'Biến' quán cà phê thành... văn phòng di động: Đừng quá lạm dụng

Ngồi 8 - 10 tiếng đồng hồ ở quán cà phê là chuyện bình thường

Thường xuyên "đóng đô" ở quán cà phê, Nguyễn Thị Tuyết Ngưng, sinh viên Trường ĐH Mỹ thuật TP.HCM, cho biết đây là nơi học tập và làm việc quen thuộc của mình. Theo Ngưng, quán có không gian rộng rãi, wifi, máy lạnh, phù hợp để học online, làm việc nhóm hay làm tự do (freelance).

ẢNH: MAI CAT

"Em chọn quán cà phê vì không gian thoải mái, có thể tự do sáng tạo, học nhóm hay làm bài online. Môi trường cởi mở khá phù hợp với gen Z", Ngưng chia sẻ.

Huỳnh Thiên Ân (28 tuổi), ngụ P.Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM, cho biết anh thường "đóng hụi chết" ở một quán cà phê trên đường Xô Viết Nghệ Tĩnh (P.Thạnh Mỹ Tây). Công việc môi giới phòng trọ, căn hộ dịch vụ không bắt buộc tới công ty làm việc, nên Thiên Ân và đồng nghiệp xem quán cà phê như văn phòng. "Tôi ngồi từ sáng đến chiều hơn 8 tiếng đồng hồ, uống 2 ly cà phê, hẹn gặp khách, bạn bè ở quán", Thiên Ân nói. Ngồi lâu nên anh biết ý và chủ động gọi thêm món, hay rủ thêm bạn bè, khách hàng ủng hộ quán.

Với Nguyễn Thị Duyên (23 tuổi), đang làm việc tại một công ty trên đường Dương Đình Nghệ, P.Yên Hòa, Hà Nội, thì mỗi tuần cô ra quán cà phê làm việc khoảng 3 - 4 ngày và mỗi lần ngồi ở quán từ 8 đến 10 tiếng đồng hồ. "Thường mỗi phần nước ở quán có giá từ 45.000 - 60.000 đồng, tôi hay chọn quán vắng, có máy lạnh để ngồi làm việc", Duyên nói.

ẢNH: MAI CAT

Duyên cho biết khi cần tiếp khách và làm những công việc cần sự sáng tạo, cô sẽ chọn không gian quán cà phê. Mặc dù thường xuyên ngồi quán cà phê để làm việc, nhưng Duyên cũng không phủ nhận những bất tiện: "Ở quán cà phê đông người, nhạc, tiếng ồn dễ làm giảm khả năng tập trung khiến hiệu quả công việc không cao. Rồi quen làm việc ở quán, khi trở lại môi trường văn phòng lại khó thích nghi. Chưa kể nếu ngày nào cũng ra quán làm việc, khoản tiền đồ uống mỗi tháng không hề nhỏ".

Không riêng Thiên Ân, Duyên, những năm gần đây, hình ảnh các bạn trẻ mang ba lô, laptop, sạc pin, tai nghe... đến quán cà phê để làm việc đã trở nên quen thuộc.

Chúng tôi ghé một quán cà phê trên đường Ngô Tất Tố, P.Thạnh Mỹ Tây (TP.HCM), thấy từ trưa cho đến 21 giờ ở đây luôn kín khách cả hai lầu. Khách đến quán đa phần là giới trẻ, người học bài, người làm việc, trò chuyện cùng bạn bè… Đến giờ ăn trưa, họ để laptop, ba lô lại hoặc một người trông coi; sau đó chừng 15, 30 phút quay lại làm việc tiếp. Nhiều người trẻ ngồi ở quán cà phê từ trưa đến đêm, thời điểm sau 21 giờ chúng tôi rời đi, họ vẫn mải miết làm việc.

Khi quán cà phê bị... lạm dụng

Xu hướng này bùng nổ mạnh hơn sau đại dịch Covid-19, khi làm việc từ xa (remote work) và freelance, công việc sáng tạo nội dung… trở nên phổ biến. Việc nhiều người xem quán cà phê như "văn phòng di động" gây ra không ít bất tiện cho chính chủ quán và khách hàng khác. Thực tế, chuyện "thượng đế" ngồi đồng tại quán cà phê không phải điều mới mẻ, chủ đề này từng nhiều lần được tranh luận trên các diễn đàn.

ẢNH MINH HỌA: THANH ĐA

Năm ngoái, mạng xã hội từng lan truyền những thông tin về việc một chuỗi cà phê bịt kín các ổ điện được cho là để "đuổi khéo" các khách hàng ngồi lâu tại quán. Dù phía chuỗi cửa hàng cà phê sau đó đã có thông báo chính thức cho biết các điều chỉnh nhỏ tại một số cửa hàng nhằm làm mới không gian, mang đến trải nghiệm trọn vẹn và thú vị hơn cho khách hàng, song dư luận vẫn không ngớt tranh luận trái chiều.

Trên các fanpage "Hội chủ quán ế khách", "Chủ quán cafe", "Hội chủ quán cafe"… thường chia sẻ tranh luận về đề tài này. Nhiều chủ quán cho biết họ gặp khó khăn khi khách chỉ gọi một ly nước nhưng ngồi suốt nhiều giờ, chiếm bàn ghế, không gian quán, chưa kể chi phí điện, nước tăng. Đặc biệt ở các quán nhỏ, tình trạng này ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu của quán.

Mới đây, vụ việc nhóm khách đến ngồi quán cà phê ở P.Nhiêu Lộc (TP.HCM) khoảng 10 tiếng đồng hồ nhưng chỉ gọi 1 ly nước là một ví dụ. Cụ thể, trong thời gian này, nhóm bạn trẻ rời quán đi ăn trưa nhưng vẫn giữ chỗ, sau đó quay lại tiếp tục ngồi, thậm chí nằm ngủ trên ghế, mang đồ ăn và nước uống từ bên ngoài vào. Quán thông báo phụ thu, khách đánh giá quán 1 sao vì phụ thu không thông báo trước.

Sự việc này khiến nhiều người tranh luận. Định Thị Hoài (26 tuổi, P.Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM) cho rằng: "Ngồi lâu quá quán phụ thu cũng là bình thường, nhưng tôi nghĩ quán nên thông báo rõ ràng từ đầu, chấp nhận được thì khách vào. Còn về phía khách hàng, không nên vì cảm xúc của cá nhân mình mà ảnh hưởng đến việc kinh doanh của người khác", Hoài nói.

Còn Nguyễn Kim Duyên (32 tuổi, ngụ P.Phú Lợi, TP.HCM) cho rằng người trẻ nên lựa chọn những quán có khu vực dành cho học tập, làm việc để tránh ảnh hưởng đến khách khác. Theo Duyên, nếu ngồi quá lâu, khách nên gọi thêm món thay vì chỉ sử dụng một ly nước trong nhiều giờ.

Ở góc độ của người kinh doanh, anh P.H.K, chủ một quán cà phê ở P.Bình Quới, TP.HCM, nhìn nhận: "Quán sống được là nhờ khách. Mở quán, chúng tôi xác định từ đầu là khách ngồi lâu và khách đi nhanh bù trừ qua lại cho nhau. Tuy nhiên cũng có những trường hợp ngồi từ sáng đến tối chỉ gọi 1 ly cà phê đá, tương đương chỉ 18.000 đồng; trong khi quán mất rất nhiều chi phí đi kèm: điện, nước, nhân viên, thuế... Với 1 ly cà phê 18.000 đồng ngồi từ sáng đến tối thì quán không có lãi, thậm chí là lỗ. Tôi mong khách cũng thông cảm và chia sẻ cùng các chủ quán".

Phương án để tránh rủi ro

Tiến sĩ xã hội học Phạm Thị Thúy (giảng viên Học viện Chính trị khu vực 2) cho rằng quán cà phê là nơi kinh doanh, gánh nhiều chi phí để duy trì hoạt động. Bởi vậy việc các bạn trẻ ngồi lâu phải trả thêm một ít phụ thu là hết sức bình thường. Nếu vì điều này mà khách hàng đánh giá 1 sao là hành vi thiếu tử tế, thiếu lòng trắc ẩn. Tuy nhiên theo bà, để không xảy ra tranh cãi, mâu thuẫn, các quán nên có thông báo rõ ràng ngay từ đầu. "Các quán nên có ứng xử phù hợp, đồng thời cần có quy định rõ ràng và thông báo trước cho khách hàng về các chính sách của mình", tiến sĩ Thúy nói.

Chuyên gia tài chính Lâm Minh Chánh, sáng lập AI tài chính WikiMoney (ngụ P.Sài Gòn, TP.HCM), cho rằng "văn hóa ngồi lì" từ 6 - 10 tiếng ở quán cà phê với một đơn hàng nhỏ gây áp lực lớn lên doanh thu, đẩy chi phí điện nước, nhân sự lên cao và chặn cơ hội đón khách mới.

Giải pháp mà ông Chánh đưa ra là các quán nên đặt thông báo nhỏ tại bàn nhắc khách thời gian tối đa giữ chỗ theo quy định của quán. "Phát triển mô hình "Coworking Café" - khu vực riêng cho người làm việc với mức phí theo giờ hoặc gói combo, tách biệt với không gian cho khách vãng lai cũng là một phương án tránh rủi ro và mâu thuẫn không đáng có. Mô hình này vừa tôn trọng nhu cầu của cả hai nhóm khách, vừa đảm bảo tính bền vững cho người kinh doanh", ông Chánh nói.

Theo chuyên gia tài chính này, quán cà phê mang lại không gian học tập và làm việc linh hoạt cho giới trẻ, nhưng nếu thiếu ý thức sử dụng hợp lý, nơi đây rất dễ trở thành "văn phòng miễn phí", ảnh hưởng đến trải nghiệm chung và hoạt động kinh doanh. Điều quan trọng không phải là hạn chế xu hướng này mà là cách mỗi người trẻ điều chỉnh hành vi để sử dụng không gian một cách văn minh và phù hợp.