Bỏ xét tuyển riêng bằng học bạ: Thí sinh thay đổi chiến lược thế nào?

Yến Thi
Yến Thi
21/02/2026 05:45 GMT+7

Bộ GD-ĐT đã chính thức ban hành quy chế tuyển sinh đại học (ĐH) và ngành giáo dục mầm non trình độ cao đẳng (CĐ) năm 2026. Trong đó, điểm mới nhận được nhiều sự quan tâm là việc không còn xét tuyển đại học hoàn toàn độc lập bằng học bạ như các năm trước.

Theo quy chế mới, với phương thức xét tuyển dựa trên kết quả học tập THPT (học bạ), tổ hợp xét tuyển phải sử dụng điểm trung bình chung của 6 học kỳ (lớp 10, 11 và 12) của tối thiểu 3 môn. Đáng chú ý, trong tổ hợp này bắt buộc phải có môn toán hoặc ngữ văn và hai môn này phải đóng góp tối thiểu 1/3 trọng số tính điểm xét tuyển.

Đặc biệt, thí sinh dù xét học bạ vẫn phải có tổng điểm thi tốt nghiệp THPT của 3 môn tương ứng tổ hợp xét tuyển đạt tối thiểu 15 điểm mới đủ điều kiện được xét tuyển đại học.

Ví dụ, nếu xét học bạ theo tổ hợp B00 (toán, hóa, sinh), thí sinh vẫn phải đạt tổng điểm thi tốt nghiệp của 3 môn này từ 15 điểm trở lên. Điều này đồng nghĩa, học bạ không còn là "tấm vé độc lập", mà trở thành một phần trong việc đánh giá tổng thể, có sự ràng buộc chặt chẽ với kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Thay đổi này khiến không ít thí sinh và phụ huynh lo lắng, nhất là những học sinh vốn coi xét học bạ là phương án "an toàn" trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đây cũng là cơ hội để người học nhìn nhận lại chiến lược lựa chọn ngành, trường và bậc học thực chất hơn.

Bỏ xét tuyển riêng bằng học bạ: Thí sinh thay đổi chiến lược thế nào? - Ảnh 1.

Điểm mới của quy chế tuyển sinh nhận được nhiều sự quan tâm là việc không còn xét tuyển đại học hoàn toàn độc lập bằng kết quả học tập THPT (học bạ)

ẢNH: MỸ QUYÊN

Không còn "phương án an toàn": Chủ động thích ứng thay vì chờ đợi

Thạc sĩ Phan Thị Lệ Thu, Phó hiệu trưởng Trường CĐ Viễn Đông, nhấn mạnh, điều quan trọng nhất với thí sinh lúc này là đánh giá đúng năng lực của bản thân, không chọn trường bằng mọi giá. “Hãy xác định mình phù hợp ngành gì, bậc học nào, khả năng tài chính ra sao, rồi mới quyết định. Chọn đúng ngay từ đầu sẽ tránh được lãng phí thời gian và tiền bạc”, thạc sĩ Thu khuyến nghị.

Theo thạc sĩ Ngô Thị Quỳnh Xuân, Hiệu trưởng Trường CĐ Du lịch Sài Gòn, ở thời điểm này, thí sinh cần thực hiện 3 bước then chốt. Thứ nhất, đánh giá thực chất năng lực học tập của bản thân, không chạy theo “ngành hot” hay “trường danh tiếng” bằng mọi giá. Thứ hai, xác định ngành nghề phù hợp với sở trường, nhu cầu xã hội và điều kiện học tập thực tế. Thứ ba, xem xét toàn diện yếu tố tài chính, bởi học phí và chi phí sinh hoạt cũng là yếu tố quyết định khả năng theo học lâu dài.

“Nhiều bạn chọn trường trước rồi mới chọn ngành, trong khi phải làm ngược lại. Học đúng ngành, đúng bậc, đúng năng lực thì con đường học tập và nghề nghiệp mới bền vững”, thạc sĩ Quỳnh Xuân khuyến nghị.

Quan trọng nhất là mỗi bạn phải tự hiểu rõ năng lực của mình phù hợp với bậc học nào. Chưa chắc học ĐH là thành công, và cũng chưa chắc học CĐ là kém hơn. Điều gì phù hợp với mình thì mới có thể đi đến cùng.

Theo tiến sĩ Đinh Văn Đệ, quyền Hiệu trưởng Trường CĐ Lý Tự Trọng TP.HCM, thí sinh cần thường xuyên cập nhật thông tin tuyển sinh bởi nhiều trường đại học đã giảm chỉ tiêu hoặc không còn xét học bạ. Bên cạnh việc chuẩn bị tốt cho kỳ thi tốt nghiệp THPT, các em nên cân nhắc đăng ký thêm các kỳ thi đánh giá năng lực hoặc mạnh dạn lựa chọn học CĐ, học nghề nếu phù hợp với định hướng cá nhân.

Các chuyên gia cũng lưu ý rằng thành công không đồng nghĩa duy nhất với tấm bằng đại học. Việc hiểu rõ bản thân phù hợp với bậc học nào mới là yếu tố quyết định khả năng theo đuổi đến cùng. Trong bối cảnh quy chế tuyển sinh thay đổi, cách tiếp cận "đại học bằng mọi giá" càng bộc lộ nhiều rủi ro.

Thêm cơ hội mới cho CĐ

Tiến sĩ Hoàng Trọng Vinh, nguyên Vụ trưởng Vụ GDNN, Bộ GD-ĐT, phân tích việc một số trường ĐH bỏ xét học bạ khiến học sinh và phụ huynh dịch trọng tâm sang các thước đo “chuẩn hóa” như thi tốt nghiệp THPT và các kỳ đánh giá năng lực. Áp lực ôn luyện, chi phí học tập và rủi ro tuyển sinh vì thế cũng gia tăng, đồng thời tâm lý rủi ro lớn hơn do ít cơ hội lựa chọn dự phòng và việc chốt ngành, chốt trường có thể chuyển về sát nút hạn của nộp hồ sơ.

Xu hướng này vừa mở ra cơ hội tăng nguồn tuyển cho các trường CĐ, từ nhóm học sinh không chắc suất vào ĐH hoặc muốn lộ trình nhanh - chi phí thấp - ra trường sớm để tiếp tục học liên thông lên ĐH. 

Vấn đề đặt ra là các trường CĐ không thể tiếp tục dựa vào thông điệp "xét học bạ dễ" để thu hút thí sinh.  Đồng thời CĐ cần tăng sức hút thí sinh bằng chất lượng đào tạo, chỉ ra sớm những lợi thế học CĐ với nhóm thí sinh nào đó thay vì chỉ dựa vào thông điệp “xét học bạ dễ” vào học CĐ. Chiến lược cần tranh thủ việc bỏ xét học bạ vào ĐH để tư vấn sớm và tuyển sinh linh hoạt nhiều đợt do nhiều em có thể chờ kết quả đại học rồi mới quyết định nhập học CĐ.

Theo thạc sĩ Lệ Thu, sự cạnh tranh giữa các trường CĐ không còn nằm ở việc “dễ trúng tuyển” mà phải chuyển sang bằng chất lượng đào tạo thực chất. 

Các trường cần chứng minh được năng lực đào tạo thông qua chương trình học gắn với thực tiễn, thời lượng thực hành đủ lớn, đội ngũ giảng viên có kinh nghiệm nghề và mối liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp. Khi chất lượng được chứng minh bằng đầu ra việc làm và năng lực nghề nghiệp, thí sinh và phụ huynh sẽ chủ động lựa chọn cao đẳng như một con đường chính thức, thay vì phương án dự phòng sau đại học.

Bên cạnh đó, chiến lược tuyển sinh cũng cần linh hoạt hơn. Nhiều thí sinh có thể chờ kết quả đại học rồi mới quyết định nhập học CĐ. Vì vậy, việc tư vấn sớm, tuyển sinh nhiều đợt và cung cấp thông tin minh bạch về lộ trình liên thông, cơ hội việc làm sẽ là yếu tố quyết định khả năng thu hút người học.

Top

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.