Chàng trai giữ nghề vẽ bảng hiệu thời ‘ông bà anh’

Cơ duyên đến với nghề từ một đơn đặt hàng bất ngờ

Vũ Phạm Ý Dĩ (30 tuổi, quê Cà Mau) lặng lẽ gìn giữ một nghề tưởng chừng đã bị lãng quên, vẽ bảng hiệu bằng tay, theo cách mà cha anh đã gắn bó hơn 40 năm qua. Sinh ra trong gia đình có truyền thống làm bảng hiệu, nhưng con đường đến với nghề của Dĩ không được định sẵn. Anh kể, năm 2016, khi lần đầu bày tỏ mong muốn nối nghiệp, anh không nhận được sự ủng hộ từ gia đình. 

“Ba mình nghĩ nghề này không còn phù hợp, môi trường làm việc khắc nghiệt, lại khó phát triển trong thời buổi hiện đại”, Dĩ nhớ lại.

Dĩ cho biết sau khi tốt nghiệp ngành thiết kế đồ họa, anh rẽ sang nhiều hướng khác nhau. Mãi đến năm 2019, một khách hàng bất ngờ tìm đến đặt vẽ bảng hiệu đầu tiên. “Mọi thứ đến rất tự nhiên. Mình không chủ động theo nghề, nhưng công việc cứ tìm đến, rồi mình theo nghề lúc nào không hay”, Dĩ nói.

ẢNH: NVCC

Từ một đơn hàng nhỏ, Dĩ dần gắn bó với công việc cho đến hôm nay. Không qua trường lớp chuyên về vẽ bảng hiệu, Dĩ học nghề trực tiếp từ cha, người thợ đã hơn bốn thập kỷ cầm cọ. Với anh, đây không chỉ là công việc mà còn là cách để kết nối và lưu giữ ký ức gia đình. “Mình làm nghề một phần cũng để ba có cơ hội sống lại với thời trẻ, khi ông còn vẽ nhiều”, anh chia sẻ.

Theo Dĩ, khác với thế hệ trước hoàn toàn làm thủ công, anh mang vào sản phẩm tư duy thiết kế hiện đại. Nhờ nền tảng đồ họa, anh có thể thực hiện bố cục, phối màu hài hòa hơn, giúp bảng hiệu vừa giữ nét xưa vừa phù hợp thẩm mỹ ngày nay. Tuy vậy, khi nói đến độ bền, anh lại không chọn cải tiến mà giữ nguyên phương pháp truyền thống.

ẢNH: NVCC

“Tất cả vật liệu, cách làm mình đều bám theo ba. Những bảng ông vẽ 30 năm trước vẫn còn tốt, đó là minh chứng rõ nhất”, Dĩ nói.

Anh sử dụng sơn dầu truyền thống, loại sơn quen thuộc với nhiều họa sĩ bảng hiệu xưa. Theo anh, ưu điểm lớn nhất của loại sơn này là độ bám cao, bền màu theo thời gian. Bề mặt vẽ chủ yếu là tôn kẽm dày, đôi khi là gỗ nếu khách mang đến.

Giữ "hồn" bảng hiệu vẽ tay giữa thời công nghệ

Theo Dĩ, một bảng hiệu hoàn chỉnh không thể làm nhanh trong vài giờ. Để đạt chất lượng tốt, Dĩ phải mất hơn một tuần. “Không phải vì vẽ lâu, mà chờ sơn khô. Một bảng cần 6-7 lớp sơn, mỗi lớp cách nhau 6-8 tiếng đồng hồ”, Dĩ giải thích.

ẢNH: NVCC

Sự tỉ mỉ ấy chính là điều tạo nên “hồn” cho sản phẩm, thứ mà theo Dĩ, bảng in kỹ thuật số không thể có. Về màu sắc, những gam màu quen thuộc như đỏ, vàng, hay xanh thường xuyên xuất hiện. Trong đó, màu đỏ được dùng cho tên bảng vì dễ thu hút ánh nhìn, còn vàng tạo sự nổi bật.

Theo Dĩ, có những màu không có sẵn. Nó là kết quả của việc bảng hiệu cũ bị phai màu theo thời gian. Giờ khách thích cảm giác hoài cổ nên Dĩ pha lại để tạo hiệu ứng cũ ngay từ đầu.

Dĩ cho biết, lượng khách tìm đến bảng hiệu vẽ tay không nhiều, nhưng đủ để duy trì nghề. “Họ là những người có chiều sâu, cảm nhận được giá trị của sản phẩm thủ công”, anh nhận định.

Theo Dĩ, so với bảng in chỉ dùng được khoảng một năm, bảng vẽ tay có thể bền hàng chục năm nếu làm đúng kỹ thuật. Tuy nhiên, với Dĩ, yếu tố giữ chân khách không chỉ là độ bền mà còn là cảm xúc.

ẢNH: NVCC

“Người vẽ đặt rất nhiều tâm huyết vào đó. Khi khách nhận hàng, họ cũng cảm nhận được năng lượng ấy. Còn sản phẩm công nghiệp thì không có điều đó. Mình mong khi nhìn vào những bảng hiệu này, người ta sẽ chậm lại một chút, nhớ về những điều xưa cũ. Trong cuộc sống hiện đại, đôi khi mình cần những thứ như vậy”, Dĩ chia sẻ.

Ông Vũ Duy Năng (60 tuổi), cha của Dĩ, người đã gắn bó với nghề vẽ bảng hiệu từ khi còn trẻ chia sẻ rằng ông từng không muốn con nối nghiệp.

“Thời của tôi khác, lúc đó bảng hiệu vẽ tay là lựa chọn gần như duy nhất. Còn bây giờ, máy móc làm nhanh, rẻ hơn, nên tôi sợ con theo nghề sẽ vất vả mà không ổn định”, ông nói.

Ông Năng cũng cho rằng nghề này đòi hỏi kiên nhẫn để chờ sơn khô, chưa kể ảnh hưởng sức khỏe khi tiếp xúc với hóa chất lâu dài. Tuy vậy, khi thấy con kiên trì theo đuổi, ông dần thay đổi suy nghĩ.

“Con không học bài bản nghề này, nhưng chịu khó quan sát, học lại từ tôi từng chút một. Quan trọng là con có tâm với nghề”, ông Năng nhận xét.