Cà Mau lập 13 phường: Điều gì giúp xã Thới Bình thành phường?

Từ cửa ngõ giao thương đến không gian đô thị mới

HĐND tỉnh Cà Mau vừa thông qua nghị quyết thành lập phường Thới Bình, đánh dấu bước chuyển từ mô hình quản lý nông thôn sang chính quyền đô thị tại trung tâm khu vực phía bắc tỉnh.

Xã Thới Bình hiện nay được hình thành trên cơ sở sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên của thị trấn Thới Bình và xã Thới Bình trước đây, với dân số hơn 38.000 người. Quy mô này vượt ngưỡng tiêu chuẩn dân số đối với đơn vị hành chính phường theo quy định.

ẢNH: G.B

Ít địa phương nào ở phía bắc tỉnh Cà Mau sở hữu đồng thời lợi thế giao thông thủy và bộ như Thới Bình. Từ lâu, các tuyến sông Trẹm, sông Chắc Băng, sông Láng Trâm đóng vai trò huyết mạch vận chuyển hàng hóa, kết nối các vùng sản xuất nông nghiệp, thủy sản với trung tâm tỉnh và các tỉnh trong vùng ĐBSCL.

Trong khi đó, mạng lưới giao thông đường bộ đang từng bước hoàn thiện với các tuyến đường tỉnh 983, 983B, hành lang ven biển phía nam và tuyến cao tốc Cà Mau - Cần Thơ, mở rộng khả năng liên kết vùng của địa phương.

Lợi thế vị trí đưa xã Thới Bình trở thành nơi tập trung nhiều cơ quan hành chính, trường học, cơ sở y tế, ngân hàng và các hoạt động thương mại, dịch vụ phục vụ. Không gian dân cư cũng đang thay đổi rõ nét khi các cụm dân cư tập trung dọc theo những tuyến giao thông chính và ven sông, tạo nên diện mạo đặc trưng của một đô thị sông nước.

Tốc độ chuyển dịch

Quá trình đô thị hóa tại Thới Bình không diễn ra theo cách tách rời với kinh tế truyền thống, mà hình thành trên nền tảng của một cơ cấu kinh tế đang chuyển dịch mạnh mẽ. 

Theo đề án thành lập phường, lao động phi nông nghiệp trên địa bàn đạt khoảng 20.677 người, chiếm 78% tổng số lao động. Tỷ trọng công nghiệp - xây dựng và thương mại - dịch vụ hiện chiếm khoảng 75% cơ cấu kinh tế địa phương. Thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 70 triệu đồng mỗi năm, trong khi tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 0,6%.

ẢNH: G.B

Toàn địa bàn hiện có hơn 652 hộ kinh doanh cá thể cùng 86 doanh nghiệp, hợp tác xã và tổ hợp tác hoạt động trong nhiều lĩnh vực. Chợ Thới Bình là điểm giao thương truyền thống, nhưng bên cạnh đã xuất hiện ngày càng nhiều mô hình nhà ở kết hợp kinh doanh, dịch vụ dọc các tuyến đường chính.

Dân số đô thị của xã Thới Bình hiện khoảng 23.600 người, chiếm gần 62% tổng dân số. Đây là một trong những chỉ số phản ánh rõ nét tốc độ tập trung dân cư và nhu cầu quản trị đô thị ngày càng lớn. Địa phương cũng đang triển khai dự án khu dân cư - dịch vụ thương mại Thới Bình với quy mô hơn 263.000 m², khoảng 1.200 căn nhà, quy mô dân số dự kiến khoảng 5.000 người và tổng vốn đầu tư khoảng 750 tỉ đồng.

ẢNH: G.B

Trong tổng diện tích hơn 12.105 ha, đất nuôi trồng thủy sản chiếm hơn 4.736 ha, tương đương 39,13%. Năm 2025, tổng diện tích nuôi trồng thủy sản đạt 9.613 ha, sản lượng thu hoạch hơn 10.128 tấn, vượt 24,2% kế hoạch. Trong đó, sản lượng tôm đạt 4.373 tấn và cua đạt 830 tấn.

Song song với đó, mô hình lúa - tôm tiếp tục phát huy hiệu quả khi vụ sản xuất 2024 - 2025 đạt diện tích 3.108 ha, sản lượng 12.836 tấn. Nhịp sống của người dân nơi đây vẫn gắn với những vuông tôm, đồng lúa, các tuyến sông và hoạt động mua bán tại chợ trung tâm. 

Bài toán quản trị của phường Thới Bình

Việc chuyển đổi từ xã lên phường không đơn thuần là thay đổi tên gọi đơn vị hành chính. 

Khi quy mô dân số tăng lên, mật độ dân cư tập trung cao hơn và các hoạt động thương mại, dịch vụ phát triển nhanh, yêu cầu về quy hoạch, quản lý đất đai, xây dựng, môi trường và hạ tầng kỹ thuật cũng trở nên cấp thiết hơn.

ẢNH: CTV

Hiện Thới Bình có 13 trường học các cấp, trong đó 12 trường đạt chuẩn quốc gia; một bệnh viện đa khoa, một trạm y tế đạt chuẩn và một phòng khám đa khoa tư nhân. Tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế đạt 100%.

Hệ thống điện được đầu tư với một trạm biến áp 110 kV, 1.241 máy biến áp phân phối và sản lượng điện tiêu thụ bình quân khoảng 136 triệu kWh mỗi năm. Tỷ lệ người dân sử dụng nước sạch hợp vệ sinh đạt 100%.

Theo đề án thành lập phường, việc tổ chức chính quyền đô thị nhằm nâng cao hiệu quả quản lý quy hoạch, đất đai, xây dựng, dân cư và phát triển hạ tầng kỹ thuật phù hợp với tốc độ đô thị hóa đang diễn ra trên địa bàn. 

Theo ông Phạm Thanh Phương, Chủ tịch UBND xã Thới Bình, quá trình đô thị hóa trên địa bàn diễn ra khá nhanh trong những năm gần đây, thể hiện qua sự gia tăng dân số tập trung tại khu vực trung tâm, sự chuyển dịch cơ cấu lao động và nhu cầu ngày càng lớn về hạ tầng kỹ thuật, dịch vụ công.

Ông Phương cho rằng việc HĐND tỉnh Cà Mau thông qua nghị quyết thành lập phường sẽ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho địa phương trong công tác quản lý quy hoạch, đất đai, xây dựng và huy động nguồn lực đầu tư.

"Thới Bình có lợi thế về vị trí kết nối liên vùng, kinh tế thủy sản và thương mại - dịch vụ. Việc tổ chức chính quyền đô thị sẽ giúp địa phương khai thác hiệu quả hơn các tiềm năng sẵn có, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới", ông Phương nói.