Kimi K3 là mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mã nguồn mở, thuộc startup công nghệ Moonshot AI, đang gây sốt khắp thế giới. Khả năng lập trình và tác nhân của nó sánh ngang với các mô hình hàng đầu của Mỹ, nhưng lại có chi phí thấp hơn nhiều. Sự xuất hiện của Kimi K3 đánh dấu một cột mốc mới cho Trung Quốc trong cuộc đua AI.
Kimi K3 được ví như khoảnh khắc "Deepseek" ra mắt hơn một năm trước. Người đứng sau cú sốc này là một tài năng trẻ tên Yang Zhilin (Dương Chí Lâm).
Yang Zhilin là ai?
Yang sinh năm 1992 tại Sán Đầu, một thành phố thuộc tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. Anh theo học Đại học Thanh Hoa (Trung Quốc) trước khi lấy bằng tiến sĩ tại Đại học Carnegie Mellon ở Pennsylvania (Mỹ). Tại đây, anh được hướng dẫn bởi các nhà nghiên cứu về AI nổi tiếng như Ruslan Salakhutdinov và William Cohen.
Trong một bài đăng trên X, Salakhutdinov nhận xét: "Cậu ấy thực sự xuất sắc". Trong một bài viết khác, Salakhutdinov cho biết sau khi tốt nghiệp, Yang được nhiều công ty công nghệ lớn săn đón nhưng vẫn quyết tâm thành lập công ty riêng.
Ứng dụng Kimi K3 trên App Store và chân dung Yang Zhilin phía sau
ẢNH: KHƯƠNG NHA
Trong thời gian học tại Carnegie Mellon, 9x gốc Trung Quốc đã thực tập tại Google Brain và Meta. Anh cũng là đồng tác giả của một số bài nghiên cứu từ cách các mô hình ngôn ngữ xử lý ngữ cảnh đến lời khuyên về điều chỉnh câu lệnh.
Trước khi thành lập Moonshot AI, Yang đã trở về Trung Quốc và đóng góp vào một số dự án AI lớn, bao gồm mô hình PanGu của Huawei. Anh cũng tham gia mô hình AI đa phương thức quy mô lớn Wu Dao của Học viện Trí tuệ nhân tạo Bắc Kinh. Sau đó, du học sinh Mỹ đồng sáng lập Recurrent AI, công ty khởi nghiệp dùng AI để phân tích các cuộc hội thoại bán hàng, giúp các công ty cải thiện hiệu suất.
Một trong những giá trị cốt lõi Yang luôn theo đuổi là xây dựng các mô hình AI mã nguồn mở, hướng đến quy mô lớn. "Nếu bạn có thể giải quyết vấn đề bằng cách mở rộng quy mô, đừng giải quyết nó bằng một thuật toán mới. Giá trị của thuật toán mới nằm ở việc cho phép mở rộng quy mô tốt hơn", cha đẻ của Kimi K3 nói trong một cuộc phỏng vấn được chia sẻ trên LinkedIn.
Năm 2023, Yang tham gia sáng lập Moonshot AI và phát triển nhiều mô hình AI trước khi thành công với Kimi K3, bao gồm Transformer-XL, RoPE, Group Normalization, ShuffleNet, MuonClip và Mooncake.
Thành tựu đầu tiên của Moonshot AI là trang bị cho mô hình nền tảng Kimi K2 một cửa sổ ngữ cảnh lớn lên đến một nghìn tỉ tham số, để xử lý các tài liệu dài. Moonshot cũng có sản phẩm trợ lý AI, Kimi. Kể từ đó họ đã mở rộng sang lĩnh vực lập trình, nghiên cứu, AI agentic. Sau khi chứng minh được năng lực của mình, đội ngũ của Yang Zhilin nhận được sự hỗ trợ từ các tập đoàn công nghệ hàng đầu Trung Quốc như Alibaba, Tencent.
Vì sao Yang Zhilin rời Mỹ?
Một số nhân vật công nghệ hàng đầu đã bày tỏ sự tiếc nuối sau khi Kimi K3 được ra mắt vì Yang đã không ở lại Mỹ. Nhà đầu tư tỉ phú huyền thoại Vinod Khosla đổ lỗi cho chính sách nhập cư hà khắc của chính quyền Tổng thống Donald Trump. "Vấn đề lớn hơn nữa là chúng ta đang làm mất đi những tài năng xuất chúng từ các quốc gia khác bằng chính sách nhập cư của mình", Business Insider dẫn lời ông khi nói về thành công của Kimi K3.
Tuy nhiên, Salakhutdinov nghĩ khác. Ông cho rằng dù quy trình nhập cư vào Mỹ có thể gây e ngại và "không chắc chắn", Yang vẫn luôn quyết tâm trở về Trung Quốc và xây dựng công ty khởi nghiệp của riêng mình.
"Tôi nhớ anh ấy từng nói với tôi rằng nếu không thử khởi nghiệp, anh ấy sẽ hối tiếc suốt đời. Tôi tôn trọng điều đó và anh ấy đã đúng", Salakhutdinov viết trên X.
Kimi K3 của Moonshot AI, ra mắt ngày 16.7 và nhanh chóng gây sốc khắp thế giới khi là mô hình mã nguồn mở lớn nhất hiện nay với 2.800 tỉ tham số, đa phương thức. Theo giới thiệu, kiến trúc Kimi Delta Attention & Attention Residuals đạt hiệu quả scaling gấp 2,5x K2. K3 mạnh về code, suy luận, agentic dài hạn, cạnh tranh trực tiếp với các mô hình AI hàng đầu của Mỹ như Claude, GPT.
Bình luận (0)