Bổ sung ưu đãi đầu tư đặc biệt, thu hút FDI

Theo đại biểu (ĐB) Quốc hội Nguyễn Văn Huy (đoàn Hưng Yên), việc áp dụng ưu đãi trên cơ sở kết quả thực hiện cam kết của nhà đầu tư về chuyển giao công nghệ, nghiên cứu và phát triển, đào tạo nhân lực, hỗ trợ doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng, chuyển đổi xanh, nâng cao giá trị gia tăng trong nước là hướng tiếp cận phù hợp.

Tuy nhiên, dự luật chưa làm rõ mức độ thực hiện cam kết như thế nào thì được coi là đạt yêu cầu. Trường hợp chỉ thực hiện một phần cam kết sẽ xử lý ra sao; việc thu hồi ưu đãi được áp dụng đối với toàn bộ hay chỉ một phần ưu đãi tương ứng với nghĩa vụ không hoàn thành.

Ông Huy đề nghị xây dựng bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả thực chất của dự án đầu tư theo ngành, lĩnh vực. Trong đó, chú trọng giá trị gia tăng trong nước, nghiên cứu và phát triển, chuyển giao công nghệ, chất lượng nhân lực, liên kết doanh nghiệp và hiệu quả sử dụng tài nguyên…

Nhấn mạnh quy định tiêu chí để áp dụng chính sách ưu đãi đầu tư đặc biệt là rất cần thiết, ĐB Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) đề nghị làm rõ các khái niệm liên quan đến dự án, doanh nghiệp có tác động lan tỏa, tạo động lực phát triển. Đây phải là những tiêu chí rõ ràng, có thể đánh giá được, làm cơ sở xác định đúng đối tượng được hưởng chính sách ưu đãi. "Nếu chỉ quy định chung chung thì rất khó xác định đối tượng, dễ dẫn đến cách hiểu, áp dụng khác nhau trong thực tế", ĐB Phạm Văn Hòa nói.

Ông Hòa đề nghị đánh giá hiệu quả đầu tư không chỉ căn cứ vào lợi nhuận mà phải tính đến tác động môi trường, hiệu quả sử dụng đất, quốc phòng và an ninh; làm rõ cơ chế xử lý đối với những trường hợp nhà đầu tư đã được hưởng ưu đãi nhưng không hoàn thành dự án hoặc chỉ thực hiện được một phần dự án.

Giải trình cuối phiên, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết trong bối cảnh cạnh tranh thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI) giữa các quốc gia trong khu vực và trên thế giới "vô cùng khốc liệt" hiện nay, việc sửa đổi luật Đầu tư và bổ sung chính sách ưu đãi đầu tư đặc biệt là cần thiết. Điều này nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút nguồn lực vào các ngành, lĩnh vực ưu tiên, nhất là đổi mới sáng tạo, chuyển giao khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.

Về chất lượng thu hút đầu tư, dự luật đã đưa ra tiêu chí làm sao phải có sự tham gia của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị của doanh nghiệp đầu tư nước ngoài. Trong điều kiện ưu đãi đầu tư, ngoài thu hút theo quy mô, thời gian, lĩnh vực ưu đãi, dự luật cũng nhấn mạnh việc kiểm soát trên cơ sở kết quả đầu ra. Đồng thời, việc ưu đãi, hỗ trợ đầu tư phải gắn với kết quả đầu ra, kiểm tra, giám sát, lượng hóa được.