Sau 8 năm theo dõi trẻ em xem màn hình, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng những trẻ dành nhiều thời gian hơn cho các thiết bị điện tử lại có xu hướng sở hữu khả năng xử lý nhận thức tốt hơn khi bước vào tuổi thiếu niên. Kết quả này thách thức quan niệm phổ biến cho rằng việc sử dụng thiết bị điện tử luôn gây hại cho sự phát triển não bộ, theo chuyên trang Science Daily ngày 17.11.

Hình ảnh minh họa này cho thấy một đứa trẻ đang đọc thông tin về một bộ phim trên điện thoại di động tại Los Angeles (Mỹ) vào ngày 20.10.2015
Ảnh: AFP
Để có được phát hiện này, các nhà nghiên cứu Phần Lan đã theo dõi 260 người, trong đó có 124 nữ và 136 nam. Độ tuổi trung bình của họ tại thời điểm đánh giá trong giai đoạn thanh thiếu niên là 15,8 tuổi. Nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí khoa học Pediatric Exercise Science.
Những phát hiện mới cho thấy khoảng thời gian trẻ xem màn hình có thể không quan trọng bằng cách trẻ sử dụng khoảng thời gian đó như thế nào. Các hoạt động khuyến khích việc học hỏi, sáng tạo và giải quyết vấn đề có thể mang lại giá trị đặc biệt.
Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng mục tiêu không nên là loại bỏ hoàn toàn thời gian sử dụng thiết bị điện tử, mà là tạo sự cân bằng giữa hoạt động này với các hoạt động thể chất và những trải nghiệm kích thích tư duy.
Phụ huynh và giáo viên nên làm gì?
Khám phá này xuất hiện trong bối cảnh ngày càng có nhiều lo ngại về tình trạng thiếu hoạt động thể chất ở thanh thiếu niên. Lối sống ít vận động thường gắn liền với kết quả học tập kém hơn, trong khi tập thể dục thường xuyên được cho là có tác dụng hỗ trợ chức năng não bộ, đặc biệt là ở người trưởng thành.
Tuy nhiên, các nhà khoa học vẫn còn nhiều điều cần tìm hiểu về cách thức hoạt động thể chất, lối sống ít vận động và việc sử dụng thiết bị điện tử trong thời thơ ấu ảnh hưởng đến khả năng tư duy ở giai đoạn trở thành người lớn sau này.
Những vấn đề này đặc biệt quan trọng vì thời thơ ấu và thanh thiếu niên là những giai đoạn then chốt trong quá trình phát triển não bộ. Những thay đổi về khả năng chú ý, trí nhớ và học tập trong những năm này có thể để lại hệ quả lâu dài, ảnh hưởng đến cơ hội giáo dục và con đường sự nghiệp của một cá nhân khi trưởng thành.
"Các kết quả nghiên cứu cho thấy thời gian sử dụng thiết bị màn hình có thể hỗ trợ quá trình xử lý nhận thức ở trẻ em và thanh thiếu niên. Có lẽ, vấn đề cốt yếu nằm ở chỗ các em thực hiện những hoạt động gì trong khoảng thời gian đó. Phụ huynh và giáo viên nên khuyến khích trẻ sử dụng các thiết bị và màn hình theo những cách thúc đẩy tư duy chủ động, khả năng giải quyết vấn đề, sự sáng tạo và việc học tập", ông Petri Jalanko, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Jyväskylä (Phần Lan), nhấn mạnh.
"Chúng ta không nên chỉ coi thời gian sử dụng thiết bị màn hình là có hại, mà thay vào đó hãy tìm kiếm sự cân bằng giữa hoạt động thể chất và thời gian sử dụng màn hình, sao cho thúc đẩy được tư duy tích cực", ông Jalanko nhấn mạnh thêm.
Tập thể dục tác động khác nhau đến não bộ của bé trai và bé gái
Các nhà nghiên cứu cũng khám phá ra một bức tranh phức tạp hơn về mối liên hệ giữa hoạt động thể chất với tư duy và trí nhớ.
Ở bé gái, việc dành nhiều thời gian cho các hoạt động thể chất cường độ nhẹ từ khi còn nhỏ có liên quan đến trí nhớ làm việc tốt hơn trong giai đoạn thanh thiếu niên. Đối với bé trai, việc tham gia nhiều hơn vào các hoạt động thể chất có hướng dẫn trong cùng khoảng thời gian đó lại gắn liền với trí nhớ làm việc mạnh mẽ hơn.

Một cậu bé thực hiện các bài tập thể dục buổi sáng vào ngày 27.1.2019, gần thị trấn Emakhandeni, ngoại ô thành phố Bulawayo thuộc Zimbabwe
Ảnh: AFP
Trí nhớ làm việc là khả năng của não bộ trong việc lưu giữ và sử dụng thông tin tạm thời. Khả năng này cho phép một người ghi nhớ các chỉ dẫn khi đang thực hiện một nhiệm vụ, theo dõi các con số trong quá trình tính nhẩm, hoặc theo kịp một cuộc trò chuyện trong khi vẫn tiếp nhận các thông tin mới.
Hoạt động thể chất cường độ nhẹ thường bao gồm những chuyển động tương đối nhẹ nhàng, không làm tăng đáng kể nhịp thở hay nhịp tim. Hoạt động thể chất có hướng dẫn là các bài tập được thực hiện dưới sự chỉ dẫn hoặc giám sát, chẳng hạn như tham gia các môn thể thao có tổ chức hoặc các buổi tập luyện được thiết kế bài bản.
Sự khác biệt giữa trẻ trai và trẻ gái cho thấy mối quan hệ giữa tập thể dục và sức khỏe não bộ không chỉ đơn thuần phụ thuộc vào mức độ vận động của một cá nhân. Loại hình hoạt động, cách thức tổ chức hoạt động đó, và giới tính của cá nhân đều có thể đóng vai trò nhất định.










Bình luận (0)