Cá dìa xứ Huế, nhất là lũ cá được đánh bắt từ vùng đầm phá Tam Giang hay Cầu Hai, vốn đã là một món ăn trứ danh. Con cá dẹp mình, vây sắc, thịt trắng ngần và săn chắc. Người Huế quý cá dìa bởi cái vị ngọt đậm đà nơi thớ thịt, cái béo ngậy đắng nhẹ rất riêng ở phần gan ruột cá.
Cá dìa mua từ chợ Đông Ba, chợ Bến Ngự về, dẫu chỉ cần nấu ngót hay kho rau răm đơn thuần thôi cũng đủ làm mềm lòng người say mê ẩm thực. Nào ngờ, khi con cá dìa "gặp" trái giác được nhỏ em từ xứ Bạc Liêu gửi về thì câu chuyện ẩm thực lại rẽ sang một "trang mới".
Trái giác mọc dại rải rác khắp miền sông nước
ẢNH: ĐÀO MINH TUẤN
Trái giác – thứ quả dại mọc rải rác khắp miền sông nước Cà Mau, Bạc Liêu... nằm nép mình dưới những rặng đước, rặng tràm. Cây giác như mang trong mình cái hoang dại, bao la của đất trời phương Nam.
Trái giác sống màu xanh lục, tròn xoe như những viên bi, khi chín lại chuyển sang màu tím thẫm mọng nước. Cái chua của trái giác không gắt như chanh, không chua nặng như giấm, mà là cái chua thanh thoát, đậm vị phù sa, hơi chát nhẹ lúc đầu rồi để lại hậu vị ngọt thanh mê man.
Cá dìa có thịt trắng ngần và săn chắc
ẢNH: NVCC
Đặt nồi cá kho lên bếp lửa riu riu, tiếng xèo xèo reo vui như điệu nhạc chiều. Những con cá dìa tươi rói được ướp chút đầu hành đập dập, ớt trái xứ Huế cay nồng, xíu nước mắm cốt thơm lừng và muỗng mỡ heo ngậy sóng sánh. Khi thịt cá đã săn lại, thả vào nồi từng chùm trái giác xanh xen lẫn vài quả tím mọng.
Đun liu riu cho đến khi trái giác mềm ra, nứt vỏ, tiết cái vị chua thanh đặc trưng thấm sâu vào từng thớ thịt cá trắng ngần. Vị chua ấy khéo léo hòa nhập với cái béo của gan và ruột cá, lại tôn lên cái ngọt tự nhiên của thịt cá dìa đầm phá. Người nấu dùng muỗng dầm nhẹ vài quả giác chín, để sắc tím sóng sánh hòa cùng màu cánh gián của nước mắm kho, tạo nên một thứ nước xốt đặc sánh, thơm nức mũi.
Trái giác thấm sâu vào cá dìa khi kho chung
ẢNH: ĐÀO MINH TUẤN
Gắp một khúc cá dìa đậm đà, vớt thêm vài trái giác dầm ngập, miếng ớt cay nhẹ trong chén cơm nóng hổi, mâm cơm chiều bỗng trở nên lung linh lạ thường. Thịt cá dai ngọt, ngấm vị chua thanh nồng nã của trái giác, hòa cùng vị cay của ớt đỏ.
Nhai nhẹ một trái giác đã mềm trọn vẹn, cảm nhận vị chua tan ra nơi đầu lưỡi, kéo theo hậu vị cay nhẹ và béo ngậy. Cá dìa xứ Huế kho trái giác Bạc Liêu không chỉ đơn thuần là một món ăn. Đó là khúc ca giao duyên giữa cái thâm trầm, đài các của cố đô và cái tình chân chất, hào sảng của miền đất phương Nam.
Cá dìa kho trái giác ăn với cơm nóng
ẢNH: ĐÀO MINH TUẤN
Hai vùng đất cách nhau hàng ngàn cây số, nhưng trong cái sền sệt của nước kho, cái đậm đà của thớ thịt cá, tình quê hương dường như chẳng còn khoảng cách. Một món ăn đơn sơ mà đong đầy bao nỗi niềm, gợi nhớ gợi thương cho những ai trót mang trong mình tình yêu với dải đất miền Trung nắng gió và miền Tây sông nước êm đềm.
Bình luận (0)