Dễ vay tiền qua app, dễ ôm nợ

Vay nhanh chóng, đơn giản sau vài phút

Thử gõ từ khóa vay tiền nhanh trên trang tìm kiếm, sẽ có hàng loạt dịch vụ liên quan. Điểm chung của các dịch vụ này là quảng bá vay tiền nhanh chóng, chỉ với vài thao tác nhập liệu đơn giản, gói gọn trong 3-5 phút thì khách hàng đã hoàn tất đơn đăng ký vay và trong vòng 24 giờ sẽ được giải ngân, nhận tiền về trong tài khoản. Thủ tục cực kỳ đơn giản, không cần thế chấp.

Chẳng hạn, trên trang web https://vhntdng.vn/ giới thiệu là nền tảng hỗ trợ tài chính, kết nối người dùng với các khoản vay từ hệ thống đối tác uy tín, đối tượng được vay vốn là công dân VN từ 18 tuổi trở lên, có CCCD còn hiệu lực, có tài khoản ngân hàng hợp lệ, số điện thoại và địa chỉ email hợp lệ và có thu nhập ổn định. Đáng chú ý, giới trẻ, đặc biệt sinh viên đang được nhiều app dành hẳn một chuyên mục riêng. Chẳng hạn, trên trang dong247.com có mục "vay tiền sinh viên" quảng bá chỉ cần CCCD là đã có thể nhận ngay khoản vay sinh viên trong ngày. Chỉ cần sinh viên có CCCD, số điện thoại di động và tài khoản ngân hàng để nhận tiền. Sau đó người vay sẽ nhận tiền trong tài khoản ngân hàng sau 15 phút. 

Thậm chí, trên nền tảng https://www.jeff-vn.com/giay-to/doctor-dong kết nối với dịch vụ DoctorDong quảng cáo cho vay online chỉ cần CCCD, áp dụng cho người từ 18 - 80 tuổi. Cũng trên nền tảng này còn giới thiệu một loạt dịch vụ khác tương tự như Cashwagon, Tiền Ơi, MoneyCat, Moneyveo, Vamo… Tương tự, trên mạng xã hội Facebook, nhiều cá nhân quảng bá cho vay siêu tốc, cho vay dễ dàng cũng xuất hiện hàng loạt.

ẢNH: ĐÀO NGỌC THẠCH

Thế nhưng từ việc vay nhỏ, dễ dàng đó đã kéo theo cả hệ lụy mà nhiều người trẻ, sinh viên mắc nợ lớn. Trần Thanh (một sinh viên tại TP.HCM) chia sẻ câu chuyện sau một thời gian vật vã. Năm trước, khi mới bước chân vào ĐH, do cần mua nhiều thứ nên tiền nhà gửi không đủ, lúc đầu Thanh vay 5 triệu đồng trong vòng 10 ngày để chờ tiền gia đình, nhưng số tiền thực nhận chỉ 3,5 triệu đồng sau khi đã trừ một số khoản phí và lãi vay tháng đầu tiên. Sau đó lần thứ 2 thì Thanh được nâng hạn mức vay lên 10 triệu đồng. Nhưng đến hạn thì tiền vẫn chưa có. Nhân viên đòi nợ gợi ý Thanh vay ở một app khác để trả nợ bên này, tránh bị lãi chậm trả, không bị nợ xấu; đồng thời để thời gian vay dài hơn, kịp có tiền trả thì nên vay số tiền nhiều hơn, vay đến 20 triệu và trả trong vòng 6 tháng… Cứ như thế, tổng cộng em đã vay lên 50 triệu đồng ở 3 app khác nhau nhưng thực nhận chỉ hơn một nửa vì các khoản phí và lãi suất từ các app đã "nuốt" bớt phần còn lại. Đến 6 tháng sau vì thấy số nợ vẫn còn nên Thanh đành cầu cứu gia đình và cha mẹ phải trả nợ thay.

B.G.M, sinh viên năm thứ 2, đang khiến gia đình khủng hoảng vì vay tiền qua app. Do thủ tục đơn giản, M. đã 2 lần mang CCCD vay, đến hạn trả nợ không có tiền, bố mẹ phải trả thay với cam kết không bao giờ tái phạm. Nhưng ngựa quen đường cũ, hiện M. bị "khủng bố" đòi nợ, phải cầm hết xe, laptop vẫn không đủ, trong khi gia đình kiên quyết không tiếp tục trả. Chủ nợ truy tìm, hiện M. không dám đến trường, nguy cơ bỏ học rất cao. Mẹ M. đau khổ cho hay: "Vay đơn giản quá cũng là một cái bẫy, giờ chỉ cần CCCD là vay được nên giới trẻ cứ cần tiền là vay, chỉ khổ gia đình".

Tương tự, đang đi thực tập và cũng có lương nên dù vẫn là sinh viên, Minh, một nam sinh viên tại TP.HCM, cũng vay tiền qua app để tập gym. Minh mua gói tập gym thời hạn 24 tháng trị giá 19 triệu đồng. Do chưa đủ tiền thì em được nhân viên hỗ trợ vay qua app, chia nhỏ khoản thanh toán. Từ đó em vay 10 triệu đồng và vẫn đang trả góp trong vòng 1 năm...

ẢNH: CHỤP MÀN HÌNH

ẢNH: CHỤP MÀN HÌNH

Người trẻ, sinh viên cẩn thận khi vay tiêu dùng

Chuyên gia tài chính, TS Huỳnh Thanh Điền, Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, cho rằng các tổ chức, cá nhân cho vay tiêu dùng nhắm đến giới trẻ, đặc biệt sinh viên đang phổ biến. Các đối tượng cho vay quảng cáo khắp nơi, trên mạng xã hội, tin nhắn rác, thậm chí dán tờ rơi quanh ký túc xá, trường học… Người vay tập trung ở nhóm sinh viên năm nhất, năm hai, xa gia đình và trong một số tình huống cần chi tiêu gấp nhưng tiền nhà gửi không kịp hoặc không dám hỏi xin, ngại vay người thân trong khi dịch vụ cho vay qua mạng lại quá dễ dàng, nhanh chóng nên đã thu hút được các sinh viên. Nhưng từ khoản nợ nhỏ thì nhiều hệ lụy xảy ra sau đó, trở thành gánh nợ lớn, bởi đa số các app cho vay tín chấp thì chi phí và lãi suất rất cao. 

Thông thường, nhiều nơi quảng cáo lãi suất chỉ từ 18 - 22%/năm, mới nghe không cao nhưng đây là tính trên tổng dư nợ ban đầu. Vì vậy mặc dù người vay đã trả được gần hết số tiền vay gốc ban đầu thì tiền lãi vẫn không giảm. Bên cạnh đó còn hàng loạt chi phí khác như phí bảo hiểm khoản vay, phí phạt trả chậm tính theo ngày… Hơn nữa, khi vay qua các app này thì khi đến thời hạn trả, người vay sẽ bị gọi điện nhắc nhở liên tục, bị áp lực tinh thần có thể khiến mất ăn, mất ngủ. Khi không có tiền trả thì kể cả người thân, bạn bè cũng bị ảnh hưởng càng khiến người vay rơi vào khủng hoảng tâm lý, trầm cảm.

"Vay tiền qua app, chưa nói đến các dạng bị lừa đảo, thì cũng dễ rơi vào tình trạng lãi mẹ đẻ lãi con, không thể thanh toán được. Chỉ vay 10 triệu đồng nhưng nợ lên gấp đôi sau một năm là bình thường và càng kéo dài càng không trả được nợ sẽ bị khủng bố đòi nợ, đe dọa, thì đời sống sẽ càng khổ sở. Đây có thể xem là cái bẫy tài chính đầu đời mà dính vào rồi là không có lối thoát. Thậm chí cơ quan quản lý có thể ra quy định chỉ nên cho vay tiêu dùng hay cho thí điểm vay ngang hàng áp dụng cho người từ 20 tuổi trở lên. Điều đó hạn chế được tình trạng người trẻ, sinh viên chưa có kiến thức quản lý tài chính cá nhân bị rơi vào tình trạng nợ xấu, ảnh hưởng đến gia đình và xã hội", TS Huỳnh Thanh Điền kiến nghị.

Luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty luật ANVI, nói thẳng, hầu hết các ứng dụng cho vay trên mạng hiện nay vẫn là bất hợp pháp, cho vay theo dạng "tín dụng đen" với lãi suất cắt cổ. Những khoản cho vay không có tài sản đảm bảo, cho vay tín chấp thì lãi suất thực sự (bao gồm phí) phải lên cả 100 - 200%. Vì vậy người vay sau một thời gian ngắn phải trả tiền gấp đôi là bình thường. Do đó, nhà nước cần khuyến khích, cho phép các công ty tài chính mở rộng dịch vụ cho vay bằng tiền mặt cũng như cấp phép cho các đơn vị cho vay ngang hàng sớm để đáp ứng nhu cầu của người dân, hạn chế "tín dụng đen" nở rộ.