Chuyên gia hiến kế giúp sầu riêng bức tốc tăng trưởng giai đoạn nước rút

Giá sầu riêng vượt mốc 80.000 đồng/kg

Từ đầu tháng 8 đến nay là giai đoạn bắt đầu vụ thu hoạch rộ sầu riêng Tây nguyên, giá liên tục nhích nhẹ và hiện đã tăng khoảng 3.000 - 5.000 đồng so với cuối tháng 7. Theo khảo sát của phóng viên Báo Thanh Niên, những doanh nghiệp lớn như Chánh Thu mua sầu riêng Dona loại A khoảng 76.000 - 78.000 đồng/kg và hàng dạt khoảng 31.000 - 33.000 đồng/kg. Những doanh nghiệp ít tên tuổi hơn đã đẩy giá thu mua sầu riêng loại A lên 78.000 - 83.000 đồng/kg và hàng dạt từ 33.000 - 35.000 đồng/kg. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy hoạt động xuất khẩu đang tiến triển thuận lợi.

ẢNH: HOÀNG NGUYỄN

Theo các chuyên gia và doanh nghiệp, giá sầu riêng khởi sắc vào vụ thu hoạch rộ là điều rất đáng mừng. Nguyên nhân chính nhờ chính quyền các địa phương tăng cường bảo vệ an ninh trật tự giúp người dân và thương lái an tâm hoạt động. Quan trọng hơn là các cơ quan trung ương đẩy mạnh tháo gỡ khó khăn về mặt cơ chế chính sách.

Cụ thể, việc ban hành Nghị quyết số 36, ngày 31.7.2026 liên quan tới việc cấp mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói là một bước đột phá lớn, mang tính thời sự và vô cùng kịp thời. Ông Đặng Phúc Nguyên - Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam (VINAFRUIT) nhận định: "Nghị quyết 36 chính là "chìa khóa" giúp tháo gỡ ách tắc về nguồn cung nguyên liệu xuất khẩu, đặc biệt vào các mùa vụ thu hoạch cao điểm của các mặt hàng chủ lực như: sầu riêng, thanh long, xoài, nhãn, chuối... Hiệp hội Rau quả Việt Nam đánh giá rất cao tinh thần cải cách thủ tục hành chính và đẩy mạnh phân cấp mạnh mẽ của Chính phủ và Bộ Nông nghiệp và Môi trường".

Cần có chiến lược tăng tốc trong giai đoạn nước rút

Tuy nhiên, đại diện VINAFRUIT cho rằng, khi đã có chìa khóa thì cũng cần phải có thêm chiến lược tăng tốc phù hợp trong giai đoạn nước rút hiện nay. Bởi lẽ, vụ thu hoạch sầu riêng sẽ đạt đỉnh trong tháng 9 và còn kéo dài đến tháng 10; đồng thời, việc kiểm tra để cấp 1 mã số vùng trồng của Tổng cục Hải Quan Trung Quốc (GACC) tốn nhiều thời gian chờ đợi và thực hiện, quy trình phức tạp do GACC còn kiểm tra rất nhiều nước với nhiều mặt hàng khác. 

Chiến lược mà ông Đặng Phúc Nguyên khuyến nghị, đó là trong giai đoạn này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nên sắp xếp chuyển cho GACC những mã số vùng trồng theo thứ tự ưu tiên diện tích từ lớn đến nhỏ. Khi diện tích lớn được cấp sớm đồng nghĩa với sản lượng và kim ngạch cao sẽ góp phần làm tăng tính hiệu quả kinh tế của hoạt động xuất khẩu. Đây là lợi ích trước mắt, về lâu dài người nông dân cũng sẽ thấy được lợi ích của việc liên kết hợp tác sản xuất lớn như tổ hợp tác và hợp tác xã thay vì manh mún nhỏ lẻ như hiện nay. Từ đó, góp phần hỗ trợ cho cơ quan quản lý nhà nước trong việc thực hiện kiểm tranh, giám sát; đầu tư và chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật xuống tới người nông dân.

VINAFRUIT cũng cho biết, sẽ khuyến cáo doanh nghiệp tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc "tự khai, tự chịu trách nhiệm trước pháp luật", chủ động liên kết với nông dân xây dựng vùng nguyên liệu tập trung đạt chuẩn theo yêu cầu thị trường.

Năm 2025, xuất khẩu sầu riêng lập kỷ lục với kim ngạch 3,5 tỉ USD. Ước tính đến hết tháng 7, kim ngạch xuất khẩu của "vua trái cây" mới đạt khoảng 1,8 tỉ USD; trong 3 tháng 8 - 9 - 10 là giai đoạn quyết định sự thành bại của cả niên vụ sầu riêng và rau quả xuất khẩu nói chung.