Đeo vàng, nhận sổ đỏ trong đám cưới: Của hồi môn càng nhiều càng áp lực?

Việc công khai của hồi môn trong đám cưới, từ vàng cưới đến sổ đỏ, xe cộ, đang khiến nhiều cặp đôi rơi vào cảm giác vừa tự hào vừa áp lực.

Có nhất thiết công khai của hồi môn trong đám cưới?

Theo bà Lưu Thu Năm (50 tuổi, ngụ xã Lương Tâm, thành phố Cần Thơ), việc công khai của hồi môn cho cô dâu đã trở thành một nét văn hóa trong phong tục cưới hỏi. Ngày nay, vàng là sính lễ phải có trong đám cưới. Món quà này không phải muốn lúc nào thì cho lúc đấy. Trước bàn thờ tổ tiên nhà gái, có dòng họ hai bên chứng kiến, nhà trai mới trình lên sính lễ cưới dâu.

ẢNH: THANH DUY

Thông thường, bộ sính lễ vàng bao nhiêu lượng, gồm bao nhiêu món, đại diện nhà trai sẽ công khai hết. Phần cha mẹ chồng tặng, phần chú rể tặng cũng nêu rõ ràng. Phần ai thì người đó trực tiếp đeo cho nàng dâu trước mặt quan viên hai họ và cô dâu phải đeo hết nữ trang trong suốt giờ hành lễ, đãi khách, chụp hình mới phải phép tắc.

"Nhất thiết phải công khai của hồi môn trong ngày cưới để mọi người thấy rằng cha mẹ chồng có sự chuẩn bị, trách nhiệm lo cho hạnh phúc của hai con. Nếu cô dâu không đeo hết số lượng nữ trang đã công bố thì giống như không trân trọng tấm lòng của nhà chồng", bà Năm chia sẻ.

Với hơn 20 năm làm trưởng tộc, đại diện cho tiếng nói nhà trai và nhà gái trong nhiều lễ cưới hỏi, ông Huỳnh Văn Lương (59 tuổi, ngụ xã Hồng Dân, tỉnh Cà Mau) cho biết đi "kết tóc se duyên" cho 10 đôi trẻ thì chục nhà yêu cầu công khai sính lễ vàng. Tuy nhiên, có nơi cô dâu "được phép" đeo tiết chế vàng cưới để bớt rườm rà, có nơi công khai bao nhiêu phải đeo bấy nhiêu.

ẢNH: THANH DUY

Khoảng 5 năm trước, ở vùng quê, mức trung bình nhà trai cho cô dâu 1 - 2 lượng. Bây giờ, giá vàng cao "ngút trời" nên có gia đình chỉ cho 5 - 6 chỉ, thậm chí 3 - 4 chỉ. Nhưng dù ít hay nhiều, nhà trai và nhà gái đều muốn công khai cho mọi người biết. Đối với nhà gái, sính lễ nhiều càng cho thấy con gái mình có phẩm giá, có phước phần.

Theo ông Lương, ngày nay, nếu cô dâu đeo vàng trong ngày trọng đại nhất đời mình là chuyện bình thường. Bởi vàng đang được xem là một sính lễ "quốc dân". Tuy nhiên, có những gia đình giàu có, ngoài cho vàng, còn công khai trước bàn dân thiên hạ là họ cho con cái sổ đỏ, xe hơi, nhà cửa, tiền mặt... Đây vốn là những thứ "bên lề", không nhất thiết phải trình trong ngày cưới và cũng không quá phổ biến. Vì vậy, điều này làm cho nhiều người nhận xét là muốn ra vẻ, thể hiện.

Đôi trẻ nhận càng nhiều càng áp lực?

Trong khi đó, chị N.T.Q.N (28 tuổi, xã Lương Tâm, thành phố Cần Thơ) cho biết trong ngày cưới, việc bản thân được cho của hồi môn nhiều thì rất tự hào, hãnh diện với khách mời và bạn bè, nhưng cũng phần nào áp lực từ món quà được nhận.

ẢNH: THANH DUY

Chị N. bộc bạch: "Một khi ai cũng biết mình nhận được của hồi môn là thứ gì, trị giá bao nhiêu thì trách nhiệm giữ gìn sẽ nặng nề. Là vợ chồng trẻ, có lúc chúng tôi cần phải bán những món này để có tiền khởi nghiệp, lập nghiệp hoặc làm chuyện quan trọng khác. Song nếu bán, bạn sẽ bị người ngoài dị nghị, đàm tiếu, bình phẩm không hay. Thậm chí điều này có thể ảnh hưởng tới danh tiếng nhà chồng".

Không những vậy, theo chị N., khi công khai nhận nhiều của hồi môn trong đám cưới, dù có cố gắng làm ăn, khởi sự làm giàu bao nhiêu thì người ngoài cũng không công nhận năng lực của bản thân. Vì họ cho rằng mình ăn nên làm ra là nhờ sự giúp đỡ của cha mẹ.

Theo thạc sĩ văn hóa học Thạch Chanh Đa (Khoa Khoa học Chính trị, Xã hội và Nhân văn của Trường đại học Cần Thơ), phong tục cưới hỏi từ truyền thống đến hiện đại hầu như không thể thiếu các vật phẩm như trầu cau, đôi nhang đèn, rượu trà… Còn việc nhà trai cho của hồi môn cô dâu không phải là thứ quan trọng nhất, không bắt buộc, chỉ được xem là lễ vật "kèm theo". Có ít cho ít, có nhiều cho nhiều và không nhất thiết phải cho trong ngày cưới hỏi.

Hiện, có nhiều trường hợp cho của hồi môn bị nhận xét là phô trương, khoe khoang. Bởi ngoài vàng nữ trang, nhà trai còn công bố cho sổ đỏ, căn nhà, xe cộ, tiền cưới… trước mọi người. Có những đám cưới cô dâu đeo vàng "đỏ tay, đỏ cổ" thấy nặng nề, quá khổ. Song, cũng không thể nói việc này là phản cảm hay trái với thuần phong mỹ tục.

Tuy nhiên, việc công khai cho của hồi môn đang tạo nên một xu hướng xã hội, có tác động đến tâm lý của nhiều cặp đôi. Có những cô dâu cảm thấy mặc cảm, so sánh, tủi thân khi nhà chồng không cho của hồi môn nhiều bằng bạn bè. Nhà trai cũng cảm thấy tự ti, áy náy, hổ thẹn vì không bằng hàng xóm. Việc tặng của hồi môn cho đẹp mắt bằng cách đi vay mượn tiền, thuê trang sức rồi tạo nên một khoản nợ đầy áp lực sau khi cưới là không nên.

Công bố "tất tần tật" có thể sẽ mang lại nhiều hệ lụy

Theo góc nhìn của thạc sĩ Thạch Chanh Đa, không nên công bố "tất tần tật" số lượng của hồi môn tặng cô dâu chú rể trong đám cưới, bởi điều này có thể sẽ mang lại nhiều hệ lụy. Việc công khai không chỉ khiến kẻ xấu dòm ngó, mà còn tạo ra áp lực cho con cái. Nếu từ của cái đó mà con cái thành công trong sự nghiệp thì không sao, nhưng nếu con cái làm ăn đi xuống thì hẳn sẽ bị mọi người gièm pha, ảnh hưởng tâm lý.

ẢNH: THANH DUY

Vì thế, nhà trai tặng của hồi môn cho nàng dâu có thể nên thỏa thuận với nhà gái. Nếu cho vàng thì có thể nên cho tượng trưng để đủ phong tục là được. Chẳng hạn, nhẫn cưới, đôi bông tai, dây chuyền, lắc tay, dù có nhiều thì cũng chỉ đeo cho cô dâu mỗi thứ một món là đủ. Thậm chí, không cần công khai giá trị của từng món quà tặng là bao nhiêu. Những phần còn lại nên cho con cái âm thầm, chỉ biết trong nội bộ gia đình hai bên thông gia sẽ tốt hơn.

Thạc sĩ Thạch Chanh Đa nói thêm, điều đáng tự hào nhất trong hôn nhân vẫn là hai người có thật sự thương nhau, có quyết tâm xây dựng gia đình hay không. Nếu hôn nhân hạnh phúc, cả hai cùng có chí cầu tiến làm ăn thì từ bàn tay trắng cũng ăn nên làm ra. Chúng ta cũng không nên nhìn vào của hồi môn cho trong ngày người mà đánh giá đánh giá tương lai, phước phần của ai đó. Bởi hôn lễ chỉ mới là điểm bắt đầu của những cặp đôi trẻ mà thôi.