Bộ GD-ĐT nói về việc triển khai một bộ sách giáo khoa, điều chỉnh chương trình

Ông Phạm Ngọc Thưởng, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT, cho biết, bộ này đang triển khai nhiều nhóm việc cụ thể để đảm bảo thống nhất sách giáo khoa trên toàn quốc từ năm học 2026 - 2027, đồng thời tiếp tục đổi mới chương trình, nâng cao chất lượng dạy và học đáp ứng yêu cầu phát triển năng lực, kỹ năng cho học sinh trong giai đoạn mới.

ẢNH: MOET

Sách giáo khoa không phải là pháp lệnh

Trước đó, theo ông Thưởng, để triển khai theo yêu cầu về một bộ sách giáo khoa, Bộ GD-ĐT đã thành lập tổ nghiên cứu, tham khảo ý kiến các sở GD-ĐT và chuyên gia, xây dựng tiêu chí lựa chọn và quyết định chọn một trong 3 bộ sách hiện hành. Bộ sách "Kết nối tri thức với cuộc sống" của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã được Bộ trưởng phê duyệt để áp dụng thống nhất.

Về triển khai trong thời gian tới, ông Thưởng cho biết, Bộ GD-ĐT đã ban hành văn bản hướng dẫn các địa phương sử dụng thống nhất bộ sách giáo khoa này, đồng thời cho phép khai thác các bộ sách khác làm tài liệu tham khảo. Quan điểm được nhấn mạnh là, dạy và học theo chương trình, sách giáo khoa chỉ là học liệu; do đó không gây lãng phí đối với các bộ sách khác.

Bộ cũng đã hoàn thành hiệu chỉnh nội dung sách giáo khoa, đặc biệt ở các môn lịch sử, địa lý, giáo dục công dân, phù hợp với việc điều chỉnh địa giới hành chính khi chuyển từ mô hình chính quyền 3 cấp sang 2 cấp.

Với mục tiêu là bảo đảm cung ứng đầy đủ sách giáo khoa cho nhà trường, giáo viên chậm nhất 20 ngày trước khai giảng, ông Thưởng cho biết, đến thời điểm hiện tại, 5/7 miền của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã nhập kho và công bố giảm giá sách trung bình 13,3% so với năm học trước.

Công tác tập huấn giáo viên được thực hiện theo hướng trọng tâm, tập trung vào các nội dung vướng mắc cần giải đáp, tránh dàn trải. Theo Thứ trưởng, với nền tảng chuyên môn, giáo viên có thể giảng dạy hiệu quả với các bộ sách giáo khoa khác nhau.

"Việc thống nhất một bộ sách giáo khoa dùng chung không đồng nghĩa với việc giới hạn nguồn học liệu; sách giáo khoa không phải "pháp lệnh", mà là tài liệu phục vụ dạy và học. Giáo viên và học sinh có thể tham khảo thêm các nguồn tài liệu khác như sách, báo, internet để làm phong phú kiến thức và phù hợp với định hướng từ "dạy kiến thức" sang "dạy kỹ năng", từ đó hình thành phẩm chất, năng lực cho học sinh", ông Thưởng khẳng định.

Sẽ tăng thời lượng các môn khoa học công nghệ

Về điều chỉnh chương trình và cơ cấu môn học, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cho biết, theo thông lệ quốc tế, một chương trình giáo dục có vòng đời từ 10 - 15 năm mới thay đổi tổng thể. Tuy nhiên, hằng năm, Bộ GD-ĐT thực hiện "phát triển chương trình" thông qua rà soát, điều chỉnh nội dung và chỉ đạo chuyên môn. Các nhà trường được chủ động xây dựng kế hoạch giáo dục phù hợp trên cơ sở khung chương trình chung.

Trong thời gian tới, ông Thưởng thông tin, Bộ GD-ĐT sẽ tiếp tục tinh chỉnh, bổ sung các nội dung theo Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị, như: tăng thời lượng các môn khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục STEM, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI). Đồng thời, tăng cường giáo dục kỹ năng sống, văn hóa, nghệ thuật nhằm bảo đảm chuẩn đầu ra nhưng không gây quá tải cho học sinh.

Dù vậy, ông Thưởng nhấn mạnh, việc điều chỉnh chương trình cần được thực hiện thận trọng, có đánh giá tác động và huy động sự tham gia của chuyên gia, nhà khoa học, giáo viên trực tiếp giảng dạy. Mục tiêu là đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong bối cảnh mới, đồng thời bảo đảm tính ổn định của chương trình giáo dục phổ thông.

Định hướng xuyên suốt là chuyển từ "dạy kiến thức" sang "dạy kỹ năng", quan trọng nhất là đổi mới phương pháp giảng dạy, kiểm tra, đánh giá và phát triển năng lực tự học của học sinh. Khi đó, học sinh có thể thích ứng với mọi chương trình, sách giáo khoa, học liệu khác nhau.