Trong bối cảnh mạng xã hội và các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) thâm nhập sâu vào đời sống học đường, thế hệ trẻ đang đối mặt với nhiều nguy cơ phức tạp như lừa đảo trực tuyến, giả mạo danh tính bằng hình ảnh deepfake, bắt nạt qua mạng và lộ lọt dữ liệu cá nhân. Thực tế này đòi hỏi cơ quan quản lý và các cơ sở giáo dục phải thay đổi phương thức tiếp cận trong công tác bảo vệ thanh thiếu niên.
Phát biểu chỉ đạo tại lễ khởi động chương trình "Teen Safety School Tour 2026 - An toàn số cho em" vào sáng 19.10 tại Hà Nội, Đại tá Hà Văn Bắc, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng (Bộ Công an), khẳng định: "Biết sử dụng công nghệ không đồng nghĩa với có kỹ năng nhận diện rủi ro và tự bảo vệ. Chúng ta không thể bảo vệ thế hệ trẻ bằng cách ngăn các em tham gia không gian mạng, tách các em khỏi dòng chảy công nghệ số. Cách thức đúng đắn là chủ động trang bị 'kháng thể số' - đó là kiến thức pháp luật, kỹ năng nhận diện rủi ro và bản lĩnh tự chủ trên không gian mạng".
Đại tá Hà Văn Bắc nhấn mạnh việc bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là nhiệm vụ liên ngành, lâu dài
Ảnh: Anh Quân
Sự kiện này mở đầu cho chuỗi hoạt động phổ biến kỹ năng số tại 10 trường học thuộc 5 tỉnh, thành phố trên cả nước, được triển khai trong khuôn khổ "Chiến dịch Vaccine Số" dưới sự chỉ đạo chuyên môn của Cục An ninh mạng (Bộ Công an), do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA), Viện MSD và TikTok phối hợp tổ chức, cùng sự tham gia của lực lượng công an địa phương và sự đồng hành của VietinBank, VNVC. Đây là hoạt động cụ thể hóa các mục tiêu trong Chương trình hành động quốc gia "Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026 - 2030" theo Quyết định số 468/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.,
Theo lãnh đạo Cục An ninh mạng, công tác an toàn thông tin học đường cần chuyển dịch trọng tâm từ truyền thông cảnh báo một chiều sang rèn luyện kỹ năng thực tiễn phù hợp từng lứa tuổi. Học sinh cần được hướng dẫn thực hiện ba nguyên tắc xử lý tình huống: kiểm chứng kỹ lưỡng trước khi tin vào các nội dung giật gân hoặc có dấu hiệu cắt ghép giả mạo; tỉnh táo khi chia sẻ để bảo vệ dữ liệu cá nhân; chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ từ cha mẹ, thầy cô hoặc lực lượng chức năng ngay khi nhận thấy dấu hiệu mất an toàn.
Mô hình hóa hệ sinh thái trách nhiệm 4 trụ cột
Để các kỹ năng số không dừng lại ở các buổi sinh hoạt ngoại khóa rời rạc, định hướng bảo vệ an toàn trực tuyến cho trẻ em được xây dựng dựa trên sự gắn kết chặt chẽ của 4 trụ cột: gia đình giữ vai trò lắng nghe và đồng hành; nhà trường đào tạo nhận thức nền tảng; cơ quan chức năng dẫn dắt về mặt pháp lý; doanh nghiệp công nghệ chủ động rà soát, loại bỏ nguy cơ từ gốc rễ thuật toán và thiết kế sản phẩm.
Mục tiêu dài hạn là xây dựng thế hệ công dân số đủ kiến thức và bản lĩnh để tự bảo vệ mình
Ảnh: Anh Quân
Chương trình giáo dục tại các điểm trường được thiết kế xoay quanh ba nội dung: An toàn số, Sức khỏe số và diễn đàn "Thiếu niên nói". Thông qua các tình huống thực hành, tương tác trực tiếp và sự hướng dẫn của lực lượng an ninh mạng địa phương, học sinh được tiếp cận phương pháp tự bảo vệ, hình thành thói quen sử dụng công nghệ cân bằng và chủ động phản ánh rủi ro tới các kênh tiếp nhận thông tin bảo vệ trẻ em.
Theo kế hoạch từ tháng 10 đến 12.2026, hành trình giáo dục kỹ năng số sẽ lần lượt được triển khai tại Hà Nội, Lào Cai, TP.HCM, Quảng Trị và Đà Nẵng, dự kiến tiếp cận khoảng 9.000 học sinh và giáo viên. Việc xây dựng mạng lưới an toàn thông tin học đường với sự tham gia đồng bộ của các bên là điều kiện tiên quyết để hình thành thế hệ công dân số có đủ bản lĩnh tự chủ và khả năng tự thích ứng trên không gian mạng.
Bình luận (0)