Bộ trưởng KH-CN lý giải 'Việt Nam đã làm chủ công nghệ lõi gì?'

Sau phần chất vấn với Bộ trưởng Tài chính, cuối giờ sáng nay 12.11, Bộ trưởng Bộ KH-CN Vũ Hải Quân đăng đàn trả lời chất vấn đại biểu Quốc hội. Theo Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, có 49 đại biểu đăng ký chất vấn Bộ trưởng KH-CN.

Đại biểu Nguyễn Minh Tuấn (đoàn Phú Thọ) nhắc lại trong báo cáo dẫn đề Bộ trưởng KH-CN có đề cập đến doanh nghiệp Việt Nam làm chủ một số công nghệ lõi, liên quan đến thiết bị bay không người lái (UAV), robot. Ông Tuấn đề nghị giải thích rõ đây là công nghệ lõi gì? 

ẢNH: GIA HÂN

"Công nghệ nghiên cứu vật liệu sắt, thép, nhôm, nhựa đều nhập hết, chế tạo động cơ cũng nhập, chỉ đúc trong nước, vậy chúng ta làm chủ ở khâu nào? Nếu không nghiên cứu vào công nghệ vật liệu thì sẽ làm chủ ra sao?", đại biểu chất vấn.

Trả lời đại biểu Tuấn, Bộ trưởng Bộ KH-CN Vũ Hải Quân cho biết, Bộ Chính trị đã ban hành thông báo kết luận về phát triển ngành công nghệ vật liệu. 

Về câu hỏi "chúng ta nói làm chủ công nghệ lõi là ở những giai đoạn nào, ở những bước nào", ông Quân dẫn ví dụ chip bán dẫn 5G, bước thiết kế trong nước có thể làm được, nhưng khâu để tạo ra được con chip đó thì vẫn phải chuyển ra nước ngoài. 

Ông Quân cho hay, để tạo ra một sản phẩm công nghệ chiến lược sẽ có nhiều công đoạn, trong đó một số công đoạn "chúng ta đã làm chủ được". Ví dụ việc chế tạo chip liên quan đến cả vấn đề vật liệu và rất nhiều yếu tố khác, nên hiện nay vẫn phải gửi ra nước ngoài để tiến hành làm. 

Thông tin về chiến lược của Bộ KH-CN liên quan đến vấn đề này, theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, bộ chia ra 2 nhóm tiếp cận.

Nhóm có thể áp dụng ngay trong công nghệ chiến lược thì tiến hành làm luôn. Ví dụ như công nghệ vắc xin, có thể chuyển giao từ nước ngoài về để sản xuất ở trong nước được. Đây là cách tiếp cận có thể đóng góp ngay cho sự phát triển kinh tế.

Nhóm công nghệ đòi hỏi thời gian lâu dài và không thể làm ngay được, như UAV là một hệ thống tích hợp của rất nhiều loại công nghệ. Trong đó gồm chip bán dẫn để thu phát tần số, chip điều khiển, cơ khí khoa học vật liệu, công nghệ vật liệu và nhiều lĩnh vực khác. 

"Với những bài toán công nghệ lâu dài đó, đòi hỏi chúng ta phải chia ra thành từng nhóm vấn đề và đặt hàng nhiệm vụ cho từng nhóm vấn đề để giải quyết, không thể cùng một lúc làm đồng hành rất nhiều công nghệ", ông Quân nêu.

ẢNH: GIA HÂN

Trước đó, phát biểu mở đầu phần chất vấn, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, sau gần 2 năm triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã đạt nhiều kết quả, từ hoàn thiện thể chế, tăng nguồn lực đầu tư đến phát triển công nghệ lõi và hạ tầng số.

Nguồn ngân sách dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tăng từ 75.000 tỉ đồng năm 2025 lên 95.000 tỉ đồng năm 2026, dự kiến đạt 120.000 tỉ đồng năm 2027.

Về kết quả nghiên cứu và phát triển công nghệ, Việt Nam tăng một bậc trên bảng xếp hạng Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) năm 2026, đứng thứ 43/139 quốc gia và thứ 3 ASEAN.

Doanh nghiệp Việt Nam đã bước đầu làm chủ một số công nghệ lõi như mạng 5G, robot, UAV, camera AI và công nghệ vắc xin.

Trong lĩnh vực viễn thông, tốc độ internet di động của Việt Nam tăng 50 bậc, lên thứ 8 thế giới. Mạng 5G đã phủ sóng 93,4% dân số với 27,2 triệu thuê bao. Ngành viễn thông cũng đã phủ sóng thêm 483 thôn, bản thuộc vùng lõm sóng và triển khai internet vệ tinh tại 196 điểm đặc biệt khó khăn...

Bên cạnh những kết quả đạt được, Bộ trưởng cũng nhìn nhận vẫn còn một số điểm nghẽn chưa được tháo gỡ, đặc biệt là tiến độ giải ngân kinh phí khoa học công nghệ; chuyển đổi số, việc xây dựng và kết nối dữ liệu chưa đồng bộ. Cán bộ cấp xã ở một số nơi vẫn phải sử dụng nhiều phần mềm, trong khi người dân phải cung cấp lại thông tin khi thực hiện thủ tục hành chính. 

Năng lực kiểm chứng AI, bảo vệ dữ liệu và ứng phó với nội dung giả mạo cũng cần tiếp tục được nâng cao...