Cồn Chim, ốc đảo xinh đẹp vùng sông nước phương Nam

ẢNH: THÚY HẰNG

ỐC ĐẢO XINH ĐẸP

Trà Vinh (nay thuộc Vĩnh Long) là mảnh đất bảo bọc cả quãng tuổi thơ của chúng tôi. Đây là vùng đất duyên hải bằng phẳng, màu mỡ thuộc đồng bằng sông Cửu Long, nổi tiếng là đất lành với văn hóa đa dạng, đặc trưng bởi sự giao thoa lâu đời giữa các dân tộc Kinh, Khmer, Hoa. Nhắc đến Trà Vinh, ký ức của những người con xa xứ, du khách từng đặt chân đến đây, không thể không nhắc đến Ao Bà Om, Chùa Âng, Chùa Hang, Biển Ba Động... Giờ có thêm Cồn Chim, xã Hòa Minh, một cồn đất tự nhiên rộng hơn 60 ha nổi lên giữa dòng sông Cổ Chiên từ lâu đời, vài năm trở lại đây trở thành địa điểm du lịch cộng đồng nổi tiếng ở phương Nam. Từ Trà Vinh, bạn tìm phương tiện di chuyển đến bến phà Phước Vinh (thuộc xã Long Hòa), sau đó sẽ có phà đưa bạn tới tận Cồn Chim, để rồi từ đây thấy mình sống chậm lại, bỏ lại ngoài kia những ồn ào đô thị.

Chúng tôi chọn cách thuê xe đạp để vừa rèn luyện được sự dẻo dai của đôi chân, vừa khám phá được Cồn Chim với sự mộc mạc, dân dã nhất. Cồn Chim xinh đẹp với những con đường quanh co, trồng đầy các loại hoa tươi, rực rỡ bốn mùa. Những ngôi nhà thật khéo léo khi nằm gọn gàng, ngăn nắp với vườn rau, ruộng lúa, vuông tôm... Mái nhà lợp lá dừa, có cổng chào gỗ, hàng rào chính là những hàng bông trang, hoa mai rực rỡ.

Trước khi du lịch làm thay đổi diện mạo Cồn Chim, chúng tôi nghe người dân kể đây chỉ là một vùng đất mộc mạc với vài thửa ruộng, những hàng dừa. Bà con sống bằng nghề trồng trọt, chăn nuôi và đánh bắt thủy sản theo 2 mùa nước mặn - ngọt.

Từ năm 2019, Cồn Chim bắt đầu làm du lịch cộng đồng gắn với tận dụng lợi thế nông nghiệp sẵn có. Được sự định hướng, quan tâm của lãnh đạo địa phương về phát triển du lịch cộng đồng, những chính sách giúp người nông dân ở Cồn Chim được hỗ trợ về vốn, sửa sang nhà cửa, được tham gia các lớp bồi dưỡng như kết nối thị trường và phát triển; làm du lịch cộng đồng… Trải qua đại dịch Covid-19 với nhiều khó khăn, hiện du lịch xanh ở Cồn Chim phát triển hơn, do "tiếng lành đồn xa".

Với cách làm du lịch đặc biệt, mỗi hộ dân tại Cồn Chim tận dụng thế mạnh tự có để tạo nên sản phẩm du lịch riêng. Nhà thì làm homestay để du khách có thể lưu trú qua đêm; nhà thì phục vụ bánh xèo để khách thưởng thức với rau trái vườn nhà; nhà lại đón khách tới trải nghiệm xay bột làm bánh lá, chơi trò chơi dân gian; nhà mở tiệm cơm với những món đặc sản miền sông nước, phục vụ món dừa nước thơm ngon.

Sáng hôm ấy, đoàn khách của chúng tôi sau một hồi đạp xe thấm mệt thì bị thu hút bởi một ngôi nhà bán các món giải khát. Cô chủ dễ thương làm cho mỗi người một ly dừa nước dầm đậu phộng. Trời thì nắng nóng, món dừa nước dầm đậu phộng thơm bùi, càng ăn càng "bắt", bao nhiêu mệt nhọc giữa trưa hè bỗng chốc tiêu tan…

HY VỌNG Ở CỒN CHIM

Chúng tôi đã đến Cồn Chim 2 lần, lần nào cũng bị chinh phục bởi sự mộc mạc, giản dị và đón tiếp nồng hậu của người địa phương. Và lần nào, điểm dừng chân cũng là tiệm cơm nhà chú Lê Văn Lương, hay còn gọi là chú Năm Lương, để thưởng thức "mâm cơm thuận thiên" với tôm, cá, rau, gỏi bông bần. Theo chia sẻ của cô chú Năm Lương, mâm cơm "thuận thiên" là ăn uống thuận theo tự nhiên, thức ăn được chế biến theo nguyên liệu bà con nuôi trồng ở địa phương, mùa nào thức ấy, món ăn vì thế vừa ngon vừa lành. Cũng theo cô Năm Lương, món gỏi bông bần chính là món đặc trưng, nói như ngôn ngữ gen Z là "món signature" của tiệm.

ẢNH: THÚY HẰNG

Nhà cô chú Năm Lương hầu như mọi thứ đều làm bằng gỗ, tre mộc mạc. Bờ sông bên hông nhà cô chú Năm Lương có một cây bần lớn, thường ra bông rất sớm. Thông thường bông bần nở rộ vào mùa mưa, tầm tháng 6 - 9 âm lịch hằng năm. Khi chúng tôi ghé, vào tháng 2 - 3, cây bần đã bắt đầu có bông. Món gỏi bông bần cô chú làm có vị hơi chát nhẹ, thanh mát, giòn sần sật của nhụy bần, cặp thêm con tôm luộc lột vỏ, chấm vào chén nước mắm chua ngọt, toàn bộ vị giác của người ăn được đánh thức tức thì.

Trò chuyện cùng khách, chú Năm Lương vồn vã: "Trước đây vùng đất này đúng nghĩa của một ốc đảo. Không điện, thiếu nước ngọt, phương tiện đi lại chủ yếu bằng ghe... Người dân nơi đây hầu như không ai biết về du lịch do từ lâu đã quen với làm nông, đánh bắt thủy sản. Ngay cả nghề nuôi trồng thủy sản cũng mới được du nhập khoảng 10 - 15 năm trở lại đây".

Nhưng mọi khó khăn đã lùi xa, giờ đây điện lưới, nước sạch đều đủ đầy ở Cồn Chim. Du lịch phát triển bền vững vừa giúp người dân ổn định cuộc sống, môi trường, thiên nhiên cũng được tôn trọng khi con người chung sống chan hòa. Đặc biệt, khi Cồn Chim được du khách biết tới nhiều hơn, cũng là lúc nỗi lo về việc ăn học của trẻ em nơi này bị đẩy lùi về phía sau. Chú Năm Lương chia sẻ: "Khi trước trẻ em trên cồn phải dậy từ rất sớm, đón những chuyến đò ngang sang Trà Vinh hay xa hơn là Bến Tre đi học. Dù sống ở vùng sông nước, nhưng gặp những khi trời mưa gió, cha mẹ vẫn lo nơm nớp. Giờ đây những chuyến phà qua lại thuận tiện, trẻ em đi học được thuận lợi hơn rất nhiều".

Như dòng chữ trên bức tường vàng tươi dọc con đường chúng tôi đạp xe - "Về Cồn Chim, người quê chỉ có tấm lòng", những tấm lòng ở cù lao xanh mướt đủ làm bình yên những tâm hồn xao động nơi phố thị và khiến người xa rồi nhớ mãi.