Nếu hàng xóm dễ chịu...
Trong xây dựng nhà, bốn công đoạn ảnh hưởng nhiều nhất đến nhà hàng xóm là: tháo dỡ nhà cũ, đào móng, tô tường và xả nhám mastic trước khi sơn nhà. Đào móng sâu quá có thể làm lún, nứt nhà bên cạnh, dễ nảy sinh tranh chấp, kiện tụng. Tháo dỡ nhà cũ, tô tường, xả nhám dễ làm phiền lòng hàng xóm nhiều nhất do bụi bặm, ồn ào trong suốt thời gian thi công.
Hiểu rõ những phiền hà này, anh Thanh ở khu phố 3, P.Hiệp Bình Chánh, Q.Thủ Đức (TP.HCM) đã cẩn thận chụp hình hiện trạng các vách tường nhà hàng xóm trước khi xây nhà. Vợ chồng anh Thanh còn đến từng nhà bên cạnh để xin được sự cảm thông, chia sẻ. May mắn là anh có những người hàng xóm tốt bụng. Không chỉ cho "câu" nhờ điện, nước, mà người hàng xóm còn chỉ dẫn kinh nghiệm xây nhà sao cho không bị lún do nền đất yếu, rồi còn cho lắp dựng cả giàn giáo bên phần sân thượng để thợ tô trát tường được thuận lợi.
Anh Thanh kể: "Bác Hai, một người hàng xóm nói với vợ chồng tôi rằng, do đã từng xây nhà, nên bác ấy hiểu rõ những ảnh hưởng, phiền hà đến mọi người xung quanh, nếu như không nhận được sự cảm thông của những người hàng xóm thì người xây nhà vô cùng khổ sở". Anh Thanh nói: "Người xây nhà trước cần có sự thông cảm, chia sẻ và giúp đỡ cho người xây sau. Đó không chỉ là đạo lý ở đời, mà còn là tình cảm xóm giềng "tối lửa tắt đèn có nhau". Tất nhiên, chủ nhà cần yêu cầu nhà thầu cho che chắn công trình cẩn thận, để bảo đảm an toàn và vệ sinh môi trường cho khu vực".
Hầu hết những hộ hàng xóm cạnh những căn nhà đang xây mà chúng tôi tiếp xúc đều bày tỏ sự thông cảm, dù cuộc sống của họ bị ảnh hưởng vì những công trình này. Nằm trên con đường đông đúc, làm ăn nhộn nhịp ở thành phố, việc buôn bán của tiệm kinh doanh điện thoại di động tại địa chỉ 593 đường 3 Tháng 2, Q.10 đã phải chịu sự ảnh hưởng của căn nhà đang xây bên cạnh gần một tháng nay.
Chủ tiệm điện thoại này nói: "Người ta sửa nhà thì một đời mới có một lần chứ đâu có sửa hoài, thôi thì mình cũng thông cảm với họ. Dù sao cũng là hàng xóm láng giềng nên chỉ cần nói với nhau trước một tiếng thì mọi chuyện cũng êm xuôi. Công việc làm ăn của tôi cũng có ảnh hưởng nhưng cũng không đến nỗi vì chủ nhà bên cạnh cũng che chắn phần nào rồi".
Thậm chí việc xây dựng có khi còn làm nứt tường nhà bên cạnh, hoặc đào móng làm bể hố ga... nhưng mọi việc cũng được các gia đình sắp xếp ổn thỏa. Vừa chỉ lên vết nứt trên bức tường, bác Nguyễn Đình Kiu, tại địa chỉ 90i Trần Quốc Toản, Q.3 cho biết: "Căn nhà bên cạnh đã sửa hơn 2 tháng nay, bụi bặm, đất cát văng sang đây, thậm chí làm nứt cả tường nhà tôi. Thế nhưng cũng là hàng xóm nên cần phải tương trợ, châm chước cho nhau. Cũng may là chủ nhà này rất chu đáo, trước lúc thi công có qua nói trước rồi khi làm cũng che chắn cẩn thận nên cũng giảm bớt phần nào ảnh hưởng đến đời sống của gia đình tôi".
Nếu hàng xóm... bất hợp tác
Mới đây, UBND TP.HCM ban hành Chỉ thị 09 (hiệu lực từ 6.4.2007) quy định: trước khi tháo dỡ công trình cũ để xây dựng mới, chủ sở hữu công trình phải thuê tổ chức tư vấn có đủ điều kiện năng lực để thực hiện việc chụp ảnh, quay phim, khảo sát, đo vẽ hiện trạng các nhà dân và công trình lân cận. Kết quả các công đoạn nói trên phải được thể hiện bằng bản vẽ, báo cáo khảo sát hiện trạng và biên bản được lập tại hiện trường có chữ ký xác nhận của các hộ liền kề và các bên có liên quan.
Phương án tháo dỡ phải được thông báo cho các chủ hộ liền kề để có sự đồng thuận. Nếu các chủ hộ liền kề không có khả năng xem xét để thỏa thuận giải pháp tháo dỡ thì có thể mời các tổ chức tư vấn có đủ điều kiện, năng lực để giúp xem xét giải pháp tháo dỡ này. Chi phí thuê tổ chức tư vấn do chủ đầu tư có nhà tháo dỡ chi trả. Nếu các chủ hộ liền kề không hợp tác hoặc cố tình gây khó khăn thì cần thông báo bằng văn bản cho chính quyền địa phương để được can thiệp.
Thoạt nhìn, nội dung này của Chỉ thị 09 có vẻ chặt chẽ, song khi áp dụng vào thực tế thì phát sinh nhiều vướng mắc cho các chủ sở hữu có công trình cần phá dỡ. Chẳng hạn trường hợp của ông H.T.D ngụ tại đường Phạm Văn Bạch, P.15, Q.Tân Bình. Ông D. cho biết: "Đầu tháng 4, sau khi đã xin cấp phép xây dựng, tôi tiến hành tháo dỡ nhà để xây dựng mới. Nhưng mọi chuyện rắc rối xảy ra từ đây. Bởi trong quá trình thỏa thuận, trong số chủ của 3 căn nhà liền kề thì có một người nhất định không chịu.
Lý do là sau khi mua lại nhà của chủ trước, chủ sở hữu căn nhà này không biết đó là phần tường trước đó tôi cho chủ nhà cũ phía ấy mượn nên cứ khăng khăng không cho tôi tháo dỡ. Tôi có đủ giấy tờ để chứng minh đây là tường riêng của tôi cho mượn nhưng họ cũng nhất định không chịu. Sự việc kéo dài đã gần cả tháng nay khiến tôi vô cùng mỏi mệt". Cũng theo ông D., việc phải có sự thỏa thuận của các hộ liền kề là một đầu mối gây rắc rối nhưng việc phải thuê tổ chức tư vấn quay phim, chụp hình, lập bản vẽ hiện trạng các hộ liền kề lại càng rắc rối hơn. Chủ hộ nhà liền kề của ông D. vì muốn gây khó khăn nên nhất định không chịu cho đo vẽ hiện trạng nhà mình theo như quy định tại Chỉ thị 09.
Trường hợp khác xảy ra với chủ một căn nhà trên đường Nguyễn Văn Lượng, Q.Gò Vấp. Chủ của căn nhà này không tháo dỡ được để xây dựng mới đã gửi đơn khiếu nại và liên tục thúc giục chính quyền can thiệp. Vị chủ tịch phường sở tại nói rằng, cho đến nay phường đã 3 lần mời các hộ lên hòa giải và đề nghị các hộ liền kề hợp tác nhưng đều chỉ nhận được những cái lắc đầu của các bên. "Thực ra, trước đây cũng có khiếu nại khi một số hộ tháo dỡ gây ra thiệt hại cho nhà người khác, nhưng chúng tôi cũng hòa giải được khi hộ gây ra thiệt hại có sự đền bù thỏa đáng. Nay với Chỉ thị 09, ở giai đoạn đầu nếu các hộ liền kề không đồng thuận thì muốn tháo dỡ để xây dựng cũng đành chịu" - vị chủ tịch phường này nói.
Còn trưởng phòng quản lý đô thị của một quận ven cho rằng: "Với những trường hợp láng giềng với nhau mà có tình trạng "cơm không lành, canh không ngọt" thì không thể nào có được sự thỏa thuận như quy định đã đề ra. Theo Chỉ thị 09, khi người dân thông báo đề nghị can thiệp thì các phường sẽ phải suốt ngày xử lý khiếu nại dạng này". Chưa kể, nhiều ý kiến cũng cho rằng, với những trường hợp mua nhà ở một nơi xa lạ, sau đó xây dựng hoặc sửa chữa để chuyển về nơi ở mới sẽ rất khó khăn khi tìm kiếm sự thỏa thuận của các hộ lân cận, vì lúc đó chẳng quen biết ai.
Sở Xây dựng TP.HCM cho biết, quy định thỏa thuận với các hộ liền kề là căn cứ vào Thông tư 12/2005 của Bộ Xây dựng và đây là quy định không thể không triển khai, mặc dù có một số điểm khó thực hiện. Vì vậy, Sở Xây dựng TP.HCM cũng cho rằng nếu muốn sửa quy định này thì phải sửa từ Thông tư 12/2005.
| Thứ trưởng Bộ Xây dựng Trần Ngọc Chính: Không khả thi vì hàng xóm có người yêu, người ghét...
Tôi chưa có thông tin về quy định mới của TP.HCM và sẽ cho kiểm tra lại nhưng theo tinh thần chỉ đạo chung của Bộ Xây dựng thì việc cấp phép xây dựng được làm một cửa, tạo thuận lợi cho người dân. Trừ những trường hợp được miễn giấy phép theo luật thì giấy phép xây dựng được cấp căn cứ trên quy hoạch đã được duyệt, bản vẽ thiết kế được thực hiện bởi cơ quan chuyên môn, các tiêu chuẩn về môi trường và các căn cứ pháp lý khác. Cơ quan tiếp nhận hồ sơ sẽ chịu trách nhiệm thẩm định bản vẽ đó có phù hợp với quy hoạch không, có đảm bảo các tiêu chuẩn về thiết kế, tiêu chuẩn về an toàn không... chứ không bắt buộc chủ đầu tư phải có biên bản thỏa thuận với các hộ liền kề. Khi một công trình xây dựng nào đó đã được cơ quan có thẩm quyền cấp phép có nghĩa là các hộ liền kề, những người liên quan có trách nhiệm phải thực hiện và tuân thủ. Nếu quy định phải được sự đồng ý của hộ liền kề khi xin phép xây dựng sẽ không khả thi bởi vì hàng xóm thì có người yêu, người ghét, nếu như có ai đó không đồng ý thì tôi không được cấp phép và không bao giờ xây được nhà hay sao?! Thực tế cũng có việc công trình xây dựng của nhà này gây ảnh hưởng đến nhà khác (như gây lún, nứt...), trong trường hợp đó thì chủ đầu tư sẽ phải bồi thường theo quy định của pháp luật, không nằm trong phạm vi quy định của pháp luật về cấp phép xây dựng. Tuyết Nhung (ghi) |
Trần Thanh Bình - Mai Vọng - Trung Bảo
Bình luận (0)