Bên trong Tòa án Nhân dân TP.HCM: Tượng nữ thần công lý và những phù điêu cổ ít người biết

25/03/2026 06:30 GMT+7

Bên trong trụ sở Tòa án Nhân dân TP.HCM là hệ thống tượng, phù điêu và chi tiết trang trí mang đậm dấu ấn lịch sử, phản ánh quan niệm về công lý và trật tự xã hội từ hơn một thế kỷ trước.

Không chỉ là công trình kiến trúc đồ sộ, trụ sở Tòa án Nhân dân TP.HCM còn là nơi lưu giữ nhiều hiện vật quý giá mang tính biểu tượng cao của ngành tư pháp. Những đồ vật này vừa có giá trị lịch sử vừa mang những triết lý nhân văn sâu sắc. 

Đặc biệt nhất là tượng nữ thần công lý và đoàn kết nằm tại sảnh trệt, ngay hai bên chân cầu thang đó là 2 bức tượng lớn màu đen đầy uy lực thu hút mọi ánh nhìn.

Tượng nữ thần công lý và phù điêu cổ trong Tòa án Nhân dân TP.HCM - Ảnh 1.

Hiện tại, bên trong Tòa án Nhân dân TP.HCM vẫn bảo tồn nguyên vẹn những bức tượng, phù điêu được tạo hình tinh xảo

ẢNH: PHẠM HỮU

Tượng nữ thần công lý và phù điêu cổ trong Tòa án Nhân dân TP.HCM - Ảnh 2.

Ở cổng chính của tòa án là 2 cột trụ. Trên đầu mỗi trụ là đầu tượng phụ nữ Pháp đội nón sắt theo kiểu vệ binh danh dự của nền cộng hòa sau Cách mạng Pháp 1789

ẢNH: PHẠM HỮU

Tượng nữ thần công lý và phù điêu cổ trong Tòa án Nhân dân TP.HCM - Ảnh 3.

Bên dưới tượng đầu tượng người phụ nữ Pháp là phù điêu sư tử ngậm dây treo tấm khiên cùa khắc chữ R và F

ẢNH: PHẠM HỮU

Nổi bật ở cổng vào là 2 trụ to lớn và uy nghi, có nhiều họa tiết thiết kế trang trọng. Trên đầu mỗi trụ là đầu tượng của 2 phụ nữ Pháp đội nón sắt theo kiểu vệ binh danh dự của nền cộng hòa sau Cách mạng Pháp 1789. Bệ của 2 đầu tượng là trang sách mở ra, tượng trưng cho văn bản luật pháp.

Dưới đó là phù điêu đầu sư tử - biểu tượng truyền thống của châu Âu về sự trung thành và quyền uy. Mỗi đầu sư tử ngậm dây treo tấm khiên có khắc chữ R và F lồng vào nhau (viết tắt của République Français - Cộng hòa Pháp), kèm thanh gươm bắt chéo - hình ảnh của quốc huy Pháp thời ấy.

Đặc biệt, ở tầng hai, dưới mái nhà lợp ngói là trần nhà hình chữ A truyền thống Hy Lạp. Tại đây thể hiện phù điêu hình tượng nữ thần công lý theo thần thoại Hy Lạp. Điều bất ngờ, hai bên tượng nữ thần có thêm tượng một người đàn ông và người đàn bà mặc trang phục Việt cổ truyền. 

Tượng nữ thần công lý và phù điêu cổ trong Tòa án Nhân dân TP.HCM - Ảnh 4.

Ở mặt tiền tầng hai, dưới mái nhà lợp ngói là trần nhà hình chữ A kèm phù điêu tượng nữ thần công lý của truyền thống Hy Lạp

ẢNH: PHẠM HỮU

Tượng nữ thần công lý và phù điêu cổ trong Tòa án Nhân dân TP.HCM - Ảnh 5.

Bên dưới phù điêu tượng nữ thần công lý là những phù điêu mặt người, đầu sư tử với các họa tiết trang trí

ẢNH: PHẠM HỮU

Tượng nữ thần công lý và phù điêu cổ trong Tòa án Nhân dân TP.HCM - Ảnh 6.

Ở đại sảnh lớn tầng trệt có 2 tượng nữ thần công lý và nữ thần đoàn kết

ẢNH: PHẠM HỮU

Tượng nữ thần công lý và phù điêu cổ trong Tòa án Nhân dân TP.HCM - Ảnh 7.
Tượng nữ thần công lý và phù điêu cổ trong Tòa án Nhân dân TP.HCM - Ảnh 8.

Tượng nữ thần công lý nằm bên trái còn tượng nữ thần đoàn kết nằm bên phải

ẢNH: PHẠM HỮU

Đó là tượng nữ thần công lý (JUSTICE) được khắc họa với thanh gươm hạ xuống trong tay phải, tượng trưng cho quyền lực cưỡng chế nhưng đầy suy xét. Tay trái cầm chiếc cân thăng bằng, biểu tượng cho sự chính trực, khách quan và không thiên vị trong xét xử.

Và tượng nữ thần đoàn kết (UNION) đội vòng kết từ những bông lúa, tượng trưng cho sự gắn kết cộng đồng và thành quả của lao động, hòa bình. Sự hiện diện của bức tượng này nhắc nhở rằng mục tiêu cuối cùng của pháp luật là sự ổn định và đoàn kết xã hội.

Trên tầng 2, tại sảnh các phòng xử lớn, ban đầu có 4 bức tượng lớn khác. Tuy nhiên, theo các ghi chép và quan sát thực tế, hiện nay chỉ còn lại 3 bức tượng do 1 bức phía bên trái đã bị thất lạc trong quá khứ không rõ lý do.

Bên cạnh đó là các bức phù điêu và họa tiết trang trí cổ cũng là điểm nhấn của tòa án. Toàn bộ tường và trần nhà là một "bảo tàng phù điêu" sống động. Những bức phù điêu này thể hiện sự đa dạng về nhiều chủ đề.

Hình ảnh đời thường của các phù điêu mô tả trẻ em và người lớn quây quần, xen kẽ với các họa tiết hoa cỏ thiên nhiên, tạo cảm giác gần gũi và bình yên bên cạnh sự nghiêm khắc của pháp luật. Biểu tượng quyền lực là các phù điêu đầu sư tử với miệng bị xích lại là một chi tiết độc đáo. Trong văn hóa Pháp, điều này tượng trưng cho việc quyền lực cần được kiểm soát và giới hạn trong khuôn khổ pháp lý.

Tượng nữ thần công lý và phù điêu cổ trong Tòa án Nhân dân TP.HCM - Ảnh 9.

Trên tầng 2 có 3 bức tượng đen

ẢNH: PHẠM HỮU

Tượng nữ thần công lý và phù điêu cổ trong Tòa án Nhân dân TP.HCM - Ảnh 10.

Tại sảnh các phòng xử lớn, ban đầu có 4 bức tượng lớn. Tuy nhiên, theo các ghi chép và quan sát thực tế, hiện nay chỉ còn lại 3 bức tượng do 1 bức phía bên trái đã bị thất lạc trong quá khứ không rõ lý do

ẢNH: PHẠM HỮU

Tượng nữ thần công lý và phù điêu cổ trong Tòa án Nhân dân TP.HCM - Ảnh 11.

Trân trần tầng 2, phù điêu mô tả trẻ em và người lớn quây quần, xen kẽ với các họa tiết hoa cỏ thiên nhiên, tạo cảm giác gần gũi và bình yên bên cạnh sự nghiêm khắc của pháp luật

ẢNH: PHẠM HỮU

Tượng nữ thần công lý và phù điêu cổ trong Tòa án Nhân dân TP.HCM - Ảnh 12.

Các họa tiết phù điêu tinh xảo của trần tại đại sảnh tầng 2

ẢNH: PHẠM HỮU

Tượng nữ thần công lý và phù điêu cổ trong Tòa án Nhân dân TP.HCM - Ảnh 13.

Bức phù điêu tượng trưng cho cán cân công lý nằm tại lối cầu thang lên xuống ở đại sảnh

ẢNH: PHẠM HỮU

Trong quá trình trùng tu, các kiến trúc sư đã cố gắng giữ lại và phục hồi các bộ khóa cửa bằng đồng từ thế kỷ 19. Đây là những chi tiết nhỏ nhưng mang tính xác thực lịch sử cao.

Kế đến là cửa gỗ và cầu thang gỗ gồm những tấm gỗ lim, gỗ trai đen bóng được sử dụng cho cầu thang và các bộ cửa lớn vẫn giữ được độ chắc chắn và vẻ đẹp sang trọng sau hàng trăm năm sử dụng. Ngoài ra là gạch nền cổ của một số khu vực sảnh và hành lang vẫn còn giữ được những viên gạch hoa văn từ thời Pháp, minh chứng cho trình độ gốm sứ mỹ nghệ đạt đến độ tinh xảo cao của thời kỳ đó.

Top

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.