VWS đẩy mạnh chuyển đổi xanh, đổi mới sáng tạo

Công ty TNHH Xử lý chất thải Việt Nam (VWS) là chủ đầu tư của Khu liên hợp xử lý chất thải Đa Phước (xã Hưng Long, TP.HCM). Chủ nhân của Khu liên hợp này là ông David Dương, một doanh nhân Việt kiều, hiện là Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty California Waste Solutions (CWS) tại Mỹ và Công ty VWS tại Việt Nam.

ẢNH: VWS

Mô hình kinh tế tuần hoàn

Khu liên hợp xử lý chất thải Đa Phước, khu xử lý rác lớn nhất TP.HCM hiện đang xử lý phần lớn lượng rác sinh hoạt phát sinh mỗi ngày của Thành phố, với công nghệ chôn lấp hợp vệ sinh theo tiêu chuẩn của Mỹ, với hệ thống chống thấm nhiều tầng nhằm bảo vệ nguồn nước ngầm khỏi ô nhiễm, cùng hệ sinh thái xử lý tuần hoàn như tái chế rác, xử lý nước rỉ rác, tận dụng khí gas từ bãi chôn lấp để phát điện và áp dụng các giải pháp xử lý rác theo hướng tuần hoàn, giảm thiểu tối đa tác động xấu đến môi trường.

VWS đang thực hiện mô hình kinh tế tuần hoàn: Rác hữu cơ được ủ thành phân compost, dùng để bón cây xanh, hoa kiểng. Nước rỉ rác sau khi qua hệ thống xử lý đạt chuẩn, được tái sử dụng cho hoạt động vận hành như rửa xe rác (bằng hệ thống rửa tự động), tưới đường hay dùng để tưới cây xanh, hoa kiểng. Khí gas phát sinh từ khu chôn lấp được thu gom qua hệ thống đường ống để đưa về nhà máy đốt phát điện, nguồn điện này cung cấp cho hoạt động tại Khu liên hợp.

Mỗi ngày, Khu liên hợp xử lý chất thải Đa Phước tiếp nhận và xử lý khoảng 5.000 tấn rác, chiếm khoảng 50% tổng lượng rác thải mỗi ngày của TP.HCM. Một phần quan trọng trong việc xử lý rác của VWS là tái chế rác hữu cơ thành phân compost, cùng với việc vận hành các hệ thống xử lý nước rỉ rác, kiểm soát mùi và thu gom khí phát sinh. Rác thải được các xe vận chuyển từ khắp nơi trong Thành phố tới Khu liên hợp, đưa đến các ô chôn lấp được phủ bạt liner, kết hợp sử dụng chế phẩm sinh học để kiểm soát mùi.

ẢNH: AI

Do đặc thù rác sinh hoạt ở Việt Nam thường ẩm ướt, trong quá trình chôn lấp sẽ phát sinh nước rỉ rác và khí gas. Tại bãi chôn lấp có hệ thống thu gom nước rỉ rác và khí gas để xử lý. Nhà máy xử lý nước rỉ rác công nghệ MBR tại Đa Phước có công suất 3.000 m³/ngày, sau xử lý đạt chuẩn, nước rỉ rác từ màu đen trở nên trong vắt như nước lọc, được tái sử dụng cho hoạt động vận hành trong Khu liên hợp, như rửa xe rác (bằng hệ thống rửa tự động), tưới đường hay dùng để tưới cây xanh, hoa kiểng. Cũng nhờ vào nguồn nước này mà xung quanh Khu liên hợp luôn tươi mát một màu xanh chẳng khác gì công viên, bởi nơi đây có nhiều khu tiểu cảnh, cùng với khu vườn thú trải dài quanh khu liên hợp quy tụ nhiều động vật đáng yêu như hươu, nai, chim công… tạo nên không gian xanh mát, gần gũi và thân thiện.

Trong khi đó, nguồn khí gas phát sinh từ khu chôn lấp được thu gom qua hệ thống đường ống để đốt phát điện, là một trong những tiêu chuẩn mô hình kinh tế tuần hoàn mà VWS đang triển khai. Hiện nhà máy phát điện từ khí gas đã vận hành nhiều năm qua, với công suất 12MW. Nguồn năng lượng này hiện được sử dụng cho toàn bộ hoạt động nội bộ của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, VWS cũng đang triển khai dự án ủ kỵ rác, cũng để thu khí gas phát điện tại khu chôn lấp đã bắt đầu vận hành dưới sự giám sát chặt chẽ của bộ phận kỹ thuật, mang lại tương lai đột phá trong lĩnh vực xử lý môi trường.

Đột phá chuyển đổi công nghệ

Một trong những kế hoạch đột phá của VWS, đó là dự án đốt rác phát điện công suất 60MW, xử lý khoảng 3.000 tấn rác/ngày, đây là số lượng rác còn lại sau khi đã phân loại để tái chế, làm phân hữu cơ. VWS đã hoàn thiện hồ sơ pháp lý của dự án, dự kiến được phê duyệt chủ trương đầu tư cuối năm 2026, triển khai xây dựng 18-24 tháng sẽ đi vào vận hành sau khi được cấp phép dự án. Vốn đầu tư 2 giai đoạn (4 lò đốt) của dự án dự kiến từ 420-700 triệu USD, sử dụng công nghệ tiên tiến được chuyển giao từ các nước G7 - G8.

Về kế hoạch đầu tư chuyển đổi công nghệ, ông David Dương, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc VWS. Tại VWS, cho biết với kinh nghiệm gần 40 năm chuyên nghiệp trong ngành thu gom, xử lý chất thải tại Mỹ và hơn 20 năm đầu tư lĩnh vực môi trường tại Việt Nam, WVS quyết định chuyển đổi toàn bộ công nghệ từ chôn lấp hợp vệ sinh theo tiêu chuẩn của Mỹ sang công nghệ tái tạo năng lượng và sản xuất nhiên liệu xanh từ rác. “Thuận lợi lớn nhất của chúng tôi là nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ chính quyền về mặt chủ trương. Tuy nhiên, thách thức hiện nay nằm ở việc phê duyệt quy hoạch chung của Khu liên hợp Đa Phước chưa hoàn tất, khiến việc triển khai thực hiện chưa đạt tiến độ mong muốn. WVS đã hoàn thiện toàn bộ phương án kỹ thuật, tài chính và lựa chọn công nghệ; chỉ cần thủ tục pháp lý thông suốt, chúng tôi có thể bắt tay vào đầu tư ngay lập tức”, ông David Dương khẳng định.

ẢNH: VWS

Theo ông David Dương, công nghệ mới được WVS lựa chọn và thiết kế riêng cho Đa Phước hoàn toàn bám sát mục tiêu Net Zero và tiêu chuẩn giảm khí nhà kính toàn cầu. Không dừng lại ở việc xử lý rác thải sinh hoạt đơn thuần, mô hình mới sẽ biến rác thành nguồn tài nguyên năng lượng xanh phục vụ lại cho sản xuất và sinh hoạt. Đây là bước đi cụ thể giúp TP.HCM và Việt Nam thúc đẩy mạnh mẽ nền kinh tế tuần hoàn, khép kín chuỗi quản lý chất thải đô thị một cách văn minh, hiện đại. Ông chia sẻ: “Xử lý rác thải bảo vệ môi trường đòi hỏi nhà đầu tư phải có tâm, có tầm và dày dặn kinh nghiệm để thích ứng với sự phát triển của công nghệ cũng như sự thay đổi thành phần rác thải qua từng thời kỳ. Mục tiêu của WVS không chỉ dừng lại ở việc đầu tư tại Khu liên hợp Đa Phước, mà còn hướng đến nhiều địa phương tỉnh thành khác, những nơi đang đối mặt với nguy cơ ô nhiễm nghiêm trọng từ các bãi chôn lấp cũ, lạc hậu, thiếu hạ tầng an toàn”.

Nhắc lại chiến lược của WVS là mang giải pháp kỹ thuật toàn diện đến các địa phương, ông David Dương muốn nhấn mạnh: “Công ty vừa đầu tư công nghệ xử lý an toàn cho lượng rác phát sinh hàng ngày, vừa triển khai các công nghệ tiên tiến để đóng cửa, cải tạo triệt để các bãi rác lộ thiên cũ. Chúng tôi đã chuẩn bị sẵn sàng các gói công nghệ xử lý nước rỉ rác, kiểm soát khí thải và khôi phục quỹ đất sạch nhằm xóa bỏ các "điểm nóng" ô nhiễm môi trường. Đồng thời, WVS đang tập trung đào tạo đội ngũ nhân sự chuyên trách để sẵn sàng kết nối, tư vấn và đồng hành lâu dài xử lý rác cùng nhiều tỉnh thành trên cả nước”.