Thông tư được ban hành nhằm cụ thể hóa các quy định của luật Trí tuệ nhân tạo và các văn bản hướng dẫn có liên quan, đồng thời thiết lập khuôn khổ thống nhất về an toàn, quản lý rủi ro và điều kiện triển khai hệ thống AI trong ngành ngân hàng. Trong thời gian qua, các đơn vị trong ngành ngân hàng đã đẩy mạnh ứng dụng AI trong nhiều nghiệp vụ như chấm điểm tín dụng, thẩm định cho vay, phát hiện gian lận thanh toán, tư vấn tự động, eKYC... Bên cạnh các lợi ích mang lại, việc ứng dụng AI cũng phát sinh những rủi ro mới liên quan đến an ninh mạng, an toàn dữ liệu, rủi ro mô hình, rủi ro từ bên thứ ba và chuỗi cung ứng, từ đó tác động đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân và an toàn hoạt động ngân hàng.
Quy định về an toàn, quản lý rủi ro khi ứng dụng AI trong ngân hàng
ẢNH: NGỌC THẮNG
Thông tư được xây dựng theo cách tiếp cận quản lý dựa trên mức độ rủi ro, bảo đảm yêu cầu quản lý tương xứng với mức độ rủi ro và phạm vi tác động của từng hệ thống AI, đồng thời bảo đảm cơ chế giám sát và khả năng can thiệp của con người. Các nội dung chính của Thông tư cụ thể như phân loại hệ thống AI theo mức độ rủi ro và bảo đảm cơ chế giám sát, can thiệp của con người. Phân loại hệ thống AI, xác định mức độ rủi ro và thiết lập cơ chế giám sát, can thiệp của con người phù hợp; bảo đảm AI không thay thế trách nhiệm và thẩm quyền của con người trong hoạt động ngân hàng.
Quy định cụ thể hệ thống AI có rủi ro cao trong lĩnh vực ngân hàng theo Quyết định số 33/2026 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Danh mục hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao. Đối với hệ thống AI tự động thực hiện giao dịch thanh toán, hệ thống được xác định là có rủi ro cao khi tự động thực hiện giao dịch có giá trị trên 10 triệu đồng/giao dịch hoặc tổng giá trị trong ngày trên 20 triệu đồng đối với khách hàng cá nhân; trên 50 triệu đồng/giao dịch hoặc tổng giá trị trong ngày trên 100 triệu đồng đối với khách hàng tổ chức. Đối với AI tự động quyết định cấp tín dụng, hệ thống được xác định là có rủi ro cao khi xử lý khoản cấp tín dụng từ 50 triệu đồng trở lên.
Tăng cường bảo đảm an ninh mạng, an toàn dữ liệu. Hệ thống AI phải được kiểm tra, đánh giá an ninh mạng trước khi vận hành chính thức và định kỳ hoặc khi có thay đổi đáng kể; đồng thời thực hiện các yêu cầu về an toàn dữ liệu, quản lý thay đổi, xử lý sự cố, ghi nhật ký và kiểm soát các rủi ro đặc thù của AI.
Thiết lập khung quản lý rủi ro đối với việc ứng dụng hệ thống AI: Thông tư quy định trách nhiệm quản lý rủi ro, đánh giá tác động đối với hệ thống AI có rủi ro cao, quản lý rủi ro theo 03 tuyến bảo vệ; đồng thời quản lý các rủi ro liên quan đến mô hình, đạo đức, thuê ngoài và chuỗi cung ứng.
Về điều kiện triển khai ứng dụng hệ thống AI, trước khi đưa hệ thống AI vào vận hành chính thức, các đơn vị phải lập hồ sơ theo quy định, thực hiện đánh giá các điều kiện triển khai và trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định việc đưa hệ thống vào vận hành chính thức. Đối tượng áp dụng của Thông tư gồm các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán, tổ chức cung ứng dịch vụ Tiền di động, công ty thông tin tín dụng, Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam, Nhà máy In tiền Quốc gia, Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam.
Việc ban hành Thông tư khẳng định quyết tâm của Ngân hàng Nhà nước trong việc thúc đẩy ứng dụng AI an toàn, có trách nhiệm trong ngành ngân hàng, gắn với tăng cường quản lý rủi ro, bảo đảm an ninh mạng, an toàn dữ liệu và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng. Thông tư có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15.11.2026.
Bình luận (0)