"Vua bò" Bảy Núi

20/10/2004 23:29 GMT+7

Ông Nguyễn Văn Tấn (64 tuổi, ngụ ở xã An Hảo, huyện Tịnh Biên, An Giang) không chuyên nuôi bò đua. Thế nhưng trong dịp lễ Dolta hằng năm, hễ có đua bò thì ông không giành giải nhất cũng giải nhì. Theo phong tục của người Khmer vùng Bảy Núi, đôi bò nào đoạt cúp vô địch thì không những mang vinh quang về cho cả phum sóc mà còn hứa hẹn một mùa vụ mới bội thu. Vậy nên, ông mới được phong danh hiệu "vua bò"...

Ông Tấn kể: "Từ thời ông già tôi đã có đua bò rồi, nhưng lúc đó mới chỉ là tự phát. Anh em chủ bò trong phum sóc mỗi lần đi cày bừa xong lại thách nhau đua bò. Mùa khô thì đua bò kéo cộ, mùa nước thì đua kéo bừa. Do đó, từ nhỏ tui đã mê bò và học ba tui cách chọn bò, mua về nuôi vừa để làm đồng khỏe vừa để đua giỏi. Đã 13 năm liền, từ khi Nhà nước mở hội đua bò Bảy Núi có quy mô tui đều tham gia. Hiện nay con, cháu tui cũng đều mê nuôi bò". Ông Nguyễn Văn Duyệt, bạn chăn bò một thời với ông Tấn cho biết: "Từ lúc 17 tuổi, tụi tui đã đua bò với nhau và bây giờ cũng vậy. Nhưng phải nói là ông Tấn chọn bò, nuôi và luyện bò đua rất giỏi. Tụi tui thua ảnh hoài cũng tức lắm, nhưng đành chịu thôi...". Tất nhiên, để được lên ngôi "vua" cũng lắm gian nan. Ngoài công sức bỏ ra, đôi khi cũng gặp tai nạn trong cuộc đua. Hồi 30 tuổi, trong một cuộc đua bò, ông Tấn bị té vào bừa sau hỏng một mắt. Thế nên, ông Tấn còn có thêm biệt danh là "vua bò độc nhãn".

Hôm rồi dự lễ hội đua bò, khi tôi hỏi "vua" về bí kíp nuôi bò thì ông xua tay lia lịa. Ông nói, cũng như các chủ nuôi bò khác trong vùng Bảy Núi, trước khi diễn ra cuộc đua các đôi bò được bồi dưỡng, tẩm bổ, luyện tập 1 tháng. Dò hỏi mãi ông mới tiết lộ thêm: "Bình thường thì bò vẫn phải đi cày bừa, thậm chí đi kéo lúa mướn. Nhưng trước ngày đua khoảng 1 tháng phải cho bò nghỉ dưỡng, cho ăn cỏ đất non (loại cỏ trên bờ mẫu, hay trên sườn núi), vì như vậy bò sẽ no dai. Trước khi đua 1 tuần thì cho bò uống thêm hột gà so với dừa tươi và phải tắm rửa sạch sẽ, ngủ mùng thoáng mát. Cách 2 ngày, phải cho bò vào trường đua thử một lần cho quen sân".

Ông Tấn và con trai bên đôi bò vô địch của mình

Ngày 13/10 vừa rồi, tại sân đua chùa Tà Miệt (xã Lương Phi, huyện Tri Tôn, An Giang) có đến 43 cặp bò tham dự và trên phân nửa số bò này từ các huyện xa đến. Ông Tấn nói, khoảng 9-10 giờ tối là họ đã phải dẫn bò đi bộ 15 - 20 cây số đến trường đua. Để bò đua thành công còn phụ thuộc rất nhiều vào người "nài bò", có "thân" với bò hay không và "thân" đến mức độ nào để hiểu và điều khiển cho tốt. Anh Nguyễn Văn Bi, cháu của ông Tấn được xem là người điều khiển số một với 9 lần giật giải quán quân “tài xế giỏi”. Anh cho biết: "Hầu như những đôi bò tôi cầm cương đều là bò nhà, hoặc bò của họ hàng, nhờ vậy tôi hiểu tính tình của từng con. Còn khi cầm cương, điều quan trọng nhất là phải can đảm, giữ thăng bằng cho tốt". Anh Bi kể thêm, nhiều người mới vào nghề, muốn thúc bò chạy nhanh hay lấy cây đót bò (loại gậy có cù ngoéo ở trên và có một đinh sắc nhọn dài khoảng hơn 1 phân ở dưới) để chọc vào hông bò. Nhưng làm vậy chỉ khiến nó... oán chủ mà thôi. Anh không bao giờ dùng biện pháp này.

Quả vậy, sau khi bò đi 2 vòng thả, đến vòng "hô" gần vạch xuất phát, anh Bi hét lên, thúc bò chạy. Đường đua quyết định chỉ khoảng 100m, khi đến 50m cuối tôi thấy anh như ôm vào đuôi bò chứ không sử dụng cây đót, vì theo anh Bi: "Như vậy bò yên tâm chạy nhanh. Còn dùng cây đót đâm liên tục vào hông, nó đau nên nhiều khi chạy bậy là sai luật, bị loại. Phần thưởng dành cho người điều khiển giỏi chỉ 500 ngàn đồng, tui chơi chủ yếu vì vinh dự của gia đình, họ hàng và phum sóc".

Quá khâm phục thành tích của gia đình ông Tấn nên trước giờ đua đã có người đòi mua cặp bò của ông với giá 23 triệu đồng, nhưng ông từ chối: "Thương nó quá bán sao được”. Rồi ông tiết lộ: “Mới tháng trước gia đình tui có mua cặp bò giá 17,5 triệu đồng. Mua từ các đôi bò thua của những năm trước về dưỡng. Mua bò phải chọn kỹ lắm. Nhiều con có xoáy lưng đẹp nhưng mắt lại không lanh, lông mi không cứng, dài cũng không được, hoặc là móng tốt mà mũi không đẹp cũng thua".

Ông Trịnh Bửu Hoài - Chủ tịch Hội Văn học nghệ thuật tỉnh An Giang cho biết, từ năm 1992, tỉnh có chủ trương thành lập ban tổ chức hội đua bò Bảy Núi hẳn hoi. Hai huyện Tịnh Biên và Tri Tôn luân phiên nhau đăng cai tổ chức. Hai năm gần đây, lễ hội này đã được nâng lên tầm quốc gia và được sự tài trợ của Tổng cục Du lịch, UBND tỉnh An Giang... Từ đó, hội đua bò không chỉ là lễ hội truyền thống của người Khmer mà còn của cả người Kinh, Chăm, Hoa trên vùng đất Thất Sơn - Bảy Núi. Và những câu chuyện như gia đình "vua bò" kể trên khiến lễ hội - một điểm đến du lịch An Giang - càng thêm thi vị, lý thú đối với du khách.

Trương Công Khả

Top

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.