Đại công trường APEC bứt tốc về đích

Những kỷ lục chưa từng có

Giữa những cơn mưa sầm sập của mùa mưa đảo ngọc, không khí làm việc tại các mũi thi công phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC 2027 lại đang nóng lên từng giờ. Nổi bật ngay ở trung tâm kết nối là dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc do Tập đoàn Sun Group làm chủ đầu tư theo hình thức đầu tư kinh doanh trực tiếp. Điểm nhấn kiến trúc của công trình này là Nhà ga T2 mang hình tượng chim phượng hoàng lửa đang sải cánh.

Mặc dù mới bắt đầu lắp dựng những cấu kiện thép đầu tiên từ đầu tháng 3, nhưng chỉ sau 5 tháng thi công liên tục, phần khung chịu lực "cánh trái" của phượng hoàng đã cơ bản định hình. Thuộc giai đoạn 1 với công suất thiết kế lên tới 24 triệu hành khách mỗi năm, Nhà ga T2 hiện đã cán mốc 95% phần kết cấu bê tông, 70% kết cấu thép mái và 80% công tác xây, tô trát. Để nâng đỡ hệ mái phức tạp mô phỏng các lớp lông vũ nổi chìm xen kẽ, các đơn vị thi công đã phải tiêu tốn gần 25.000 tấn thép với nhịp vượt lớn nhất đạt tới 72 m.

ẢNH: S.G

Quyết tâm đưa nhà ga vào vận hành từ tháng 4.2027, toàn bộ lực lượng tại đây đang bước vào đợt cao điểm chưa từng có. Dự kiến từ giữa tháng 8, hạng mục trần mái đồ sộ sẽ bắt đầu thi công đại trà ngay sau khi hoàn thành công tác làm mẫu. Bên trong nhà ga, hệ thống dây chuyền hành lý 5 tầng hiện đại đã đạt 50% khối lượng và sẵn sàng cho đợt kiểm tra chạy thử từ ngày 20.8 tới.

Cùng thời điểm, đường cất hạ cánh số 2 dài 3,3 km đã chính thức hoàn thành, bay hiệu chuẩn vào ngày 27.7 và chuẩn bị chính thức khai thác thương mại từ 3.9.

Hoàn thành đường băng "khủng" trên địa hình biển đảo chỉ trong vỏn vẹn 8 tháng, dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc đã phá vỡ mọi giới hạn về xây dựng hạ tầng. Cùng với đó, những hạng mục phụ trợ đẳng cấp như Nhà ga VIP mang hình tượng "cá đại bàng biển" phục vụ chuyên cơ quy mô 300 hành khách cùng Nhà máy suất ăn hàng không đều đã chạm mốc 85% phần thô. Để giữ vững đường găng tiến độ ngặt nghèo này, hơn 6.000 kỹ sư và công nhân đã được huy động làm việc liên tục 3 ca, 4 kíp. Chủ đầu tư thậm chí đã xây dựng riêng một khu nhà ở với sức chứa 2.000 người ngay tại công trường để duy trì lực lượng nhân công ổn định, sẵn sàng cho chuyến bay kỹ thuật vào cuối năm nay.

Đánh giá về tốc độ và quy mô của "đại công trường" này, chuyên gia hàng không Trịnh Như Long khẳng định đây là một "tốc độ chưa từng có". Dự án không chỉ khiến các nhà thầu quốc tế sừng sỏ ngỡ ngàng bởi tiến độ thần tốc, mà còn quy tụ hàng loạt công nghệ hàng không đắt đỏ và hiện đại bậc nhất thế giới. Tất cả đã sẵn sàng cho cuộc "lột xác" thành siêu cửa ngõ đón 24 triệu lượt khách/năm giai đoạn 1 và giai đoạn 2 dự kiến 50 triệu lượt khách/năm của Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc.

Gần đó, tổ hợp Trung tâm Hội nghị APEC và Nhà biểu diễn đa năng cũng đang chứng kiến cuộc "lột xác" ngoạn mục để trở thành nơi diễn ra các phiên thảo luận cấp cao. Với diện tích bao phủ mái khoảng 52.000 m², tổng diện tích sàn lên đến 107.000 m² và chiều cao 37 m, Trung tâm Hội nghị APEC đã hoàn thành tới 98% phần kết cấu bê tông cốt thép, 93% kết cấu thép và khoảng 58% khối lượng xây tô. Kỳ tích lớn nhất tại đây chính là không gian Ballroom rộng tới 11.050 m² với nhịp vượt không cột lên tới 81 m, chính thức vượt qua Caesars Forum của Mỹ để xác lập kỷ lục trung tâm sở hữu ballroom lớn nhất thế giới.

ẢNH: S.G

Ngay kế bên, Nhà biểu diễn đa năng (Nhà hát APEC) cũng đã hoàn thành 97% kết cấu bê tông cốt thép, lộ rõ hình hài không gian trình diễn đồ sộ. Cả hai công trình trọng điểm này đang dồn toàn lực thi công cơ điện và kết cấu thép để đóng kín, hoàn thiện mặt ngoài trước ngày 30.10, hướng tới mục tiêu hoàn thiện toàn bộ nội thất, âm thanh, ánh sáng chuyên dụng trước ngày 30.3.2027.

Song song với hạ tầng hàng không và hội nghị, mảnh ghép giao thông xanh kết nối toàn bộ hệ sinh thái APEC là tuyến đường sắt nhẹ (LRT) Phú Quốc giai đoạn 1 dài 17,59 km có tổng mức đầu tư gần 9.000 tỉ đồng cũng đang trong guồng chạy nước rút không ngơi nghỉ. Tính đến đầu tháng 8, dự án đã giải ngân thực tế đạt 1.800 tỉ đồng, triển khai đồng loạt trên tất cả các mũi thi công then chốt. Trong đó, toàn bộ phần móng sâu cọc khoan nhồi của hệ thống cầu đã hoàn thành dứt điểm, bệ trụ đạt 63%, thân trụ đạt 56%. Đối với hạng mục hầm, cọc đạt 97%, đào móng đạt 42%. Phần nền đường cũng ghi nhận đắp cát và đào nền đạt 97%, đắp đất đạt 79% nhờ sự bám trụ kiên cường của hơn 600 kỹ sư, công nhân làm việc xuyên đêm.

Mới nhất, sáng 11.8, lễ khởi công gói thầu cung cấp, lắp đặt hệ thống ray và hoạt động lắp ray hiệu chuẩn đã chính thức diễn ra. Theo lộ trình, việc lắp đặt đường ray trên mặt đất sẽ bắt đầu từ cuối tháng 8, lắp ray trên cao và trong hầm vào tháng 10. Những đoàn tàu đầu tiên dự kiến sẽ cập bến đảo Ngọc vào tháng 1 - 2.2027, phục vụ chạy thử nghiệm vào tháng 6.2027 trước khi chính thức khai thác thương mại vào tháng 8.2027.

Những cột mốc liên tục bị "xô đổ" trên đại công trường APEC chính là minh chứng rõ nét nhất cho khí thế thi công thần tốc và tinh thần không lùi bước trước khó khăn của đảo ngọc.

ẢNH: S.G

"Sức mạnh" từ tinh thần hợp lực

Đằng sau tốc độ xây dựng kỷ lục và những con số tăng trưởng ấn tượng tại đại công trường Phú Quốc là sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Nhịp độ thi công chuyển biến mạnh mẽ nhờ sự chỉ đạo sát sao, xuyên suốt từ UBND tỉnh An Giang cùng sự phối hợp chặt chẽ của các sở, ngành, đặc biệt là Sở Xây dựng An Giang. Kể từ khi những viên gạch đầu tiên của cả đại công trường được đặt xuống, lãnh đạo tỉnh đã liên tục có mặt tại công trường để kiểm tra, đôn đốc và tháo gỡ trực tiếp từng vướng mắc phát sinh theo tinh thần "rõ người, rõ việc, rõ thời hạn". Hàng loạt thủ tục pháp lý phức tạp, từ công tác phê duyệt thiết kế tổng thể cho đến giải phóng mặt bằng, đều được chính quyền địa phương tập trung xử lý trong thời gian ngắn kỷ lục để kịp thời bàn giao quỹ đất sạch cho các nhà thầu.

Về phía nhà đầu tư, đại diện Tập đoàn Sun Group, ông Trần Minh Sơn, Phó chủ tịch thường trực, khẳng định doanh nghiệp xác định việc thực hiện các dự án APEC 2027 là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng và là niềm tự hào lớn. Sun Group đã cam kết sẽ hoàn thành Nhà ga T2 vào cuối tháng 3.2027, Trung tâm Hội nghị APEC trước 30.4.2027 và dồn toàn bộ nguồn lực để bảo đảm các công trình hạ tầng, lưu trú hoàn thành đúng mốc cam kết với Chính phủ. Đáng chú ý, doanh nghiệp cũng đã sẵn sàng bố trí khoảng 1.000 nhân sự cao cấp để phối hợp cùng Bộ Ngoại giao và tỉnh An Giang tham gia trực tiếp vào công tác tổ chức, vận hành, phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC 2027.

ẢNH: S.G

Tuy nhiên, đằng sau những thành quả bước đầu ấy là rất nhiều lực cản từ thực địa mà cả chính quyền và doanh nghiệp đang phải căng mình đối mặt. Thi công trên một hòn đảo giữa mùa mưa bão dai dẳng khiến các mặt bằng luôn trong tình trạng nguy cơ sạt lở cao. Tại phân đoạn hầm 1 và hầm 2 của tuyến LRT, các đơn vị thi công đã va phải những lớp đất đá quá cứng, khiến phương án đóng cừ thép Larsen bảo vệ theo thiết kế ban đầu hoàn toàn bị phá sản. Nhà thầu bắt buộc phải chuyển sang phương án đào mở, dẫn đến rủi ro sạt lở vách hầm tăng vọt và nước mưa đọng liên tục, đòi hỏi hệ thống máy móc và máy bơm công suất lớn phải vận hành không nghỉ 24/7. Bên cạnh đó, dự án còn phải chịu áp lực cực lớn khi vừa thi công vừa phải xử lý các điểm giao cắt với hạ tầng kỹ thuật hiện hữu và thi công song hành cùng dự án nâng cấp đường tỉnh ĐT975.

Ngoài những thử thách về địa chất và thời tiết, các dự án còn đối mặt với áp lực lớn về chi phí và nguồn lực. Sự biến động giá vật liệu xây dựng, chi phí nhân công tăng cao, khó khăn trong việc tìm kiếm bãi đổ thải, nguồn nguyên vật liệu khoáng sản, cũng như rào cản từ thủ tục nhập khẩu trang thiết bị công nghệ cao đều là những bài toán vô cùng hóc húa. Đặc biệt, công nghệ tàu điện đô thị áp dụng tại tuyến LRT Phú Quốc là công nghệ lần đầu tiên xuất hiện tại Việt Nam, đặt ra những thử thách chưa từng có tiền lệ trong khâu nghiệm thu và vận hành.

ẢNH: S.G

Nhiệm vụ đối ngoại quan trọng nhất của đất nước từ nay đến 2030

Tại cuộc họp với UBND tỉnh An Giang cùng các bộ, ngành và các đơn vị liên quan tại An Thới (Phú Quốc) hôm 2.8 nhằm rà soát tiến độ triển khai các dự án hạ tầng phục vụ APEC 2027, Phó thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đã khẳng định việc chuẩn bị hạ tầng cho APEC 2027 là nhiệm vụ rất quan trọng, cấp bách, được lãnh đạo Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm: "Đây là nhiệm vụ đối ngoại quan trọng nhất của đất nước từ nay đến năm 2030".

Theo Phó thủ tướng, APEC 2027 không chỉ nhằm tổ chức thành công một hội nghị quốc tế mà còn tạo động lực phát triển lâu dài cho Phú Quốc và Việt Nam. Việc tổ chức Hội nghị APEC 2027 tại Phú Quốc có ý nghĩa rất lớn, góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh, giữ vững chủ quyền biển đảo và tạo động lực phát triển mới cho đảo ngọc cũng như cả nước.

Đó cũng là lý do hồi đầu tháng 8, Quốc hội đã đưa ra thảo luận và lấy ý kiến về dự thảo Nghị quyết quy định các cơ chế, chính sách đặc thù dành riêng cho các công trình phục vụ APEC 2027.

ẢNH: S.G

Dự thảo tập trung vào việc tháo gỡ trực tiếp những "nút thắt" lớn nhất hiện nay, bao gồm: cho phép áp dụng cơ chế vừa thi công vừa hoàn thiện thủ tục; ghi nhận kết quả các hạng mục đã triển khai trước; linh hoạt trong xử lý quy hoạch, bãi đổ thải và nguồn vật liệu xây dựng; đồng thời đơn giản hóa quy trình giải ngân, nghiệm thu và các thủ tục liên quan đến đất đai.

Hoàn toàn ủng hộ việc cấp bách ban hành những cơ chế đặc thù để Phú Quốc sẵn sàng đón APEC 2027, PGS-TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, nhấn mạnh: Việc duy trì tiến độ của 21 dự án trọng điểm trong bối cảnh chi phí xây dựng tăng mạnh là kết quả rất đáng ghi nhận. Tuy nhiên, nếu để doanh nghiệp tự gánh theo quy trình thông thường thì rủi ro rất lớn. Bởi đây không phải lợi ích của doanh nghiệp mà là lợi ích quốc gia. APEC 2027 phải được xem là điểm khởi đầu của một cuộc chơi lớn hơn: định vị lại Phú Quốc, qua đó góp phần định vị hình ảnh Việt Nam trong quan hệ quốc tế.

Theo PGS-TS Trần Đình Thiên, chuẩn bị cho APEC chắc chắn cần nguồn lực rất lớn: tiền, đất đai, máy móc, vật liệu, thời gian, công sức của doanh nghiệp và người dân. Tuy vậy, nếu chỉ nhìn vào chi phí trước mắt mà không đặt cạnh lợi ích lâu dài thì rất khó đưa ra quyết định đúng. Những biến động về giá nhiên liệu, vật liệu hay nguồn lao động cho thấy các dự án APEC không thể được xử lý như những dự án thông thường. Khi chi phí đầu vào tăng đột biến, doanh nghiệp cũng khó có thể tự mình gánh vác mọi rủi ro. Nhà nước, địa phương và doanh nghiệp phải có cơ chế phối hợp, kịp thời tháo gỡ khó khăn trên tinh thần đặt lợi ích dài hạn của đất nước, người dân và doanh nghiệp lên bàn cân với chi phí hiện tại.

"Bài học vừa qua cho thấy nếu chỉ tính toán từng đồng trong một bối cảnh bất thường, tiến độ có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Vì vậy, Trung ương và địa phương cần luôn sẵn sàng ứng phó với những tình huống phát sinh, từ biến động giá cả, thiếu vật liệu, nhân lực đến thiên tai, để tránh nguy cơ đứt gãy toàn bộ kế hoạch. Tinh thần cốt lõi là đồng hành, nhưng muốn đồng hành phải có kiến tạo. Nhà nước và doanh nghiệp phải là hai lực lượng kiến tạo, phối hợp chặt chẽ với nhau và cùng người dân hành động. Những chương trình này cần được triển khai bài bản, đồng bộ và ngay lập tức, bởi Phú Quốc đã bước vào chặng nước rút", PGS-TS Trần Đình Thiên lưu ý.