Xóm dừa nước miền Tây: Chèo xuồng hái trái, có ngày thu tiền triệu

05/11/2026 04:35 GMT+7

Cơm dừa nước hiện nay được sử dụng phổ biến trong các món chè, nước giải khát và đồ ăn tráng miệng, giúp người dân miền Tây có thêm thu nhập mỗi ngày.

Len lỏi dưới tán dừa nước

Tờ mờ sáng, người dân ở "xóm dừa nước" xã Mỹ Phước, thành phố Cần Thơ đã chuẩn bị xuồng, búa, dao, len lỏi theo những con kênh vào vùng dừa mọc tự nhiên. Họ tìm những buồng dừa vừa tới lứa, đốn mang về chẻ trái, lấy phần cơm trắng bán cho thương lái.

Xóm dừa nước miền Tây: Chèo xuồng hái trái, có ngày thu tiền triệu- Ảnh 1. — Người dân xã Mỹ Phước, thành phố Cần Thơ chèo xuồng vào vùng dừa nước mọc tự nhiên để thu hoạch trái

Trước đây, người dân nơi đây chủ yếu chằm lá dừa nước bán làm vật liệu lợp nhà. Nay, khi cơm dừa nước được sử dụng phổ biến trong các món chè, nước giải khát và đồ ăn tráng miệng, nghề khai thác trái phát triển, tạo thêm nguồn thu cho người dân.

Gắn bó nhiều năm với nghề, ông Đặng Văn Ai (51 tuổi, ở xã Mỹ Phước, thành phố Cần Thơ) cho biết khâu quan trọng nhất là chọn đúng buồng dừa. Người có kinh nghiệm thường nhìn màu vỏ, độ căng của trái, sau đó chặt thử để kiểm tra phần cơm bên trong. "Trái non thì cơm mỏng, chưa đạt độ béo; để già quá, chất lượng cũng không còn ngon. Nếu chưa tới lứa, mình để thêm khoảng 5 - 7 ngày rồi quay lại thu hoạch", ông Ai chia sẻ.

Xóm dừa nước miền Tây: Chèo xuồng hái trái, có ngày thu tiền triệu- Ảnh 2. — Dừa nước được vận chuyển bằng xuồng về nhà để sơ chế

Dừa nước sau khi đốn, bà con chở về bằng xuồng, rồi dùng búa đập từng trái, chẻ vỏ để lấy cơm bằng dao. Công việc đòi hỏi sự khéo léo để phần cơm mềm, trắng không bị dập. Sau khi làm sạch, cơm dừa được đóng túi, bảo quản trong thùng đá trước khi giao cho thương lái.

Gia đình ông Ai có 3 người cùng làm nghề. Người đi thu hoạch, người chẻ trái, người lấy cơm. Mỗi ngày, cả nhà lấy được khoảng 20 kg cơm dừa thành phẩm, bán với giá 30.000 - 40.000 đồng/kg, thu về 600.000 - 800.000 đồng. "Công việc tuy vất vả nhưng có đồng ra đồng vào mỗi ngày. Cả nhà cùng làm nên đỡ chi phí thuê nhân công", ông Ai nói.

Xóm dừa nước miền Tây: Chèo xuồng hái trái, có ngày thu tiền triệu- Ảnh 3. — Dừa nước sau khi thu hoạch được tập kết ven kênh để sơ chế

Chèo xuồng hàng chục cây số trên sông để tìm dừa nước

Nghề lấy cơm dừa nước không dành cho người ngại khó. Những vùng dừa nằm sâu trong các tuyến kênh, rạch, người dân phải chèo xuồng hoặc chạy vỏ lãi qua những đoạn nước hẹp, len giữa các đám lá ken dày để tìm buồng trái đạt chuẩn. Đằng sau những túi cơm dừa trắng ngần là hàng giờ chèo xuồng, chặt trái, tách cơm thủ công. Người làm nghề phải đổi công sức lấy từng ký thành phẩm.

Xóm dừa nước miền Tây: Chèo xuồng hái trái, có ngày thu tiền triệu- Ảnh 4. — Cơm dừa nước được đóng túi, bảo quản để giao cho thương lái

Ông Huỳnh Văn Cảnh (53 tuổi, ở xã Mỹ Phước) cho biết, có ngày gia đình ông di chuyển từ 10 - 20 km thu hoạch dừa. Hôm nào thuận lợi, lượng nguyên liệu dồi dào thì lấy được 30 - 40 kg cơm dừa, thu nhập gần 1 triệu đồng. "Trước đây, cơm dừa nước chủ yếu để ăn chơi, ít ai nghĩ có thể trở thành hàng hóa bán thường xuyên. Khoảng 6 năm nay, thu hoạch và bán cơm dừa trở thành nguồn thu nhập chính của gia đình tôi", ông Cảnh chia sẻ.

Xóm dừa nước miền Tây: Chèo xuồng hái trái, có ngày thu tiền triệu- Ảnh 5. — Những người phụ nữ tỉ mỉ chẻ trái dừa nước để lấy phần cơm bên trong

Tuy nhiên, không phải hộ nào cũng có điều kiện thuê vùng dừa nước để khai thác. Có hộ phải tìm dừa mọc tự nhiên ở các tuyến sông, rạch, trong phạm vi được phép khai thác. Ông Bùi Văn Giảng sống bằng nghề bán cơm dừa nước. Có ngày, ông phải chạy xuồng đến vùng dừa cách nhà khoảng 20 km mới mua đủ nguyên liệu. Nếu công việc thuận lợi, mỗi tháng, ông có thu nhập từ 10 - 15 triệu đồng.

Liên kết đầu ra, hướng đến sản phẩm chế biến

Khi nhu cầu cơm dừa nước tăng, các hộ dân ở Mỹ Phước bắt đầu tính chuyện liên kết để ổn định đầu ra. Từ việc mỗi nhà tự thu hoạch, sơ chế rồi bán riêng lẻ, địa phương hình thành tổ hợp tác liên kết tiêu thụ dừa nước với 16 thành viên.

Xóm dừa nước miền Tây: Chèo xuồng hái trái, có ngày thu tiền triệu- Ảnh 6. — Công đoạn chẻ dừa thủ công đòi hỏi sự khéo léo để giữ nguyên phần cơm

Bà Lê Thị Nga, Tổ trưởng Tổ hợp tác, cho biết trước đây lượng hàng của từng hộ không đồng đều, khó đáp ứng những đơn hàng lớn. Việc liên kết giúp các thành viên phối hợp nguồn nguyên liệu, tập trung sản phẩm và thuận lợi hơn trong khâu tiêu thụ.

Theo bà Nguyễn Thị Hạnh (45 tuổi, ở xã Mỹ Phước), dừa nước có lợi thế là nguồn nguyên liệu sẵn có, mọc tự nhiên ven sông, rạch. Tuy vậy, muốn duy trì thị trường lâu dài, người làm nghề cần chú trọng chất lượng, vệ sinh trong sơ chế và bảo quản.

Xóm dừa nước miền Tây: Chèo xuồng hái trái, có ngày thu tiền triệu- Ảnh 7. — Tùy sản lượng và chất lượng cơm dừa, người dân có thể đạt doanh thu từ vài trăm nghìn đồng đến hơn 1 triệu đồng mỗi ngày

Từ cơm dừa nước tươi bán cho thương lái, địa phương đang hướng đến phát triển các sản phẩm chế biến như dừa nước đóng lon, sấy dẻo, gắn với chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP). Đây được kỳ vọng là hướng đi giúp sản vật địa phương tiếp cận thêm cửa hàng đặc sản, siêu thị và thị trường quà tặng.

Dù vậy, để hiện thực hóa mục tiêu này, người dân còn phải giải quyết bài toán về quy trình sản xuất, an toàn thực phẩm, thời hạn bảo quản, bao bì và đầu ra ổn định.

Xóm dừa nước miền Tây: Chèo xuồng hái trái, có ngày thu tiền triệu- Ảnh 8. — Dừa nước trở thành nguồn sinh kế của nhiều hộ dân địa phương

Từ những buồng dừa mọc tự nhiên ven sông rạch, bên cạnh nghề chằm lá truyền thống, người dân Mỹ Phước đang tạo dựng sinh kế mới. Những chuyến xuồng len lỏi dưới tán dừa, tiếng búa chẻ trái vang lên mỗi ngày không chỉ mang về nguồn thu cho nhiều gia đình mà còn mở ra kỳ vọng nâng giá trị một sản vật quen thuộc của miền Tây.