70 năm vun đắp nền sử học Việt Nam hiện đại

Trinh Nguyễn
Trinh Nguyễn
Ngày 15.11, Khoa Lịch sử và văn hóa, Trường ĐHKHXH&NV (ĐH Quốc gia Hà Nội), kỷ niệm 70 năm thành lập, đón Huân chương Lao động hạng Nhì.

70 năm vun đắp nền sử học Việt Nam hiện đại
- Ảnh 1.

TS Nguyễn Văn Anh với Huân chương lao động hạng Nhì mà khoa được trao tặng

ẢNH: BTC

Tham dự buổi lễ có TS Phạm Quang Nghị, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Thành ủy Hà Nội; GS-TS Phùng Hữu Phú, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Hiệu trưởng đầu tiên của Trường ĐHKHXH&NV; PGS-TS Nguyễn Hiệu, Phó giám đốc ĐH Quốc gia Hà Nội; GS-TS Hoàng Anh Tuấn, hiệu trưởng nhà trường.

Khoa Lịch sử từ những ngày đầu năm 1956

Phát biểu tại buổi lễ, TS Nguyễn Văn Anh, Chủ nhiệm Khoa Lịch sử và văn hóa, nhắc lại những dấu mốc hình thành và phát triển của đơn vị. Theo đó, mùa thu năm 1956, khi Trường ĐH Tổng hợp Hà Nội vừa ra đời, Khoa Văn - Sử được thành lập, sau đó ngay trong năm tách thành Khoa Lịch sử và Khoa Ngữ văn. Khoa Lịch sử là một trong hai khoa đầu tiên của nhà trường, kế thừa mạch truyền thống từ Ban Văn khoa, được Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh thành lập năm 1945.

Đặt nền móng cho khoa là những học giả lớn như GS Trần Văn Giàu, GS Đào Duy Anh, GS Trần Đức Thảo. Đồng hành cùng các bậc tiền bối là thế hệ giảng viên trẻ gồm Đinh Xuân Lâm, Phan Huy Lê, Trần Quốc Vượng, Vương Hoàng Tuyên, sau đó có Hà Văn Tấn, Đặng Huy Vận. Bộ tứ "Lâm – Lê – Tấn – Vượng" đã trở thành biểu tượng của nền sử học Việt Nam hiện đại. Năm 1959, khóa cử nhân đầu tiên của khoa tốt nghiệp với 60 sinh viên.


70 năm vun đắp nền sử học Việt Nam hiện đại
- Ảnh 2.

GS Đào Duy Anh và các học trò, trong đó có "bộ tứ lịch sử" Lâm - Lê - Tấn - Vượng

ẢNH: T.L

Giai đoạn 1956-1975 là những năm phát triển trong gian khó. Các bộ môn Lịch sử Việt Nam cổ trung đại, Lịch sử Việt Nam cận hiện đại, Lịch sử Thế giới được hình thành; những năm 1960, chuyên ngành Khảo cổ học và Dân tộc học ra đời.

Giai đoạn 1975-1995 là thời kỳ mở rộng và đổi mới. Khoa lập thêm các bộ môn Lịch sử Đảng, Phương pháp luận sử học; từ năm 1980 bắt đầu đào tạo sau đại học. Đặc biệt, Khoa Lịch sử đã là "trụ cột", cung cấp đội ngũ nòng cốt cho nhiều đơn vị mới: Đông phương học, Quốc tế học, Du lịch học, Lưu trữ học và Quản trị văn phòng, Nhân học. 

Từ năm 1995 đến nay, trong mái nhà chung ĐHQG Hà Nội, khoa tiếp tục hội nhập sâu rộng, mở ra những hướng nghiên cứu và đào tạo mới về Lịch sử văn hóa Việt Nam, Văn hóa học, Quản lý văn hóa. TS Nguyễn Văn Anh cho biết: "Sự phát triển ấy đã dẫn tới tên gọi hôm nay - Khoa Lịch sử và Văn hóa. Diện mạo mới không làm mất đi cội nguồn và truyền thống của Khoa Lịch sử Tổng hợp mà tiếp tục duy trì vị thế và truyền thống hàng đầu về sử học của khoa, đồng thời mở rộng dư địa, đẩy mạnh phát triển ở các lĩnh vực mới".

6 Giải thưởng Hồ Chí Minh, 5 Giải thưởng Nhà nước
Trong 70 năm qua, các thế hệ thầy và trò Khoa Lịch sử và văn hóa đã công bố hơn 6.000 công trình nghiên cứu, đóng góp vào việc làm sáng tỏ nhiều vấn đề của lịch sử Việt Nam như quá trình hình thành nhà nước sơ khai, văn minh Đại Việt, lịch sử vùng đất Nam bộ... Các nhà khoa học của khoa được trao 6 Giải thưởng Hồ Chí Minh, 5 Giải thưởng Nhà nước cùng nhiều giải thưởng quốc tế và phần thưởng cao quý.
Bên cạnh nghiên cứu, khoa còn tham gia tư vấn cho Đảng và Nhà nước về các vấn đề biển đảo, chủ quyền quốc gia; nghiên cứu, bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Hiện khoa hợp tác với gần 100 trường đại học, viện nghiên cứu trên thế giới.
Năm 2000, khoa được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới.


Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.