Cận cảnh dấu tích phòng thủ hơn 160 năm dưới chân đèo Hải Vân vừa phát lộ

Ngày 5.8, Ban quản lý Di tích và danh thắng thành phố Đà Nẵng cho biết, kết quả bước đầu cuộc khai quật khảo cổ tại trạm Nam Chơn và đồn Chơn Sảng (phường Hải Vân) đã làm lộ diện nhiều dấu tích kiến trúc quan trọng, góp phần bổ sung tư liệu phục vụ nghiên cứu hệ thống phòng thủ khu vực đèo Hải Vân dưới thời Nguyễn.

Đợt khai quật do Ban quản lý Di tích và danh thắng TP.Đà Nẵng phối hợp Viện Khảo cổ học (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) thực hiện trên tổng diện tích 600 m², gồm 300 m² tại trạm Nam Chơn và 300 m² tại đồn Chơn Sảng.

ẢNH: M.X

Tại trạm Nam Chơn, đoàn khảo cổ mở 6 hố khai quật, tập trung tại các vị trí góc thành, tuyến thành, cổng, đường đi và khu vực trung tâm. Kết quả bước đầu làm rõ hệ thống bờ thành ngoài, hào thành, các cấp kè đá của bờ thành trong, cùng dấu tích cổng và đường đi ở phía tây bắc. Ngoài ra, đoàn còn phát hiện bó nền bằng đá, nền lát gạch và chân tảng đá kê cột tại khu vực trung tâm.

Những dấu tích này cho thấy trạm Nam Chơn được quy hoạch tương đối chặt chẽ, với hệ thống thành ngoài, hào, thành trong kiên cố và công trình kiến trúc bố trí ở khu vực trung tâm. Đợt khai quật cũng phát hiện 904 hiện vật gồm đồ gốm, đồ sành và vật liệu đất nung, có niên đại trải dài từ thời Trần (thế kỷ 14) đến thời Nguyễn (thế kỷ 19).

ẢNH: BÁO CÁO KHẢO CỔ

Tại đồn Chơn Sảng, 6 hố khai quật với diện tích 300 m² đã làm xuất lộ nền móng kiến trúc trung tâm, hệ thống chân tảng, hố móng cột, 3 cấp nền kè đá ở mặt tây nam, hệ thống cầu thang gồm 13 bậc đá, 2 dấu tích trạm gác ở góc phía tây và phía nam cùng hệ thống kè đá tận dụng địa hình tự nhiên.

ẢNH: M.X

Những dấu tích này cho thấy đồn Chơn Sảng được xây dựng trên vị trí cao, có tầm quan sát bao quát vịnh Nam Chơn và kiểm soát tuyến đường thiên lý từ Hải Vân quan đi xuống. Việc bố trí công trình trung tâm, các cấp nền, cầu thang và trạm gác phản ánh rõ chức năng quân sự, phòng thủ và kiểm soát giao thông của đồn.

Đáng chú ý, đoàn khai quật đã phát hiện 60 di vật tại đồn Chơn Sảng, trong đó có một mảnh phù điêu bằng đá sa thạch khắc hình một vị thần trong tư thế thiền. Bước đầu, hiện vật này được nhận định có thể thuộc văn hóa Champa.

ẢNH: M.X

Kết quả khai quật bước đầu đã bổ sung những bằng chứng vật chất về vai trò của trạm Nam Chơn và đồn Chơn Sảng trong hệ thống phòng thủ phía bắc Đà Nẵng thời Nguyễn. Hai công trình này gắn với tuyến đường thiên lý và cuộc chiến chống liên quân Pháp - Tây Ban Nha xâm lược giai đoạn 1858 - 1860.

Cùng với Hải Vân quan, pháo đài Định Hải, thành Điện Hải, thành An Hải..., trạm Nam Chơn và đồn Chơn Sảng tạo thành mắt xích quan trọng trong hệ thống phòng thủ cửa ngõ phía bắc Đà Nẵng, góp phần duy trì tuyến liên lạc, vận chuyển và tiếp viện từ kinh đô Huế vào chiến trường Quảng Nam - Đà Nẵng.

Dưới đây là một số hình ảnh về hai công trình phòng thủ thời Nguyễn vừa được phát lộ sau 45 ngày khai quật:

ẢNH: BÁO CÁO KHẢO CỔ

ẢNH: M.X

ẢNH: M.X

ẢNH: M.X

ẢNH: M.X

ẢNH: BÁO CÁO KHẢO CỔ

Hình ảnh về trạm Nam Chơn:

ẢNH: BÁO CÁO KHẢO CỔ

ẢNH: M.X

ẢNH: M.X