Bộ trưởng Tài chính: 2,69 triệu hộ kinh doanh sẽ được giảm 30% thuế

Chiều 22.8, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự thảo nghị quyết giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp.

Ủng hộ chủ trương giảm thuế, song đại biểu Nguyễn Duy Thanh (đoàn Cà Mau) chỉ ra bất cập, nếu doanh nghiệp có doanh thu không quá 10 tỉ đồng và được giảm 30% số thuế. Nhưng khi doanh thu vừa vượt 10 tỉ đồng, mức giảm không còn.

ẢNH: GIA HÂN

"Một doanh nghiệp có doanh thu 9,9 tỉ đồng được hưởng mức giảm, trong khi doanh nghiệp doanh thu 10,1 tỉ đồng thì không. Quy mô hoạt động gần như tương đương nhưng nghĩa vụ thuế có thể thay đổi khá lớn", ông Thanh nêu và cảnh báo điều này có thể tạo tâm lý ngại tăng quy mô; phát sinh động cơ chia nhỏ doanh thu, tách hoạt động hoặc pháp nhân để tiếp tục được hưởng chính sách.

Đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (đoàn Vĩnh Long) cũng đề nghị cần làm rõ tiêu chí doanh thu 10 tỉ đồng đảm bảo đúng đối tượng và công bằng. Lý do, theo bà, mỗi ngành nghề có sự khác biệt lớn. Có ngành nghề doanh thu 10 tỉ đồng nhưng tỉ suất lợi nhuận thấp, có ngành cũng doanh thu như vậy nhưng tỉ suất lợi nhuận cao, vì vậy mức hưởng lợi của chính sách là khác nhau.

Cạnh đó, nữ đại biểu lưu ý cần tránh tình trạng chia tách doanh thu, chia nhỏ hoạt động kinh doanh, tách doanh nghiệp, điều chỉnh doanh thu để đưa doanh thu xuống dưới ngưỡng 10 tỉ đồng. Vì vậy, cần kiểm soát đối với trường hợp doanh nghiệp liên kết, cùng địa điểm, sở hữu hoạt động kinh doanh chung. Mục tiêu để việc thụ hưởng chính sách đúng đối tượng.

Giải trình cuối phiên, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, quy mô của doanh nghiệp đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với sự tăng trưởng kinh tế. Kinh nghiệm của Nhật Bản trong giai đoạn tăng trưởng cao từ 10 - 12%/năm chỉ ra, đóng góp của nhân tố năng suất tổng hợp (TFP) khoảng 58% và 20% là nhờ quy mô doanh nghiệp phát triển lớn lên.

Lý giải việc lựa chọn ngưỡng doanh thu 10 tỉ đồng, Bộ trưởng Tuấn cho hay, theo số liệu thống kê hiện nay của Bộ Tài chính, số hộ kinh doanh có doanh thu dưới 10 tỉ đồng là 2,69 triệu hộ kinh doanh, chiếm tới 99,98% tổng số hộ kinh doanh trên cả nước.

Số doanh nghiệp có doanh thu dưới 10 tỉ đồng là hơn 865.000 doanh nghiệp, chiếm khoảng 81,1% tổng số doanh nghiệp. "Như vậy, ngưỡng 10 tỉ đồng đảm bảo bao phủ và hỗ trợ được đại đa số các hộ kinh doanh và doanh nghiệp quy mô nhỏ, siêu nhỏ đang thực sự gặp khó khăn hiện nay", Bộ trưởng Bộ Tài chính nêu.

Sẽ nâng doanh thu áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản lên 10 tỉ

Về mức giảm 30%, ông Tuấn giải thích, với doanh thu 10 tỉ đồng, chia ra mỗi tháng doanh thu là khoảng 833 triệu đồng. Nếu tính tỷ lệ lợi nhuận khoảng 12% thì số thuế mỗi tháng doanh nghiệp phải nộp khoảng từ 15 - 17 triệu đồng; mức giảm 30% tương đương giảm từ 4 triệu đồng đến hơn 5 triệu đồng.

ẢNH: GIA HÂN

"Mức 5 triệu đồng này tương đương với mức chi tiêu cao nhất của một người dân trong một tháng và cũng tương đương với mức tiền lương tối thiểu vùng của vùng I. Điều này cũng tạo điều kiện cơ bản để các doanh nghiệp nhỏ và vừa có thêm nguồn lực để phát triển", ông Tuấn nhấn mạnh.

Đáng chú ý, theo ông, "sau thời gian các cơ quan chức năng vào cuộc kiểm tra, bây giờ ý thức trách nhiệm đối với người kinh doanh rất cao, họ chỉ mong muốn làm sao làm cho đúng, không ai muốn làm sai cả". Vì thế, chính sách thuế phải làm sao càng đơn giản càng tốt.

Bộ trưởng Bộ Tài chính cho hay, trong luật Hỗ trợ phát triển doanh nghiệp dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 10 tới, sẽ sửa theo hướng nâng mức doanh thu áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản - theo tỷ lệ phần trăm nhân doanh thu đối với doanh nghiệp có doanh thu từ 10 tỉ đồng trở xuống thay vì mức 3 tỉ đồng như hiện nay để giúp hỗ trợ doanh nghiệp nhiều hơn.

Về giải pháp để tránh tình trạng "chia tách nhằm hưởng chính sách ưu đãi", ông Tuấn khẳng định, trong dự thảo nghị quyết của Chính phủ, sẽ loại trừ các trường hợp công ty con, công ty liên kết để đảm bảo hạn chế tối đa việc trục lợi chính sách.

Hiệu lực của nghị quyết bắt đầu từ tháng 8 năm nay và áp dụng cho cả kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027. Theo đó, sẽ thông báo sớm giúp doanh nghiệp chủ động tính toán mức ưu đãi được hưởng, từ đó chủ động xây dựng kế hoạch đầu tư, sản xuất kinh doanh, đặc biệt là vào chu kỳ cuối năm và dịp tết Nguyên đán.