Đề xuất bỏ quy định chụp ảnh bắt buộc khi công chứng

Theo quy định hiện hành, việc ký văn bản công chứng trước sự chứng kiến của công chứng viên phải được chụp ảnh và lưu trữ trong hồ sơ công chứng. Còn tại dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Công chứng, Quốc hội thảo luận chiều nay 11.4, Chính phủ đề xuất bỏ quy định này.

ẢNH: GIA HÂN

Lý giải về đề xuất này, Chính phủ cho biết hiện nay việc định danh điện tử và công nghệ sinh trắc học đã và đang được triển khai rộng rãi, góp phần đơn giản hóa thủ tục công chứng, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người yêu cầu công chứng.

Các cơ sở dữ liệu về dân cư, hộ tịch... đã được cơ quan chủ quản dữ liệu công bố theo yêu cầu của Nghị quyết 66.7/2025. Do đó, khi giải quyết yêu cầu công chứng, công chứng viên được trang bị thiết bị xác thực cá nhân bằng công nghệ sinh trắc học, máy quét chuyên dụng hoặc sử dụng ứng dụng VNeID để xác thực người yêu cầu công chứng, ngăn chặn giả mạo.

Trước bối cảnh và điều kiện mới, việc bỏ chụp ảnh khi công chứng là phù hợp, nhằm đơn giản hóa thủ tục.

Chụp ảnh khi công chứng giúp ngăn chặn giả mạo, ký khống

Nêu ý kiến về nội dung này, đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh (Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM) cho biết việc bắt buộc chụp ảnh người dân khi công chứng từng gây nhiều phản ứng khi quy định tại luật Công chứng năm 2024. Người đồng tình vì tăng khả năng nhận diện và xác thực nhân thân, hạn chế tình trạng cạnh tranh không lành mạnh như ký khống, ký dạo. Người phản đối vì phát sinh thêm thủ tục, chi phí cho tổ chức hành nghề công chứng, ảnh hưởng đến quyền về hình ảnh của cá nhân.

Bà Hạnh cho rằng, hiện nay các cơ sở dữ liệu đang dần hoàn thiện, việc trang bị thiết bị xác thực cá nhân của các tổ chức hành nghề công chứng ở từng địa phương còn khác nhau.

Vì thế, cơ quan soạn thảo nên cân nhắc quy định theo hướng mở, tức là việc chụp ảnh sẽ thực hiện theo đề nghị của người yêu cầu công chứng, hoặc công chứng viên quyết định trong một số trường hợp đặc biệt.

Đại biểu Ly Kiều Vân (đoàn Quảng Trị) thì đề nghị giữ nguyên quy định bắt buộc chụp ảnh khi công chứng như hiện hành.

Theo bà Vân, quy định trên sẽ giúp đảm bảo an toàn cho giao dịch, xác định chính xác người ký, thời điểm và địa điểm ký, từ đó hạn chế tình trạng giả mạo, ký khống và phát sinh tranh chấp sau này.

Ảnh chụp còn là một dạng chứng cứ trực quan, góp phần bảo vệ người dân và công chứng viên khi phát sinh khiếu kiện, đồng thời nâng cao tính minh bạch, kỷ luật trong quy trình công chứng, góp phần loại bỏ những hành vi không chuẩn mực, cạnh tranh không lành mạnh của một số tổ chức hành nghề công chứng.

Nội dung bắt buộc chụp ảnh khi công chứng được quy định tại luật Công chứng năm 2024, thời gian thực hiện chưa đầy một năm, cần có đánh giá hiệu quả để làm cơ sở cho việc bãi bỏ.

Trước đó, khi thẩm tra về dự án luật, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản tán thành với các đề xuất tại dự thảo về việc đơn giản hóa thủ tục công chứng. Tuy vậy, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục nghiên cứu, đánh giá tác động của việc thực thi các quy định về thủ tục công chứng trong thực tiễn làm cơ sở sửa đổi, bổ sung các thủ tục này trong hoạt động công chứng, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu giảm chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp, bảo đảm tính ổn định, khả thi, phù hợp của chính sách.