Đề xuất chính sách bền vững hỗ trợ bác sĩ nội trú

Đó là một trong các yêu cầu khắt khe với bác sĩ nội trú (BSNT) được nêu tại dự thảo thông tư do Bộ Y tế soạn thảo, hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trình đào tạo sau đại học trong lĩnh vực sức khỏe cấp văn bằng BSNT, bác sĩ chuyên khoa, hướng tới chuẩn hóa công tác đào tạo BSNT, bác sĩ chuyên khoa.

Phải được đầu tư tương xứng

Về các quy định tuyển sinh và đãi ngộ với BSNT, GS-TS Phạm Mạnh Hùng, Viện trưởng Viện Tim mạch - Bệnh viện 19.8, đánh giá dự thảo đã đề cập học phí, học bổng, thù lao và bồi dưỡng cho người học, nhưng việc chi trả thù lao, bồi dưỡng hiện chủ yếu do thủ trưởng cơ sở thực hành quyết định.

"Tôi cho rằng cần tiến thêm một bước. Nhà nước nên xây dựng một chính sách tổng thể đối với bác sĩ đang trong quá trình đào tạo chuyên khoa, bao gồm vị trí pháp lý, chế độ tiền lương hoặc trợ cấp đào tạo, bảo hiểm, điều kiện làm việc, thời gian trực, nghỉ ngơi và các quyền lợi nghề nghiệp. Đây không đơn thuần là chính sách đãi ngộ cho một nhóm người học. Đó là đầu tư cho nguồn nhân lực y tế của đất nước trong 20 - 30 năm tiếp theo", GS Hùng nêu ý kiến.

GS Hùng cho rằng "bản chất của đào tạo BSNT rất khác với một chương trình đào tạo học thuật thông thường". BSNT khám bệnh, trực bệnh viện, theo dõi người bệnh, tham gia cấp cứu, thực hiện thủ thuật và từng bước đảm nhận trách nhiệm chuyên môn dưới sự giám sát trực tiếp của bệnh viện. Đây chính là quá trình đào tạo nghề trong môi trường thực hành thực sự. Vì vậy, cần thay đổi tư duy từ "người học phải trả tiền để được đào tạo" sang "Nhà nước và hệ thống y tế đầu tư để đào tạo nguồn nhân lực chuyên khoa cho tương lai".

Cho biết rất ủng hộ TP.HCM dự kiến hỗ trợ 100% học phí, tối đa 100 triệu đồng/người/năm cho 400 BSNT theo nhu cầu nhân lực của các bệnh viện công lập, GS Hùng nhìn nhận cách tiếp cận này rất hợp lý bởi nó gắn ba yếu tố với nhau: nhu cầu nhân lực - đầu tư đào tạo - cam kết phục vụ. Đây không đơn thuần "cho tiền" bác sĩ đi học, mà chính là đầu tư vào nguồn nhân lực y tế mà TP.HCM cần trong tương lai. Về lâu dài, với đào tạo BSNT nên tiến tới một chính sách chung ở tầm quốc gia, và thậm chí chúng ta cần suy nghĩ hướng đến miễn học phí.

PGS-TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, và lãnh đạo một số bệnh viện công lập tại Hà Nội cũng cho biết các bệnh viện đều có chính sách hỗ trợ các BSNT. TS Nguyễn Văn Quân, Phó cục trưởng Cục Khoa học công nghệ và Đào tạo (Bộ Y tế) rất mong muốn BSNT được đào tạo không phải lo đóng học phí, nhưng với các quy định hiện nay, việc này sẽ do cơ sở đào tạo quyết định. Và quá trình học tập tại các bệnh viện, chính sách hỗ trợ tùy thuộc các đơn vị.

Hành nghề có giám sát

Với thực tế hơn 30 làm công tác đào tạo đại học và sau đại học tại Trường ĐH Y Hà Nội, GS Hùng chia sẻ không giống sinh viên đi học thêm một văn bằng, họ đã tốt nghiệp bác sĩ và trong thời gian nội trú, họ thực chất đang thực hành nghề nghiệp có giám sát. Hằng ngày họ khám và theo dõi người bệnh, trực cấp cứu, làm bệnh án, tham gia hội chẩn, thực hiện thủ thuật, phẫu thuật hoặc các kỹ thuật chuyên khoa dưới sự hướng dẫn của những bác sĩ có kinh nghiệm hơn. Họ vừa học, vừa làm và trực tiếp đóng góp vào hoạt động chuyên môn của bệnh viện. 

Do đó, BSNT ở hai vai trò đồng thời: vừa là bác sĩ đang làm việc, vừa là bác sĩ đang được đào tạo để tiến tới hành nghề chuyên khoa độc lập. Vì vậy, nếu yêu cầu một bác sĩ trẻ dành toàn bộ thời gian trong nhiều năm để học, trực và chăm sóc người bệnh, nhưng đồng thời phải tự chi trả toàn bộ học phí và sinh hoạt phí thì sẽ tạo áp lực tài chính rất lớn. Đặc biệt, điều đó có thể làm giảm cơ hội của những bác sĩ trẻ có năng lực nhưng điều kiện gia đình khó khăn.

"Nhìn rộng hơn, đào tạo BSNT không phải chỉ mang lại lợi ích cho bản thân người bác sĩ. Mục tiêu cuối cùng là tạo ra một lực lượng bác sĩ chuyên khoa có năng lực tương đối đồng đều để phục vụ người dân. Nếu mở rộng đào tạo nội trú, Nhà nước cần có chính sách. Ở nhiều nước, câu hỏi không phải là "BSNT phải đóng bao nhiêu học phí" mà ngược lại, BSNT được trả lương trong quá trình đào tạo, bởi họ đồng thời là một thành phần của lực lượng lao động y tế", GS Hùng nêu ý kiến.