộc Hiệp định CPTPP, diễn ra trong 2 ngày 20, 21.8.

Phiên họp do TS Ngô Xuân Nam, Phó giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) chủ trì, với sự tham dự của đại diện 11 thành viên CPTPP.

ẢNH: VĂN PHÒNG SPS VIỆT NAM

Hướng tới thương mại SPS không dùng chứng từ giấy

Số hóa hoạt động SPS là một trong những nội dung nổi bật tại phiên họp. Kết quả khảo sát do Tổ chức Phát triển công nghiệp Liên Hợp Quốc (UNIDO) thực hiện cho thấy, phần lớn thành viên CPTPP đã sử dụng hoặc ưu tiên chuyển sang chứng nhận điện tử.

Tuy nhiên, quá trình chuyển sang chứng nhận điện tử còn một số trở ngại, từ chi phí đầu tư ban đầu, khác biệt quy định pháp luật giữa các nước đến khả năng liên thông hệ thống, an ninh mạng và mức độ sẵn sàng của hạ tầng số.

Cùng với chứng nhận điện tử, các thành viên còn nghiên cứu khả năng áp dụng thanh tra, kiểm tra từ xa.

Ông Ngô Xuân Nam cho rằng, chứng nhận điện tử và thanh tra, kiểm tra từ xa là những hướng hợp tác thiết thực, phù hợp với xu thế chuyển đổi số. Tuy nhiên, việc triển khai cần tính đến điều kiện pháp lý, hạ tầng kỹ thuật và năng lực thực tế của từng thành viên để bảo đảm an toàn, tin cậy, khả năng vận hành liên tục.

Ý kiến này nhận sự đồng thuận cao. Các bên đều cho rằng, cần tiếp tục làm rõ điều kiện, phạm vi và tần suất áp dụng kiểm tra từ xa.

ẢNH: VĂN PHÒNG SPS VIỆT NAM

Minh bạch từ sản phẩm đến yêu cầu áp dụng

Nâng cao chất lượng thông báo SPS cũng là nội dung được thành viên CPTPP quan tâm, trao đổi tại phiên họp.

Chile và New Zealand cập nhật hoạt động của Nhóm công tác về minh bạch thuộc Ủy ban SPS/WTO. Nhóm đang chuyển trọng tâm từ nhận diện khó khăn sang đề xuất giải pháp cụ thể, nhằm nâng chất lượng thông báo SPS, làm rõ tác động đối với thương mại và tăng tính minh bạch của những biện pháp khác với tiêu chuẩn quốc tế.

Peru chia sẻ kết quả sáng kiến trong khuôn khổ APEC. Theo đó, thông báo SPS cần xác định rõ sản phẩm chịu tác động, ưu tiên sử dụng mã HS gồm 6 chữ số, đồng thời ghi tên thông thường và tên khoa học của sản phẩm khi phù hợp…

Bên cạnh số hóa và minh bạch, Phiên họp lần thứ 8 của Ủy ban SPS/CPTPP dành thời gian trao đổi về khu vực hóa và phân vùng dịch bệnh nhằm duy trì thương mại an toàn khi xuất hiện dịch bệnh động vật.

Canada cho biết đã hoàn thành 8 thỏa thuận phân vùng đối với dịch tả lợn châu Phi với các đối tác thương mại, bao phủ khoảng 68% giá trị xuất khẩu thịt lợn của nước này.

Các thành viên cũng thảo luận dự án hợp tác về mức giới hạn tối đa dư lượng (MRLs). Khảo sát cho thấy hệ thống giữa các thành viên còn khác nhau về cơ quan quản lý, yêu cầu dữ liệu, chi phí, thời gian xử lý và cách tham chiếu tiêu chuẩn Codex hoặc các thị trường khác.

Về đề xuất của EU liên quan tới cách xử lý mức dư lượng với một số hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật trong hàng nhập khẩu, các thành viên nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm cơ sở khoa học, đánh giá rủi ro, minh bạch và phù hợp tiêu chuẩn quốc tế.

ẢNH: VĂN PHÒNG SPS VIỆT NAM

Ông Ngô Xuân Nam nhấn mạnh, Việt Nam ủng hộ nguyên tắc các biện pháp SPS phải dựa trên cơ sở khoa học, có đánh giá rủi ro hoặc tham khảo các tiêu chuẩn quốc tế, bảo đảm hài hòa, công bằng và không được sử dụng để gây cản trở thương mại nông sản, thực phẩm.

Ông đề nghị các thành viên tiếp tục phối hợp thực hiện những hành động đã thống nhất, chủ động chia sẻ thông tin và duy trì trao đổi về các vấn đề SPS phát sinh. Việt Nam sẵn sàng tiếp tục phối hợp nhằm thúc đẩy hợp tác SPS thực chất, minh bạch và hiệu quả.

Nhiều mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam chịu tác động trực tiếp từ các quy định SPS tại thị trường CPTPP. Kết quả các phiên họp của ủy ban là cơ sở để tăng cường minh bạch, xử lý những vướng mắc phát sinh và tạo thuận lợi cho nông sản Việt Nam tiếp cận thị trường các thành viên.