Công bố 10 quy tắc sử dụng AI trong báo chí

Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam đã công bố 10 quy tắc sử dụng AI trong báo chí như sau:

1. AI chỉ là công cụ kỹ thuật hỗ trợ, không thay thế nhà báo: nhà báo phải giữ quyền kiểm soát, thẩm định thông tin và đạo đức nghề nghiệp; nhà báo phải chịu trách nhiệm cuối cùng về tác phẩm.

ẢNH: TUẤN MINH

2. Không xem AI là nguồn tin: mọi thông tin, số liệu, trích dẫn nhận định do AI cung cấp đều phải được kiểm chứng từ nguồn tin xác thực trước khi sử dụng.

3. Không đăng tải nguyên bản nội dung do AI tạo ra: nội dung phải được biên tập, hiệu đính, bổ sung ngữ cảnh và phải được người có thẩm quyền phê duyệt trước khi xuất bản.

4. Tuyệt đối không tạo, phát tán tin giả: nghiêm cấm việc sử dụng AI để bịa đặt thông tin, làm giả số liệu, phát ngôn giả... hoặc làm sai lệch sự thật.

5. Không sử dụng AI để tạo deepfake hoặc giả mạo: nghiêm cấm nhân bản giọng nói, khuôn mặt, hình ảnh của người khác khi chưa được phép hoặc nhằm mục đích đánh lừa công chúng.

6. Bảo vệ nguồn tin và dữ liệu cá nhân: không đưa lên AI công cộng các tài liệu mật, bản thảo chưa công bố, dữ liệu nguồn tin, dữ liệu cá nhân nhạy cảm hoặc thông tin nội bộ.

7. Tôn trọng bản quyền: không dùng AI để sao chép, viết lại hoặc khai thác trái phép tác phẩm của người khác nhằm né tránh nghĩa vụ bản quyền.

8. Minh bạch khi sử dụng AI: những nội dung có sử dụng AI ở mức đáng kể phải được ghi chú hoặc có thông báo phù hợp để công chúng nhận biết.

9. Nội dung nhạy cảm phải kiểm chứng nhiều lớp: đối với các vấn đề chính trị, an ninh, thiên tai, dịch bệnh, trẻ em, tôn giáo..., AI chỉ được hỗ trợ kỹ thuật, không được dùng để suy luận hoặc kết luận.

10. Tuân thủ pháp luật và định hướng: việc sử dụng AI phải tuân thủ nghiêm ngặt luật Báo chí, luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, luật Giao dịch điện tử, luật Sở hữu trí tuệ và quy định đạo đức nghề nghiệp. Mọi hoạt động ứng dụng công nghệ tự động hóa phải bám sát định hướng chính trị, chuẩn mực văn hóa và thống nhất tuyệt đối với chiến lược phát triển đa truyền thông chính thức của cơ quan báo chí.

Theo ông Lê Quốc Minh, báo chí hiện đại đang phải đối mặt với một "cơn bão thông tin" khổng lồ. Dù AI mang lại những đột phá lớn về năng suất và khả năng sáng tạo, công nghệ này đồng thời vạch ra hàng loạt thách thức gay gắt về đạo đức nghề nghiệp. 

Việc công bố 10 quy tắc này sẽ giúp báo chí tái định nghĩa sứ mệnh, khẳng định vai trò dẫn dắt dư luận bằng sự tin cậy, khách quan và chiều sâu thông tin.