Dấu ấn quan hệ Việt Nam - Ấn Độ

Sáng nay (5.5), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam rời Thủ đô Hà Nội lên đường thăm cấp nhà nước tới Ấn Độ từ ngày 5-7.5 theo lời mời của Thủ tướng Cộng hòa Ấn Độ Narendra Modi.

Kể từ khi chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 7.1.1972 đến nay, quan hệ hai nước đã đạt nhiều dấu ấn nổi bật.

ẢNH: TTXVN

Hợp tác chiến lược toàn diện đa tầng

Trả lời Thanh Niên, TS Prakash Panneerselvam (Chương trình Nghiên cứu chiến lược và an ninh - Học viện quốc gia về nghiên cứu tiên tiến, Ấn Độ) nhận định: "Trong thập niên qua, hai nước đã tăng cường hợp tác trên các lĩnh vực kinh tế, quốc phòng, an ninh và chiến lược. Trong bối cảnh chính trị toàn cầu còn nhiều bất ổn và môi trường an ninh khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương ngày càng phức tạp, chuyến thăm này có thể tạo động lực mới cho quan hệ đối tác song phương và gắn kết hai nước hơn nữa".

Thực tế, hơn 20 năm qua, quan hệ hai nước liên tục đạt được nhiều tiến bộ đột phá. Cụ thể, tháng 5. 2003, hai nước ký "Tuyên bố chung về Khuôn khổ Hợp tác Toàn diện giữa Việt Nam và Ấn Độ bước vào thế kỷ XXI".

Chỉ 4 năm sau đó, trong chuyến thăm của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đến Ấn Độ vào tháng 7.2007, lãnh đạo 2 nước đã chính thức nâng quan hệ lên tầm quan hệ "đối tác chiến lược" với việc tăng cường hợp tác về chính trị theo hướng ngày càng gắn bó và tin cậy.

Chưa đầy 10 năm sau, Trong chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi diễn ra từ ngày 2 - 3.9.2016, hai nước đã thống nhất nâng cấp quan hệ song phương lên "Đối tác chiến lược toàn diện". Khi đó, Ấn Độ trở thành đối tác chiến lược toàn diện thứ 3 của Việt Nam.

Để tiếp tục tăng cường quan hệ đối tác chiến lược toàn diện, tháng 12.2020, hai bên thông qua Tuyên bố tầm nhìn chung Việt Nam - Ấn Độ về Hòa bình, Thịnh vượng và Người dân. Đến ngày 1.8.2024, hai nước tiếp tục thắt chặt quan hệ song phương khi thông qua Tuyên bố chung về tăng cường quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - Ấn Độ .

Song song các cuộc thăm viếng lẫn nhau ở cấp lãnh đạo 2 nước liên tục trong 2 thập kỷ qua nhằm không ngừng vun đắp lòng tin, hai nước còn cùng nhau thể chế hóa các quan hệ hợp tác bằng Uỷ ban Hỗn hợp Việt Nam - Ấn Độ cấp Bộ trưởng Ngoại giao, Tiểu ban Thương mại Hỗn hợp Việt Nam - Ấn Độ.

Hợp tác song phương Việt - Ấn còn được củng cố bằng các nền móng quan trọng như: Tham khảo chính trị và Đối thoại chiến lược; Đối thoại An ninh, Đối thoại Chính sách Quốc phòng; Đối thoại Chính sách đối ngoại; Đối thoại An ninh Biển… Nhờ đó, Việt Nam và Ấn Độ từ nhiều năm qua đã hình thành một mạng lưới ngoại giao và quan hệ toàn diện, đa tầng để thúc đẩy hợp tác đi vào chiều sâu.

ĐỒ HỌA: PHÁT TIẾN THỰC HIỆN BẰNG GEMINI

Trụ cột kinh tế vững chắc

Cũng trả lời Thanh Niên, TS Dhruva Jaishankar (Giám đốc Quỹ Nghiên cứu quan sát (ORF) tại Mỹ, đánh giá: "Quan hệ Ấn Độ - Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ". Trong đó, theo ông, hợp tác kinh tế thương mại đóng vai trò quan trọng.

Quả thực như vậy, quan hệ 2 nước cũng ngày càng được củng cố bằng trụ cột kinh tế. Năm 2025, tổng kim ngạch thương mại giữa Việt Nam - Ấn Độ đạt 16,46 tỉ USD, tăng 10,5% so với cùng kỳ năm 2024. Tính trong 3 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại song phương đạt 4,8 tỉ USD, tăng 28% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Ấn Độ đạt 2,9 tỉ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm 2025; kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam từ Ấn Độ đạt 1,8 tỉ USD, tăng 34% so với cùng kỳ năm 2025.

ĐỒ HỌA: PHÁT TIẾN

Về đầu tư, tính đến tháng 3 vừa qua, các nhà đầu tư Ấn Độ có 503 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký 1,117 tỉ USD, đứng thứ 26/154 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư tại Việt Nam. Theo lĩnh vực đầu tư, các nhà đầu tư Ấn Độ đã đầu tư vào 15/21 ngành kinh tế của Việt Nam. Vốn đầu tư tập trung vào lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo với 62 dự án và 643,3 triệu USD vốn đăng ký, chiếm 54,7% tổng vốn đầu tư đăng ký; đứng thứ hai là lĩnh vực sản xuất, phân phối điện, khí với 4 dự án, vốn đăng ký 157 triệu USD, chiếm 13,4% tổng vốn đầu tư đăng ký; thứ ba là lĩnh vực khai khoáng với 5 dự án, tổng vốn đầu tư đăng ký 95 triệu USD, chiếm 8,1% tổng vốn đầu tư.

Trong đó, một số dự án tiêu biểu phải kể đến như: Dự án Nhà máy Đường Sơn Hoà tại tỉnh Đăk Lăk với tổng vốn đầu tư đăng ký 94,5 triệu USD; Dự án Công ty TNHH Cà phê Ngon tại tỉnh Đắk Lắk, tổng vốn đầu tư đăng ký 90 triệu USD; Dự án Nhà máy Điện mặt trời Infra 1, tổng vốn đầu tư 71,9 triệu USD tại tỉnh Khánh Hòa.

Ở chiều ngược lại, các nhà đầu tư Việt Nam đã đầu tư sang Ấn Độ 30 dự án với tổng số vốn đầu tư gần 150,5 triệu USD, đứng thứ 17/88 địa bàn đầu tư ra nước ngoài của Việt Nam. Đặc biệt, dự án của Tập đoàn Vingroup xây dựng nhà máy sản xuất xe điện tại bang Tamil Nadu của Ấn Độ và dự kiến nâng tổng mức đầu tư tại Ấn Độ lên 6,5 tỉ USD.

Trả lời Thanh Niên, GS Stephen Robert Nagy (Đại học Cơ Đốc giáo quốc tế - Nhật Bản, học giả tại Viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế của Nhật) tin rằng: "Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có lẽ sẽ mở ra nhiều cơ hội hợp tác thương mại và kinh tế. Hai bên cũng có thể thảo luận các biện pháp nhằm tạo dựng sự ổn định trên thế giới đồng thời củng cố vị thế không liên kết của cả hai nước. Ấn Độ chia sẻ tầm nhìn của Việt Nam hiện nay và cũng hiểu rằng Việt Nam là cửa ngõ quan trọng vào ASEAN. Đây là yếu tố quan trọng trong chính sách 'Hành động hướng Đông' của Thủ tướng Modi".