Xây dựng cơ sở dữ liệu và bản đồ nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài

Sáng 3.9, tại hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện một số nghị quyết, chỉ thị của Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung đã trình bày chuyên đề "Những nội dung trọng tâm, cốt lõi Nghị quyết 23 của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài".

Theo ông Lê Hoài Trung, Nghị quyết 23 là một quyết sách lớn của Đảng, có ý nghĩa rất quan trọng, thể hiện tầm nhìn chiến lược, tư duy đổi mới và sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước đối với đồng bào Việt Nam ở nước ngoài.

ẢNH: GIA HÂN

Hiện nay, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đã phát triển và trưởng thành rõ rệt, với hơn 6,5 triệu người, có vị thế ngày càng tốt hơn tại các nước. Tuy nhiên, ở một số địa bàn, đời sống và địa vị pháp lý của cộng đồng còn khó khăn; một bộ phận bà con vẫn cần được hỗ trợ về pháp lý, bảo hộ công dân, hội nhập, tiếng Việt, giữ gìn bản sắc văn hóa.

Đặc biệt, Nghị quyết 23 thể hiện rõ sự phát triển về nhận thức và tư duy của Đảng đối với công tác người Việt Nam ở nước ngoài, phù hợp với tình hình mới.

Theo Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, nghị quyết tiếp tục khẳng định, người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời của cộng đồng dân tộc Việt Nam. Đồng thời, xác định là một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng, góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp quốc gia, là cầu nối giữa Việt Nam với thế giới, đồng hành, tham gia trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.

Đây là bước phát triển quan trọng, đòi hỏi sự đổi mới cả về nhận thức và phương thức triển khai công tác. Chuyển mạnh từ cách tiếp cận cộng đồng chủ yếu dưới góc độ đối tượng của chính sách sang cách tiếp cận coi người Việt Nam ở nước ngoài là chủ thể tham gia, đối tác đồng hành, nguồn lực của quá trình phát triển đất nước.

Tạo điều kiện thuận lợi để kiều bào tham gia vào quá trình phát triển đất nước

Nghị quyết nhấn mạnh yêu cầu "nâng tầm tư duy từ vận động, tập hợp, chăm lo lên thành đồng hành, kiến tạo cơ chế, huy động nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài". Đồng thời, đặt công tác người Việt Nam ở nước ngoài trong tổng thể khối đại đoàn kết toàn dân tộc, công tác người Việt Nam ở nước ngoài là trách nhiệm của toàn hệ thống chính trị.

Trên cơ sở đó, mục tiêu trước hết là xây dựng cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài có địa vị pháp lý vững chắc, hòa nhập sâu rộng và phát triển ổn định. Nghị quyết lưu ý, trước hết là thu hút, kết nối và phát huy hiệu quả đội ngũ chuyên gia, trí thức, nhà khoa học, nhân tài, doanh nhân, doanh nghiệp người Việt Nam ở nước ngoài, nhất là trong các lĩnh vực chiến lược như đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học...

Song song đó, cần có chính sách đãi ngộ, môi trường làm việc minh bạch, cạnh tranh, trao quyền, bảo đảm điều kiện để kiều bào đóng góp. Điểm mới quan trọng là việc kiều bào có thể đóng góp từ xa, thông qua tư vấn, đào tạo, nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, kết nối đầu tư, mở rộng thị trường hoặc tham gia các hoạt động đổi mới sáng tạo. 

Phương thức huy động nguồn lực kiều bào cũng có sự đổi mới. Nếu như trước đây việc thu hút nguồn lực còn thiên về từng cá nhân hoặc từng nhóm, thì Nghị quyết 23 yêu cầu xây dựng, liên thông và vận hành hiệu quả cơ sở dữ liệu về người Việt Nam ở nước ngoài, mạng lưới và hệ sinh thái kết nối toàn cầu, đồng thời có các diễn đàn, cơ chế đối thoại để tiếp nhận, phản hồi và phát huy sáng kiến, đề xuất của kiều bào.

Về một số nội dung cụ thể triển khai sau hội nghị, theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, Bộ Ngoại giao sẽ trình Chính phủ chương trình hành động, xác định rõ nhiệm vụ, trách nhiệm, tiến độ và nguồn lực của từng cơ quan, địa phương. 

Cùng với đó, bộ rà soát, sửa đổi, bổ sung các cơ chế, chính sách và quy định pháp luật, tập trung bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người Việt Nam ở nước ngoài và tạo điều kiện thuận lợi để đồng bào tham gia vào quá trình phát triển đất nước. 

Đặc biệt, xây dựng cơ sở dữ liệu và bản đồ nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài, từng bước xác định rõ ở đâu có chuyên gia, năng lực, mạng lưới nào và khả năng kết nối với nhu cầu trong nước…