Trong thời tiết se lạnh và nắng đẹp đầu thu, ngày 1.9 (giờ địa phương) đoàn công tác ngành nuôi trồng thủy sản Việt Nam đã đến thăm Delta Farms, trang trại nuôi giun nhiều tơ nằm bên tuyến đường 1e Deltaweg (N256), thuộc tỉnh Zeeland, tây nam Hà Lan.
Trang trại nằm cách cầu Zeeland chỉ vài trăm mét. Cây cầu vượt biển dài hơn 5 km, bắc qua cửa sông Đông Scheldt và nối hai đảo Schouwen-Duiveland với Noord-Beveland.
Ông Ide Meijering, Trưởng bộ phận Sản xuất vừa đưa tay nhấn nút khởi động chiếc máy thu hoạch giun nhiều tơ
ẢNH: ĐÌNH TUYỂN
Nhìn từ trên cao, Delta Farms là những dải nước sẫm màu kéo dài tăm tắp từ quốc lộ vào sâu bên trong. Trang trại rộng khoảng 27 hecta với 28 hồ nuôi, mỗi hồ rộng hơn 10 m nhưng dài tới 450 m, đáy phủ bạt. Một tòa nhà khung thép tiền chế lớn mới dựng lên cũng là nơi điều hành toàn bộ hoạt động trang trại.
"Bạn không chỉ mua sự an toàn sinh học"
Giới thiệu với ông Trần Đình Luân, Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư (Bộ NN-MT) và đoàn tham quan, ông Bart van Helden, quản lý trang trại cho biết Delta Farms là nhà cung cấp giun nhiều tơ SPF (Specific Pathogen Free - không mang mầm bệnh đặc hiệu) nuôi thương phẩm lớn nhất châu Âu. Loài nuôi ở đây là Nereis virens, phân bố tự nhiên ở Bắc Âu và bờ đông bắc Bắc Mỹ. Nước biển dùng để nuôi giun được lấy từ vịnh Đông Scheldt, một khu bảo tồn thiên nhiên quốc gia của Hà Lan.
Ông Trần Đình Luân, Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư (Bộ NN-MT) trao đổi cùng ông Bart van Helden, quản lý Delta Farms
ẢNH: ĐÌNH TUYỂN
Với người nuôi tôm, giun nhiều tơ không phải thức ăn cho tôm thịt mà là thức ăn cho tôm bố mẹ giai đoạn thành thục, giai đoạn quyết định số lượng và chất lượng ấu trùng, từ đó quyết định chất lượng con giống bán ra cho các ao nuôi.
Đó cũng chính là nút thắt của ngành tôm Việt Nam khi chương trình hợp tác Việt Nam - Hà Lan xác định nguồn cung giống hậu ấu trùng chất lượng cao là "nút thắt quan trọng". Những vùng nuôi của Việt Nam đang có "nhu cầu cấp bách về giống tôm sạch bệnh". Chất lượng con giống bắt đầu từ đàn tôm bố mẹ, mà tôm bố mẹ khỏe hay không lại phụ thuộc vào khẩu phần trong giai đoạn thành thục, nơi con giun nhiều tơ ở Hà Lan đang giữ vai trò rất quan trọng.
PGS-TS Trần Trung Tính, Giám đốc ĐH Cần Thơ (giữa); GS-TS Phạm Quốc Hùng, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Nha Trang (bìa trái) và TS Phạm Anh Tuấn, Phó chủ tịch Hội Thủy sản Việt Nam nghe Delta Farm chia sẻ
ẢNH: ĐÌNH TUYỂN
Hệ quả của một mẻ giống kém thì người nuôi miền Tây đã quá quen. Nó khiến tôm chậm lớn, hao hụt giữa vụ, mầm bệnh lan từ ao này sang ao khác. Ngay tại thử nghiệm mà phía Hà Lan thực hiện ở Việt Nam, một ao đã phải thu hoạch sớm vì nhiễm vi bào tử trùng EHP.
Ông Bart van Helden cũng giới thiệu ba dạng sản phẩm gồm giun sống, giun đông lạnh và giun sấy khô. Chữ SPF (Không mang mầm bệnh đặc hiệu) được bên thứ ba kiểm chứng theo công bố của công ty, giun được gửi xét nghiệm tại Đại học Arizona (Hoa Kỳ) hai tháng một lần. "Chúng tôi cung cấp sản phẩm này cho 60 quốc gia gồm có Việt Nam, trong đó chỉ khoảng 10 quốc gia dùng làm mồi câu cá, còn lại đều dùng làm thức ăn trong nuôi trồng thủy sản", ông Bart van Helden nói và chia sẻ: "Nhưng điều quan trọng là bạn không chỉ mua sự an toàn sinh học hay sự đảm bảo về nguồn cung mà hơn hết là nó mang lại một hiệu suất khác biệt".
Ba dạng sản phẩm gồm giun sống, giun đông lạnh và giun sấy khô của Delta Farm
ẢNH: DELTA FARM
Quản lý Delta Farms cho biết đã từng làm một thử nghiệm so sánh trực tiếp giun nhiều tơ sống của Hà Lan với giun sống bản địa tìm thấy tại Việt Nam. Thử nghiệm trong 8 tuần, trên 50 cặp tôm bố mẹ cho thấy, đàn tôm ăn giun bản địa cho khoảng 5,4 triệu ấu trùng, còn đàn ăn giun nhiều tơ Hà Lan cho gần 9,2 triệu, cao hơn gần 70%. Quản lý Delta Farms cũng thông tin, với thị trường Việt Nam rất lớn, sản phẩm đông lạnh và sấy khô của Delta Farm chỉ cần hoàn tất thủ tục khai báo nhập khẩu. Riêng giun sống cần chăm sóc đặc biệt nên công ty hiện đã có đại lý tại Việt Nam.
Cho giun ăn đêm tránh lũ chim
Tại khu vực hồ nuôi, ông Ide Meijering, Trưởng bộ phận Sản xuất vừa đưa tay nhấn nút khởi động chiếc máy thu hoạch giun nhiều tơ đặt trên phao nổi giữa hồ vừa giới thiệu cách thức vận hành. Hệ thống thủy lực khởi động, chiếc máy nhích dần về phía trước, hút cả rong rêu, cát thô lẫn giun từ đáy hồ lên. Qua lớp sàng, những con giun trượt xuống chiếc xô hứng sẵn, ngọ nguậy giống hệt như con rươi ở một số tỉnh miền Bắc nước ta.
Phó chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa Trịnh Minh Hoàng (thứ tư từ trái qua) cùng các đại biểu tham quan ao nuôi
ẢNH: ĐÌNH TUYỂN
Đáy hồ không dùng cát mịn tại chỗ mà trải cát hạt thô chở từ Biển Bắc về, để giun có độ thoáng mà hô hấp và đào hang. Giun ăn thức ăn viên nén cỡ 2 mm, ngoài ra tự ăn thêm rong tảo bám trong hồ. Nhưng việc cho ăn buộc phải làm vào ban đêm.
"Nếu cho ăn ban ngày, chỉ trong vòng một tuần sẽ có hàng ngàn con chim kéo đến. Chúng nhìn thấy giun trồi lên khỏi hang cát và sẽ lao xuống bắt sạch", ông Meijering nói. Ban ngày giun chui sâu trong cát, chỉ khi thức ăn được rải xuống trong đêm, chúng mới bò lên và ăn hết trong vòng 30 phút.
Giun nhiều tơ nuôi tại Delta Farm cùng với họ rươi của Việt Nam
ẢNH: ĐÌNH TUYỂN
Hiện trang trại này đang có 6 đến 8 máy thu hoạch, mỗi máy mỗi ngày xử lý khoảng 25% diện tích một hồ. Mỗi hồ chứa chừng 8 đến 9 tấn giun; ngày thuận lợi, Delta Farms xuất bán khoảng 2,5 tấn. Giun được phân loại bằng lưới sàng dạng trống quay, con nhỏ lọt qua mắt lưới rơi ngược trở lại hồ để nuôi tiếp.
Cũng chật vật vì nắng nóng
Delta Farms cố duy trì đàn giun quanh năm để thu hoạch mỗi ngày, nhưng mùa hè năm nay việc đó rất khó. "Mùa hè vừa qua có hơn 5 đợt nắng nóng gay gắt trên 30°C. Tất nhiên ở Việt Nam thì mức nhiệt đó là ngày bình thường, nhưng ở Hà Lan và với loài giun này là quá sức chịu đựng. Tỷ lệ giun chết rất nhiều", ông Meijering cho biết.
Ngoài những mối đe dọa từ biến đổi khí hậu, hoạt động cho giun ăn phải thực hiện vào ban đêm để tránh sự phá hoại của loài chim lúc nào cũng hiện diện tại trang trại
ẢNH: ĐÌNH TUYỂN
Khi nhiệt độ vượt 25°C trong nhiều ngày liên tiếp, giun rơi vào trạng thái hôn mê do nhiệt rồi chết dần, bất kể lượng oxy hòa tan trong hồ nhiều đến đâu.
"Chúng tôi đang tìm những phương pháp nuôi khác, bởi vì khí hậu đang trở thành một vấn đề rất lớn", ông nói. Chi tiết này khiến nhiều thành viên trong đoàn chú ý khi một doanh nghiệp đang tham gia chương trình hợp tác Hà Lan - Việt Nam về nuôi trồng thủy sản bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu ở đồng bằng sông Cửu Long cũng phải xoay xở vất vả trước nắng nóng bất thường.
Đoàn đại biểu ngành nuôi trồng thủy sản Việt Nam thăm Delta Farm
ẢNH: ĐÌNH TUYỂN
Delta Farms là một trong tám đối tác của dự án Impact Cluster ShrimpTech thuộc chương trình hợp tác Combi-Track - chuyển đổi hướng tới nuôi trồng thủy sản bền vững ở đồng bằng sông Cửu Long, triển khai giai đoạn 2024-2027 tại Vĩnh Long, Cà Mau, Cần Thơ và An Giang, hướng tới nuôi tôm phát thải ròng bằng 0. Một trong những tác động kỳ vọng là chuyển giao công nghệ bảo quản giun nhiều tơ bằng kỹ thuật Cryogenics, để đưa sản phẩm này về Việt Nam ở dạng thuận tiện hơn.
Rời Delta Farms, đoàn di chuyển đến Utrecht dự Diễn đàn Tôm Toàn cầu 2026, diễn ra từ ngày 1 đến 3.9.
Bình luận (0)