Bún suông hơn nửa thế kỷ ở miền Tây: Chả tôm giống con đuông làm nên hương vị riêng

"Linh hồn" của tô bún suông

Không ai nhớ rõ mốc thời gian chính xác về sự ra đời của bún suông (hay còn gọi là bún đuông). Theo những người bán bún suông lâu năm, món ăn này xuất hiện tại Trà Vinh (cũ) từ khoảng 60 - 70 năm trước, bắt nguồn từ đôi bàn tay khéo léo của cộng đồng người Kinh sinh sống tại đây.

ảnh: Trí TRần

Tên gọi bún suông xuất phát từ chính hình dáng của thành phần của chả tép. Tép tươi sau khi xay nhuyễn được nặn thành những sợi thon dài, phình to ở giữa, có màu vàng cam óng ả. Bề ngoài của miếng chả thoạt nhìn rất giống con đuông dừa – một đặc sản của miệt vườn miền Tây. Qua thời gian, lâu dần người dân đọc trại từ "bún đuông" thành "bún suông", và cái tên mộc mạc ấy gắn liền với món ăn này cho đến tận bây giờ.

Bà Hùi Yến (50 tuổi, ngụ phường Long Đức, Vĩnh Long) - chủ quán bún suông cho biết, chất lượng của chả tép chính là yếu tố quyết định sự thành bại của tô bún suông. Ngay từ khâu tuyển chọn nguyên liệu, người nấu đã phải rất khắt khe, tép phải tươi mới làm ra chả ngon được. 

ảnh: trí trần

"Chả suông chuẩn vị phải được làm 100% từ tép bạc đất thiên nhiên, tuyệt đối không dùng tép nuôi để giữ độ giòn ngọt. Cứ 1 kg tép tươi nguyên liệu mới quết ra được khoảng 600 gr chả suông thành phẩm", bà Yến nói.

Theo bà Yến, tép đem về phải tươi rói, chưa ngả màu. Sau khi lột vỏ, rút chỉ đen, tép được lau thật khô để tránh bị bở thịt rồi mang đi giã hoặc xay nhuyễn cùng tỏi, hành tím, tiêu, nước mắm và một chút bột năng nhằm tạo độ kết dính. Để miếng chả ánh lên màu cam bắt mắt, người thợ thường điểm xuyết thêm chút dầu hạt điều.

ảnh: trí trần

"Hỗn hợp này phải được quết đi quết lại nhiều lần bằng tay thì chả mới đạt độ dai lý tưởng. Sau đó, tép được cho vào túi ni lông sạch, cắt một góc nhỏ ở đáy và nặn trực tiếp thành các dải dài vào nồi nước dùng đang sôi sùng sục. Khi chín, những dải chả nổi lên mặt nước, cắn vào dai sần sật, vị ngọt từ thịt tép ứa ra vô cùng đậm đà", bà Yến chia sẻ thêm.

ảnh: Trí Trần

ảnh: Trí TRần

Một tô bún suông hoàn chỉnh thường có giá dao động từ 45.000 - 50.000 đồng, ăn kèm với móng giò, thịt ba chỉ, da heo, huyết và chan ngập thứ nước dùng được ninh từ xương ống.

Sự giao thoa hương vị của các loại topping

Điểm làm nên dấu ấn khó phai của bún suông không chỉ nằm ở chả tôm mà còn ở thứ nước lèo đặc trưng. Xương heo phải được hầm kỹ trên lửa nhỏ suốt 5 giờ đồng hồ, người nấu phải túc trực vớt bọt liên tục để nước dùng trong và có vị ngọt sâu. Nhiều nơi còn kỹ lưỡng bỏ thêm tôm khô, mực khô hoặc củ cải trắng để tăng độ ngọt tự nhiên.

ảnh: nam long

Hai bạn Thiên Nhi và Thảo Nhi (26 tuổi, ngụ phường Hòa Thuận, Vĩnh Long) vui vẻ cho biết: "Chúng mình cực kỳ ghiền món này vì hương vị vô cùng ấn tượng. Độ thơm dai của chả suông hòa với vị ngọt từ nước hầm xương thật sự rất bắt miệng. Đặc biệt, nước lèo có sự khác biệt hoàn toàn, sự kết hợp giữa tương hạt giã nhuyễn bùi béo và nước cốt me chua thanh, tạo nên hương vị đặc trưng cho món ăn này".

ảnh: nam long

Đồng tình với quan điểm trên, anh Trần Chân (32 tuổi, ngụ phường Long Châu, Vĩnh Long) chia sẻ về bí quyết thưởng thức: "Ăn bún suông là phải ăn kèm loại bún gạo sợi nhỏ có pha chút bột năng để sợi bún dai mềm, không bị nát trong nước nóng. Ngoài chả tôm, tô bún còn có vài lát thịt ba chỉ luộc thái mỏng, khoanh giò heo hay miếng da heo luộc giòn rụm. Khi ăn, gắp một dải chả suông chấm đẫm vào chén tương đen pha sa tế cay nồng, gắp thêm chút bắp chuối bào, rau muống chẻ và xà lách... tất cả hòa quyện giúp nâng tầm món ăn lên một hương vị ngon khó tả".

ảnh: nam long

Năm 2013, bún suông vinh dự góp mặt trong top 10 món ngon của Việt Nam được Tổ chức Kỷ lục châu Á xác lập kỷ lục những món ăn, đặc sản quà tặng của Việt Nam.

Món ăn này không chỉ là món ăn làm ấm lòng thực khách mà còn là minh chứng rõ nét cho sự sáng tạo trong việc tận dụng nguồn thủy sản bản địa phong phú của đồng bằng sông Cửu Long, đồng thời thể hiện kỹ năng phối hợp gia vị điêu luyện trong văn hóa ẩm thực Nam bộ.