Biểu diễn Quốc ca Việt Nam thế nào thì bị cấm?

Dự thảo Nghị định quy định về việc sử dụng Quốc ca nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện đang được lấy ý kiến đóng góp. Ban soạn thảo nghị định của Bộ VH-TT-DL cũng có cuộc họp lấy ý kiến vào 9.9 tại Hà Nội.

ẢNH: TL KIỀU MAI SƠN

Theo dự thảo tờ trình, nghị định tập trung vào 7 nhóm nội dung:

Thứ nhất, nhóm quy định chung về Quốc ca, trong đó có quy định về Quốc ca, Quốc thiều, xác lập nguyên tắc sử dụng đồng thời quy định các hành vi bị nghiêm cấm.

Thứ hai, nhóm quy định về bản nhạc và lời của Quốc ca.

Thứ ba, nhóm quy định về các trường hợp hát Quốc ca, yêu cầu khi hát Quốc ca và cử Quốc thiều…

Thứ tư, nhóm quy định về sử dụng Quốc ca trong các trường hợp khác và các trường hợp không được sử dụng Quốc ca.

Thứ năm, nhóm quy định về sử dụng Quốc ca trên môi trường mạng, nền tảng số và trong sản phẩm truyền thông.

Thứ sáu, nhóm quy định về bảo vệ, phát huy giá trị, cơ sở dữ liệu và phổ biến, giáo dục về Quốc ca.

Thứ bảy, nhóm quy định về trách nhiệm quản lý và tổ chức thực hiện.

Không để biểu diễn làm hình ảnh Quốc ca bị phôi phai

Ông Nguyễn Mạnh Khải, Phó vụ trưởng Vụ Quốc phòng an ninh, Văn phòng Chủ tịch nước đánh giá cao sự ra đời của văn bản vì hiện Quốc ca Việt Nam được sử dụng trong môi trường quốc tế nhiều, chẳng hạn khi lực lượng gìn giữ hòa bình nước ta đi làm nhiệm vụ quốc tế.

ẢNH: TƯ LIỆU TRUNG TÂM LƯU TRỮ QUỐC GIA

Ông Khải lưu ý cần quy định rõ những điều không được làm khi sử dụng Quốc ca, đặc biệt trong biểu diễn. Theo ông, từng có ca sĩ thể hiện Quốc ca theo cách mới khiến một bộ phận công chúng cho rằng hình ảnh Quốc ca bị phôi phai.

Ông cũng đề nghị khuyến khích hát Quốc ca trong lễ chào cờ, hoạt động tại các cơ sở giáo dục và các chương trình giáo dục truyền thống ở biên giới, hải đảo để Quốc ca được lan tỏa rộng rãi hơn.

Về các trường hợp hát Quốc ca, ông Khải đề xuất thu gọn đối tượng và cho phép sử dụng bản ghi âm trong một số trường hợp. Theo ông, tại các hội nghị, sự khác biệt về cao độ, trường độ, tuổi tác và chất giọng của người tham gia có thể khiến việc hát đồng thời thiếu đồng đều, ảnh hưởng đến tính trang nghiêm.

Từ góc độ quốc phòng - an ninh, ông Khải cũng lo ngại tình trạng các phiên bản nhạc và lời Quốc ca không thống nhất được đăng tải trên mạng, nhất là tại những trang web có máy chủ ở nước ngoài.

“Vì vậy, chúng tôi kiến nghị ban soạn thảo cân nhắc với Bộ Quốc phòng, Bộ Công an sớm có một hạn chót về gỡ các phiên bản này trước khi bản chính thức của Bộ VH-TT-DL ra đời, ta gọi là bản chuẩn”, ông nói, đồng thời đề nghị có các biện pháp bảo vệ trên không gian mạng, tránh tác động làm sai lệch Quốc ca.

Ông Nguyễn Thu Đông, Trưởng phòng Quản lý biểu diễn, Cục Nghệ thuật biểu diễn, đề nghị đưa các bản chính thức liên quan đến Quốc ca vào phần phụ lục của nghị định. Theo đó, Phụ lục 1 là bản nhạc và lời Quốc ca của nhạc sĩ Văn Cao; Phụ lục 2 có thể là tổng phổ chính thức của Quốc ca - Quốc thiều giao hưởng; Phụ lục 3 là tổng phổ chính thức của bản Quốc thiều quân nhạc.

NSND Phạm Ngọc Khôi, Phó chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam, đề xuất chi tiết hóa một số quy định bằng thuật ngữ âm nhạc để việc biểu diễn Quốc ca đạt chuẩn mực ở cấp độ quốc gia. Ông cũng cho rằng Quốc thiều cần có quy định cụ thể hơn, bởi hiện vẫn được sử dụng song song nhiều phiên bản.

“Vẫn là trang nghiêm thôi nhưng chặt chẽ lại. Hay là hát thì hát lời hai thế nào”, ông Khôi nói.

Bà Ninh Thị Thu Hương, Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện (Bộ VH-TT-DL), Trưởng ban soạn thảo nghị định, ghi nhận các nhóm vấn đề được góp ý, trong đó có việc làm rõ những hành vi được và không được thực hiện, trường hợp sử dụng Quốc ca, thời điểm sử dụng Quốc thiều.

Các ý kiến cũng đề nghị nghiên cứu thêm quyền của công dân đối với Quốc ca; việc sử dụng Quốc ca trong các sản phẩm mô phỏng như game; cơ chế quản lý trên môi trường mạng để bảo đảm tính đặc thù; cũng như cơ chế ủy quyền cho chính quyền địa phương trong quản lý Quốc ca trên không gian mạng.