Ngay trong chiều hôm nay, 22.1, Thủ tướng Prodi sẽ phải điều trần trước Hạ viện về cuộc khủng hoảng chính trị hiện nay. Trong trường hợp ông không thể thuyết phục được các nghị sĩ đối lập ủng hộ Chính phủ, ông sẽ phải đệ đơn từ chức. Nếu điều này xảy ra, Tổng thống Giorgio Napolitano sẽ quyết định số phận của Chính phủ. Tổng thống có thể sẽ yêu cầu ông Prodi cố gắng thành lập một chính phủ mới, kêu gọi bầu cử sớm hoặc cố gắng tìm sự hậu thuẫn cho một chính phủ lâm quyền trong thời gian chờ sửa đổi luật bầu cử.
|
|
Hồi năm ngoái, Tổng thống Napolitano đã tuyên bố ông muốn thay đổi luật bầu cử trước khi cho phép tổ chức một cuộc bầu cử mới. Luật hiện hành ở Ý cho phép ngay cả những đảng rất nhỏ cũng có thể giành được ghế trong Quốc hội. Hậu quả là Quốc hội bị chia quá nhỏ và những đảng cầm quyền thường phải liên minh với rất nhiều đảng phái khác nhau, đồng nghĩa với việc nguy cơ Chính phủ sụp đổ rất cao. Với Prodi, Chính phủ của ông có đủ mọi thành phần, từ các đảng Xanh chủ trương bảo vệ môi trường đến đảng Cộng sản, các đảng theo đường lối tự do, các đảng tôn giáo… Chính vì thế mà kể từ khi nước Ý khôi phục lại nền dân chủ từ sau khi chiến tranh thế giới lần thứ 2 kết thúc, đã có đến 61 chính phủ tồn tại! Tính ra, trung bình mỗi chính phủ chỉ “sống” được có tròm trèm hơn 1 năm.
Bản thân chính phủ của ông Prodi đã leo lên cầu bập bênh ngay từ ngày mới hình hành với một thế đa số quá sít sao tại Thượng viện. Thủ tướng Prodi liên tục phải nhức đầu với các cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm, đánh cược vận mệnh của chính phủ vào kết quả của từng chính sách, dự án, lúc nào cũng hồi hộp vì sự “nổi chứng” của hàng loạt đảng phái khác nhau trong liên minh. Chỉ mới hồi tháng trước đây, ông đã “qua” được một kỳ thi cam go (nhưng lại diễn ra như cơm bữa): cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm lần thứ… 31 đối với chính phủ mới có 21 tháng tuổi của ông!
Sự chia rẽ khó tránh khỏi trong liên minh cầm quyền “hợp chủng quốc” của Prodi đã góp phần làm xói mòn uy tín của ông, mặc dù những thành quả mà ông xây dựng được trong 21 tháng cầm quyền qua không phải là ít. Trong 2 năm liên tục, kinh tế Ý đã tăng trưởng tốt so với trước đó, lần đầu tiên kể từ năm 2002 giảm được thâm thủng ngân sách của Ý ở mức thấp hơn giới hạn của Liên minh châu u (EU) trong khi tỉ lệ thất nghiệp đang ở mức thấp nhất trong vòng 15 năm qua. Mặc dù thế, kết quả một cuộc thăm do ý kiến quy mô lớn hồi tháng 12 vừa qua cho thấy tỉ lệ người Ý tin tưởng vào Prodi rớt xuống chỉ còn có 29,6% so với con số 44,5% một năm trước đó.
Người tiền nhiệm của Prodi, ông Silvio Belusconi - đã lập tức kêu gọi tổ chức bầu cử trước thời hạn.
|
|
Cuộc khủng hoảng chính trị lần này nổ ra sau khi Bộ trưởng Tư pháp Clemente Mastella từ chức sau khi vợ chồng ông bị điều tra vì cáo buộc tham nhũng hồi tuần trước. Lúc đó, ông đã phần nào làm vị thủ tướng bớt đau tim khi trấn an rằng đảng Udeur của ông sẽ tiếp tục ủng hộ liên minh cầm quyền. Cũng xin được nói rõ rằng Udeur chiếm 3 ghế ở thượng viện, trong khi liên minh cầm quyền chỉ chiếm thế đa số cách biệt có đúng một ghế. Đến tối hôm qua, Mastella bất ngờ thay đổi ý kiến, tuyên bố rằng chính phủ đã hết thời, rằng đảng của ông ta sẽ không ủng hộ Prodi trong các cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm nữa.
“Chúng tôi quyết định từ bỏ liên minh cầm quyền. Chúng tôi sẽ không ủng hộ chính phủ này nữa. Chúng ta đang trong một cuộc khủng hoảng chính phủ”, đó là tiếng sét đánh ngang tai với Prodi khi Mastella tuyên bố như thế trong một cuộc họp báo.
Sửa đổi luật bầu cử là điều đang nằm trên bàn làm việc của nhiệm kỳ Quốc hội Ý hiện nay. Hầu hết các ông nghị, bà nghị đều đồng ý rằng chính luật bầu cử hiện hành là nguyên nhân chính dẫn đến sự bấp bênh của chính phủ. Dự kiến sự sửa đổi sẽ thiên về hướng tạo ra một cơ chế có nhiều ưu đãi hơn đối với các đảng lớn trong bầu cử hoặc cơ chế “ghế tặng thêm” cho đảng hoặc liên minh chiếm được nhiều ghế nhất trong Quốc hội sau bầu cử. Điều này sẽ cho phép bên thắng cử có một thế đa số ổn định hơn trong Quốc hội, cho dù họ có chiến thắng với một cách biệt sít sao như trong trường hợp của ông Prodi. Cơ chế hiện hành chỉ cho phép “ghế tặng thêm” ở hạ viện mà không có ở thượng viện, khiến ngài Prodi đang đứng ngay trước “cái chết bất ngờ”.
Đoan Nhật (Theo Bloomberg, Reuters)
Bình luận (0)