Đang có nhiều thuận lợi lớn thúc đẩy chuyển đổi kinh tế xanh

Động lực chính cho tăng trưởng kinh tế

Sau khi nghe nhiều ý kiến từ phía các doanh nghiệp tại Hội thảo "Chuyển đổi xanh, cần gì để tăng tốc?" do Báo Thanh Niên tổ chức sáng nay (26.6), ông Nguyễn Đức Lệnh cho rằng dù ý kiến chung từ phía doanh nghiệp và các đánh giá tổng quan cho thấy thị trường vẫn còn những khó khăn, vướng mắc nhất định, nhưng xét ở góc độ triển khai thực hiện chính sách và hoạt động tín dụng, ngành ngân hàng hiện đang sở hữu nhiều điểm thuận lợi rất lớn.

ẢNH: ĐỘC LẬP

Cụ thể, phát triển kinh tế xanh đã được Đảng, Chính phủ và Nhà nước định hướng là một động lực mới cho tăng trưởng kinh tế. Vì vậy, mọi cơ chế chính sách nói chung đều tập trung để thực hiện, phát huy vai trò động lực này.

Riêng đối với ngành ngân hàng, công tác tổ chức triển khai đã được thực hiện quyết liệt ở góc độ khuyến khích các tổ chức tín dụng mở rộng và tăng trưởng tín dụng xanh. Cụ thể, ngành đã ban hành các chương trình kế hoạch về tăng trưởng xanh, các chỉ thị thúc đẩy mở rộng tín dụng xanh, cũng như phát hành các thông tư quy định cụ thể hướng dẫn quản trị rủi ro môi trường, sổ tay hướng dẫn tín dụng...

Đặc biệt, Quyết định 21 của Chính phủ về phân loại danh mục các dự án xanh gần đây không chỉ là cơ sở nền tảng để các tổ chức tín dụng triển khai, mà còn là điểm tựa để thực hiện các chính sách ưu đãi. Đơn cử như hỗ trợ mức lãi suất thấp hơn 2% so với thông thường cho các dự án xanh. Đây là những cơ chế chính sách cụ thể giúp thúc đẩy mở rộng tăng trưởng tín dụng xanh và hỗ trợ phát triển kinh tế.

Cũng theo đại diện NHNN, một điểm thuận lợi lớn khác được ghi nhận qua trao đổi với các doanh nghiệp, cơ quan quản lý, các công ty điện, đó là sự nâng cao trong nhận thức. Xu hướng phát triển kinh tế xanh, sản xuất xanh đã được định hình rõ nét. Áp lực về đổi mới công nghệ, đổi mới phương thức sản xuất của doanh nghiệp cũng đã thay đổi theo hướng tích cực.

"Xét về quan hệ cung cầu nguồn vốn, khi các hoạt động kinh tế xanh tăng trưởng sẽ kéo theo nhu cầu vốn và nhu cầu đáp ứng tín dụng xanh tăng lên, từ đó thúc đẩy mạnh mẽ mảng dòng vốn này" - ông Nguyễn Đức Lệnh nhìn nhận.

Đại diện NHNN thông tin thêm, mặc dù tỷ trọng dư nợ tín dụng xanh hiện nay mới chỉ chiếm khoảng 4,5% tổng dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế, nhưng nếu nhìn xuyên suốt từ giai đoạn Ngân hàng Trung ương bắt đầu ban hành chỉ thị thúc đẩy (năm 2017) đến nay, tốc độ tăng trưởng của mảng này rất tích cực - tăng 4,6 lần so với năm 2017. Tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 20%/năm.

Dòng vốn này hoàn toàn phù hợp với 2 nhóm ngành lĩnh vực được thảo luận tại hội thảo, tiêu biểu là lĩnh vực năng lượng chiếm 30% trong tổng dư nợ tín dụng xanh; lĩnh vực nông nghiệp nông thôn (các hoạt động sản xuất sản phẩm xanh, sạch) chiếm tới 32%. Đây cũng chính là lĩnh vực thế mạnh, phù hợp với xu hướng chuyển dịch xanh của các doanh nghiệp.

Tiếp tục thúc đẩy tín dụng xanh

Dù vậy, ông Nguyễn Đức Lệnh cũng thẳng thắn nhìn nhận quá trình thẩm định cho vay của các ngân hàng vẫn cần được cụ thể hóa hơn. Các cơ chế chính sách, chủ trương dù tốt nhưng ở góc độ thẩm định, các thông tin và cơ sở pháp lý cần tiếp tục được hoàn thiện. Ngoài ra, các dự thảo thông tin về gói hỗ trợ lãi suất 2% của NHNN dành cho doanh nghiệp chuyển đổi xanh đang được xây dựng cũng sẽ tạo điều kiện rất lớn cho hoạt động này thời gian tới.

ẢNH: ĐỘC LẬP

Để hiện thực hóa các mục tiêu chuyển đổi kinh tế xanh trong năm 2026, ngành ngân hàng sẽ tập trung vào 3 nhóm giải pháp chính. 

Đầu tiên là giữ ổn định kinh tế vĩ mô, ổn định thị trường tiền tệ và hoạt động của hệ thống ngân hàng. Đây là nền tảng cốt lõi để triển khai hiệu quả các chính sách tín dụng nói chung và tín dụng xanh nói riêng.

Cùng với đó, các tổ chức tín dụng cần tiếp tục khai thác và tập trung vốn cho tín dụng xanh, chủ động khai thác các nguồn vốn trong nước, vay từ các định chế tài chính quốc tế và tiếp cận hỗ trợ kỹ thuật... Việc Ngân hàng Trung ương điều chỉnh tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn từ 30% lên 40% gần đây đã mở rộng khả năng cung ứng vốn trung dài hạn - nguồn vốn cốt lõi để doanh nghiệp đổi mới công nghệ, phục vụ mục tiêu chuyển đổi xanh. 

Các ngân hàng cũng cần chủ động đa dạng hóa nguồn vốn thông qua việc phát hành trái phiếu xanh theo Quyết định 21 của Chính phủ, đồng thời định vị và tiếp cận sát sao các dự án xanh của Chính phủ và địa phương.

"Giải pháp thứ 3, theo tôi là giải pháp lõi then chốt, đó là làm tốt công tác truyền thông. Kinh tế xanh là một lĩnh vực mới đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng như người dân. Do đó, cần truyền thông toàn diện: chính quyền phổ biến về dự án, ngân hàng thông tin và tư vấn sâu sát cho khách hàng về chuyển đổi xanh, dự án xanh. Song song, phải đào tạo, bồi dưỡng cho chính đội ngũ cán bộ ngân hàng để có nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của dòng vốn này" - ông Nguyễn Đức Lệnh nhấn mạnh.