Áp thời hạn chung cư, bảo vệ quyền tài sản

Không có nhà nào ở vĩnh viễn được

Nêu ý kiến tại tổ, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh tinh thần "phải làm rõ với nhau là không có nhà nào ở vĩnh viễn được". Bởi nhà ở bình thường đến thời hạn cũng phải kiểm tra, nếu không đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật thì phải tiến hành xây dựng lại. Với chung cư, nếu quy hoạch tiếp tục là đất ở thì sẽ xây lại, các quyền tài sản đi kèm được pháp luật bảo vệ, đồng thời phải thực hiện nghĩa vụ tài chính để xây mới theo quy định. 

ẢNH: Nhật Bắc

"Quyền tài sản được bảo vệ, nhưng tiêu chuẩn kỹ thuật của căn hộ chung cư phải theo quy định an toàn. Nếu kiểm định đảm bảo an toàn thì tiếp tục gia hạn sử dụng. Nếu không đảm bảo an toàn, vì tính mạng người dân, chúng ta phải có biện pháp cải tạo, xây dựng mới lại", Thủ tướng nói.

Người đứng đầu Chính phủ đề nghị "luật phải quy định rõ ràng nội dung này để người dân và thị trường yên tâm, tránh cách hiểu lầm rằng đến thời hạn đó là đập bỏ và mất hết quyền lợi". Đồng thời, các chính sách ưu đãi phải tiếp cận cả bên cung và bên cầu, vừa hỗ trợ nhà đầu tư xây dựng, vừa hỗ trợ người thuê, người mua tiếp cận một cách đồng bộ.

Đại biểu (ĐB) Trương Thị Bích Hạnh, Phó chủ tịch thường trực Ủy ban MTTQ TP.HCM, thì cho rằng với người dân VN, một căn hộ chung cư không chỉ là tài sản mà còn là khoản tiền phải tích lũy rất lâu, trong nhiều năm mới có; không chỉ là nơi người dân dự định sinh sống lâu dài mà còn có mong muốn để lại cho thế hệ mai sau.

Dự thảo luật đưa ra khái niệm mới về "chung cư có thời hạn", trong khi luật Nhà ở hiện hành chỉ quy định về "thời hạn sử dụng chung cư". Hai khái niệm khác nhau rất lớn về bản chất. Với khái niệm cũ, khi hết thời hạn sử dụng chung cư theo thiết kế thì cơ quan có thẩm quyền xem xét, đánh giá chất lượng. Nếu công trình vẫn đảm bảo an toàn thì người dân được tiếp tục sử dụng, chứ không phải hết thời hạn thì người dân mất căn hộ đó. Còn theo khái niệm mới, người dân sẽ hiểu rằng sau 50 hoặc 70 năm sẽ đương nhiên mất quyền sở hữu căn hộ.

Ảnh: TTXVN

Theo vị ĐB, điều 84 dự thảo luật đã quy định thời hạn sử dụng chung cư theo thiết kế và tình trạng chất lượng an toàn thực tế. Khi công trình hết thời hạn theo thiết kế và chất lượng xuống cấp, chung cư sẽ được cải tạo, xây dựng lại. Quy định như vậy là phù hợp, giải quyết được tình trạng chung cư cũ nguy cơ mất an toàn mà không thể cải tạo và xây dựng mới được. Do đó, không nên đưa vào dự thảo khái niệm "chung cư có thời hạn", tránh việc hiểu, vận dụng không đúng và gây lo lắng cho người dân.

ĐB Dương Minh Tuấn, Phó vụ trưởng Vụ Địa phương 3, Ban Tuyên giáo T.Ư, dẫn chứng hiện nhiều nơi và ở TP.HCM có 2 dạng gồm chung cư mua theo dạng sở hữu lâu dài và cho thuê 50 năm. Trong đó, chung cư cho thuê thường có giá tiền rẻ hơn so với chung cư sở hữu lâu dài, rất ít người có nhu cầu. Với tâm lý người VN khi mua nhà chung cư là phải ở lâu dài, nếu đưa ra quy định "chung cư có thời hạn" sẽ khiến người dân e ngại với loại hình này, xu hướng sẽ chuyển sang bất động sản là nhà đất.

Nhà nước định giá đất, kéo giảm giá nhà

Trình Quốc hội định hướng chính sách sửa đổi luật Đất đai năm 2024, Chính phủ đề xuất nhiều nhóm chính sách. Nổi bật trong đó là đổi mới cơ chế tài chính đất đai và giá đất theo hướng giá đất do Nhà nước quyết định dựa trên dữ liệu, phương pháp khoa học, công khai, minh bạch, kết nối liên thông giữa dữ liệu đất đai với các dữ liệu chuyên ngành có liên quan; không để bị thao túng giá, hình thành giá ảo; điều tiết hợp lý giá trị tăng thêm từ đất…

Tại thảo luận tổ, đặt câu hỏi: "Tại sao giá nhà cao?", Thủ tướng Lê Minh Hưng cho hay, trước đây giá đất theo thị trường thì bắt buộc các địa phương phải tính giá đất rất cao. Trong khi đó, giá đất là đầu vào của tất cả các dự án và đầu vào của nền kinh tế.

"Khi giá đất cao thì tất cả các chi phí sẽ chuyển vào giá thành sản phẩm, chưa kể nhà đầu tư còn phải vay vốn. Nếu quy trình giao đất, thủ tục hành chính kéo dài nữa thì tất cả cộng dồn lại sẽ đẩy chi phí sản phẩm cuối cùng tăng cao, dẫn đến giá nhà tăng cao", Thủ tướng lý giải.

Cũng theo Thủ tướng, Nhà nước thu bao nhiêu thì sẽ chuyển tải vào giá bán với tất cả các chi phí đi kèm. Do đó, phải giải quyết vấn đề này một cách đồng bộ: Nhà nước quyết định giá đất trên cơ sở dữ liệu và phương pháp định giá công khai, minh bạch, kết nối liên thông dữ liệu đất đai với các dữ liệu chuyên ngành…

Cùng với đó, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu thủ tục hành chính đơn giản, minh bạch, công khai về việc giao đất cho nhà đầu tư, rút ngắn quy trình thủ tục. "Với giải pháp đồng bộ như vậy mới giảm được chi phí đầu vào, kiểm soát được giá nhà, giá đất", Thủ tướng nhấn mạnh tất cả chi phí phải được tính toán rõ ràng bằng các quy định cụ thể trong luật. Đây là yếu tố quan trọng nhất quyết định thị trường phát triển nhà ở và thị trường bất động sản có minh bạch, bền vững hay không.